V SA/Wa 2805/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], Generalny Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad odmówił W. M. umorzenia w całości lub w części kary pieniężnej w kwocie 3.000 zł, nałożonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2014 r., za naruszenie przepisów ustawy o drogach publicznych. Równocześnie organ odroczył termin płatności kary do dnia [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu wskazano, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 56 i 57 ustawy o finansach publicznych, które mogłyby uzasadniać uwzględnienie wniosku o umorzenie. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] stycznia 2015 r. W. M. wskazał, iż jego sytuacja rodzinna i finansowa uległa zmianie – pogorszeniu. W dniu [...] grudnia 2014 r. przyznano mu świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 75% wynagrodzenia na okres 4 miesięcy – do 8 kwietnia 2015 r. a w dniu 8 grudnia 2014 r. został zwolniony z pracy, co spowodowało u niego powstanie zaburzeń nerwicowych i depresyjnych. Żona zwolniła się z pracy, by opiekować się chorym dzieckiem, któremu przyznane zostało świadczenie pielęgnacyjne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Generalny Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż po dokonaniu oceny przedstawionej przez Stronę sytuacji - nie znalazł podstaw do zastosowania ulgi w formie umorzenia kary. Wprawdzie żona W. M. przestała pracować, jednakże otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w kwocie wyższej niż uzyskiwane wcześniej wynagrodzenie. Sam Wnioskodawca stracił pracę, jednakże otrzymuje zasiłek rehabilitacyjny. Wobec powyższego sytuacja finansowa Strony pozostała niezmieniona i nie ma podstaw do uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. W skardze z dnia [...] maja 2015 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. M. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił nieuwzględnienie przez organ ważnego interesu Strony i interesu publicznego a także niewłaściwą ocenę sytuacji Skarżącego poprzez przyjęcie, iż 800 zł miesięcznie, którym dysponuje rodzina pozwoli na uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Do akt sprawy w dniu [...] kwietnia 2016 r. wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika Skarżącego (z datą [...] kwietnia 2016 r.) uzupełniające skargę i zawierające sprecyzowanie zarzutów poprzez wskazanie naruszenia: I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 80 kpa; 2. art. 8 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa i art. 126 § 1 kpa; II. prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na decyzję: 1. art. 56 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych; 2. art. 56 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Sąd uznał, iż skarga W. M. nie jest zasadna. Należy mieć na uwadze, iż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w ramach tzw. uznania administracyjnego, co nakazuje dokonanie oceny działań podejmowanych przez organ administracyjny dla należytego wyjaśnienia sprawy i ustalenia prawidłowego stanu faktycznego. Podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przepisów postępowania jest bowiem – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tylko takie ich naruszenie, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy i to wpływ istotny. W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy prawidłowo, materiał dowodowy został zgromadzony wyczerpującego a jego ocena nie narusza podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena zebranych w sprawie dowodów obrazujących sytuację materialną, zdrowotną i rodzinną Strony, przekładająca się na zajęte przez organ stanowisko, jest prawidłowa i znalazła, wbrew zarzutom skargi, wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd podkreśla, iż sądowa kontrola zaskarżonej decyzji odnosi się do stanu faktycznego i prawnego sprawy na datę jej wydania. Organ ustalił i uwzględnił fakt, iż na dzień [...] kwietnia 2015 r. Skarżący i jego żona nie pracowali. Organ wskazał jednak na okoliczność uzyskania przez D. L. – M. świadczenia pielęgnacyjnego, tj. świadczenia przysługującego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, do którego uprawnieni mają prawo, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Żona Skarżącego otrzymuje – do [...] listopada 2017 r. ok. 1300 zł. miesięcznie, które to kwota ma na celu zrekompensowanie utraconego zarobku. W. M. w dacie orzekania przez organ II instancji (do 7 lutego 2016 r.) otrzymywał świadczenie rehabilitacyjne w wysokości 75% podstawy wymiaru wynagrodzenia (jak wskazał w skardze ok. 2.200 zł). Nie można nie uwzględnić, iż Skarżący jest stosunkowo młodym człowiekiem (41 lat) i ma bardzo poszukiwany zawód technika elektronika. Nie jest trwale niezdolny do pracy. Przez całe życie zawodowe Skarżący, jak sam stwierdził do protokołu rozprawy, może udokumentować tylko 5 lat zatrudnienia, bo przez wiele lat pracował dorywczo. Zapewne z takiej możliwości korzysta nadal, bowiem nie wykazał realnych środków posiadanych miesięcznie na utrzymanie rodziny, pomimo wskazania mu przez organ takiej możliwości w trybie art. 10 § 1 kpa. Jest nierealne, sprzeczne z logiką i doświadczeniem życiowym, by jak W. M. wskazał w skardze, czteroosobowa rodzina utrzymywała się za ok. 800 zł miesięcznie. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd uznaje za uprawnione stanowisko organu, iż Skarżący nie wykazał, iż w sposób trwały nie posiada możliwości uiszczenia nałożonej kary. Odnosząc się natomiast do zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego Sąd podnosi, iż zgodnie art. 55 ust. 1 w związku z art. 60 i art. 64 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm. zwana dalej u.f.p.) stanowiącym podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia ustawodawca przewidział instytucję umarzania spłaty niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym stanowiących dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. Stosownie do art. 56 ust. 1 ustawy należności mogą być umarzane w całości, jeżeli: 1/ osoba fizyczna – zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku albo pozostawiła majątek niepodlegający egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 6.000 zł; 2/ osoba prawna – została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie, 3/ zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; 4/ jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji; 5/ zachodzi ważny interes dłużnika lub interes publiczny. Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż należności są nieściągalne. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z tych przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. W. M. domagając się umorzenia w całości kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł. powołał się w skardze na przesłanki z art. 56 ust. 1 pkt 3 i pkt 5 u.f.p. podnosząc przesłankę "ważnego interesu dłużnika" oraz wskazując, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Przesłanka "ważnego interesu dłużnika" powinna być interpretowana w oparciu o ustalone orzecznictwo sądów administracyjnych. Zbadanie istnienia przesłanki "ważnego interesu dłużnika" wymagało od organu ustalenia sytuacji majątkowej Strony oraz skutków ekonomicznych, jakie poniósłby on w wyniku realizacji zobowiązania. W rozpoznawanej sprawie organ zajął stanowisko, iż przedstawione przez Skarżącego dowody pozwalają na uznanie, iż jego sytuacja materialna nie przemawia za umorzeniem kwoty 3.000 zł kary. Jego sytuacja nie może być uznana za wynik nagłych, nadzwyczajnych przypadków losowych, na które nie mógł on mieć wpływu i które były niezależne od jego postępowania a Sąd te ocenę podziela. Wobec wysokości kary – 3.000 zł, za zasadne Sąd uznał stwierdzenie organu, iż nie można zakładać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Sąd wskazuje, że odmowa umorzenia należności pieniężnej nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej - zobowiązany może występować o umorzenie należności tak długo, jak długo należności te istnieją a Wnioskodawca będzie mógł wykazać, iż w sprawie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, które uzasadniają ponowne złożenie wniosku. Art. 57 ustawy o finansach publicznych między innymi stanowi, że na wniosek dłużnika płatność całości lub części należności może zostać rozłożona na raty. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.