V SA/Wa 2811/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... września 2010 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; Skarżąca wystąpiła - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z synem. Skarżąca posiada ½ domu o pow. ... m², ½ mieszkania o pow. ...m² oraz ½ nieruchomości rolnej o pow. ...ha. Skarżąca pracuje jako ... i uzyskuje dochody z pracy w wysokości ...zł brutto, a jej syn otrzymuje alimenty w wysokości ...zł miesięcznie. Ponadto skarżąca oświadczyła, iż jest osobą niepełnosprawną, wymaga stałego leczenia, brakuje jej pieniędzy na leczenie i rehabilitację. Drugi syn skarżącej jest pełnoletni i zamieszkuje poza domem, jego nauka wymagała ze strony skarżącej dużych nakładów finansowych – skarżąca spłaca obecnie kredyty związane z wykształceniem syna. Skarżąca jest również zadłużona wobec spółdzielni mieszkaniowej, były mąż mieszka we wspólnym mieszkaniu, ale nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżąca wskazała, iż miesięczne koszty utrzymania własnego i syna wynoszą około ...zł, w tym czynsz – ... zł, media- ...zł, gaz i światło ... zł. Raty w banku wynoszą około ... zł, po doliczeniu opłaty za linię kredytową, która wynosi obecnie ...zł. Kredyt, który skarżąca obecnie spłaca to linia kredytowa stale powiększana. Drugi kredyt skarżąca zaciągnęła na rehabilitację syna i jego pobyt nad morzem (... zł). Od 2006r. skarżąca jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Na potwierdzenie złożonych oświadczeń skarżąca nadesłała m.in. zaświadczenie o zarobkach, dokumenty kredytowe wraz z harmonogramem spłat, wezwanie do zapłaty ze spółdzielni, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej i jej rodziny jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od obciążającego ją na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie 100 zł), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Złożone oświadczenia potwierdzają, iż dochody w rodzinie skarżącej (netto około ...zł), składającej się z 2 osób (w tym małoletniego dziecka) pozwalają wyłącznie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb życiowych. Wzięto pod uwagę w szczególności to, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną i zdolną do pracy wyłącznie w warunkach pracy chronionej, ma również na utrzymaniu małoletnie dziecko, którego jedyny dochód stanowią alimenty w wysokości ... zł. Skarżąca nie może przy tym liczyć na jakąkolwiek pomoc ze strony rodziny. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.