V SA/Wa 2803/14

PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-24

Skład orzekający: Konrad Łukaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokat ustanowiony z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym ma prawo do wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną oraz na jakich zasadach należy ustalić wysokość tego wynagrodzenia w przypadku postępowania kasacyjnego wszczętego przed wejściem w życie nowych rozporządzeń?
Ratio decidendi
Adwokat ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu wszczęcia postępowania. W przypadku postępowania kasacyjnego wszczętego przed wejściem w życie nowych rozporządzeń, wynagrodzenie należy ustalić na podstawie przepisów dotychczasowych, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. Wysokość wynagrodzenia za udział w rozprawie przed NSA wynosi 50% stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu, nie mniej niż 120 zł, powiększone o podatek VAT.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła skargę na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej dotyczące przywrócenia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. W postępowaniu sądowym ustanowiono adwokata z urzędu, który udzielił pomocy prawnej. Po uwzględnieniu skargi przez WSA w Warszawie i złożeniu skargi kasacyjnej przez pełnomocnika organu, NSA uchylił wyrok i oddalił skargę. Pełnomocnik adwokata z urzędu wystąpił o wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu kasacyjnym.
Rozstrzygnięcie
Zasądzić ze środków budżetowych WSA w Warszawie na rzecz adwokata kwotę 147,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym 120 zł wynagrodzenia oraz 27,60 zł podatku VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych p o s t a n a w i a : zasądzić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych i sześćdziesiąt groszy), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 120,00 zł (sto dwadzieścia złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 zł (dwadzieścia siedem złotych i sześćdziesiąt groszy). Postanowieniem z dnia 21 listopada 2014 r. przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, w tym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę. Postanowieniem z dnia 15 maja 2015 przyznano wyznaczonemu pełnomocnikowi – adwokatowi P. R. – wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji. Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 8 kwietnia 2015 r. złożył pełnomocnik organu. Po przeprowadzeniu w dniu 16 lutego 2017 r. rozprawy – z udziałem pełnomocnika strony skarżącej – Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę. Pismem z dnia 16 lutego 2017 r. pełnomocnik wystąpił o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu kasacyjnym oświadczając, że nie zostało ono opłacone przez skarżącą stronę. Rozpoznając wniosek należało zwarzyć, co następuje: Zgodnie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Obecnie obowiązującym aktem prawnym regulującym powyższe zasady jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Zgodnie z § 22 tego rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Jednocześnie w myśl § 24, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Wobec tego, iż postępowanie wywołane skargą kasacyjną zostało w niniejszej sprawie wszczęte i niezakończone przed 2 listopada 2016 r., a zatem przed dniem wejścia w życie wskazanego powyżej rozporządzenia, należało odwołać się do przepisów dotychczasowych, tj. przepisów rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Rozporządzenie to w § 21 również wprowadza przepis przejściowy, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23 rozporządzenia). Mając zatem na uwadze wskazany przepis przejściowy, zauważyć należało, iż postępowanie kasacyjne zostało w niniejszej sprawie również wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., tj. przed dniem 1 stycznia 2016 r. (skarga kasacyjna organu złożona w dniu 22 maja 2015 r.). W konsekwencji, należne wynagrodzenie adwokata należy ustalić w oparciu o przepisy dotychczasowe przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., tj. w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461; zwane dalej: "rozporządzeniem"). Zgodnie z § 19 pkt 1 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5. Stawki minimalne w postępowaniu przed sądem administracyjnym zostały określone w Rozdziale 5 rozporządzenia. W myśl § 18 ust. 1 pkt 2 lit c rozporządzenia, stawka minimalna za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi – 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W przedmiotowej sprawie – nieobjętej wpisem stosunkowym – stawka minimalna wynosi 240 zł (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia). Mając zatem na uwadze, iż wyznaczony w sprawie adwokat został ustanowiony w postępowaniu sądowym w pierwszej instancji oraz stawił się na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zasądzić należało na jego rzecz wynagrodzenie w wysokości 50% stawki minimalnej, tj. w wysokości 120 zł. Jednocześnie stosownie do treści § 20 omawianego rozporządzenia, wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub części. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty (...) sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Biorąc powyższe pod uwagę oraz wobec oświadczenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, że koszty pomocy nie zostały pokryte przez skarżącą stronę, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło