V SA/Wa 2811/13
WyrokWSA w Warszawie2014-04-08
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska - Jóźków, Mirosława Pindelska, Tomasz Zawiślak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności obszarowych na rok 2012 jest uzasadniona w sytuacji, gdy stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20%, a jednocześnie nie przekracza 50%, a sporne działki zostały trwale wykluczone z płatności w poprzednim postępowaniu dotyczącym płatności na rok 2007?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa przyznania płatności obszarowych była uzasadniona. Różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią przekroczyła 20%, co zgodnie z art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 stanowi podstawę do odmowy przyznania płatności. Ponadto, kwestia braku utrzymania spornych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i wynikające z tego trwałego wykluczenia z płatności została już prawomocnie rozstrzygnięta w wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt. V SA/Wa 2533/12, który wiąże strony i organy.Stan faktyczny
Skarżący D. M. złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) na rok 2012, deklarując 267,60 ha. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania płatności, stwierdzając różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną (203,83 ha) oraz wykluczając trzy działki z powodu nieutrzymywania ich w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r. (kod błędu DR10). Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału ARiMR. Skarżący w skardze domagał się uchylenia decyzji i przeprowadzenia ponownego postępowania dowodowego, kwestionując ustalenia dotyczące dobrej kultury rolnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013r., nr. [...], Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( dalej Dyrektor Oddziału ARiMR), na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 ustawy z dnia 14 kwietnia 1060r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r, nr. 98, poz.1071 ze zm., dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania D. M., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura ARiMR w O. ( dalej Kierownik Biura) z dnia [...] czerwca 2013r., nr [...], odmawiającą przyznania D. M. (dalej Skarżącemu) jednolitej płatności obszarowej (dalej JPO) oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych ( dalej UPO) na 2012r.
Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na następującym stanie faktycznym:
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Kierownik Biura, na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, dalej ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego) - art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora -wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm., dalej rozporządzenie Komisji (WE) Nr. 1122/2009) oraz art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku D. M. z dnia 15 maja 2012r o przyznanie płatności na rok 2012 odmówił mu przyznania JPO i UPO. Organ I instancji wskazał, że została stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową. Powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie JPO na rok 2012 wynosiła 267,60 ha. Powierzchnia działek stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej na miejscu w dniach [...] sierpnia 2004r. wynosiła 203,83 ha. Podniósł, że pomniejszenie powierzchni uprawnionej do przyznania płatności wynika z wykluczenia z wniosku:
działki ewidencyjnej [...] (poprzednio oznaczonej numerem [...]) oraz leżącej na niej działki rolnej [...] o powierzchni 7,40 ha zadeklarowanej jako JPO TUZ, położonej w obrębie wsi G., gmina G., powiat [...], województwo [...]
działki ewidencyjnej [...] (poprzednio oznaczonej numerem [...]) oraz leżącej na niej działki rolnej [...] o powierzchni 32,80 ha zadeklarowanej jako JPO TUZ, położonej w obrębie wsi G., gmina G., powiat [...], województwo [...]
działki ewidencyjnej [...] oraz leżącej na niej działki rolnej [...] o powierzchni 32,82 ha zadeklarowanej jako JPO TUZ, położonej w obrębie wsi G., gmina G., powiat [...], województwo [...].
Powodem wykluczenia w/w działek były nieprawidłowości dotyczące tych działek oznaczone kodem błędu DR10, z którego wynika, iż w/w działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003r.
Wskazano, że zgodnie art. 143b, ustęp 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. U.E. L. z 2002.270.1, dalej rozporządzenie Rady (WE) nr.1782/2003) jedynie obszar użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. objęty jest systemem jednolitej płatności obszarowej państwa członkowskiego, niezależnie od tego, czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie.
Wskazano również, że powierzchnia została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16, ze zm., dalej rozporządzenie Rady (WE) nr. 73/2009). Uwzględniono treść art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wg. którego jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Wyliczono różnicę między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do JPO, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu w wysokości 31.2859%. Stwierdzona wielkość przekraczała 20% i była jednocześnie mniejsza niż 50% co uprawniało na podstawie art.58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr. 1122/2009 odmowę przyznania pomocy JPO w danym roku. Natomiast z uwagi na brak przyznania pomocy JPO nie możliwym było przyznanie uzupełniającej płatności podstawowej w myśl art. 7 ust.2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Po rozpatrzeniu odwołania D. M. z dnia 16 lipca 2013 r., zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2013 r. o numerze [...] Dyrektor Oddziału ARiMR utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji.
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy oraz przepisy prawa znajdujące w niej zastosowanie. Organ odwoławczy zaaprobował w całości stanowisko zajęte w pierwszej instancji wskazując jednocześnie, że okoliczności związane z utrzymaniem kwestionowanych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r oraz protokół z czynności kontrolnych jak również wnioski dowodowe powołane przez stronę na tą okoliczność były już przedmiotem analizy zarówno organów ARiMR obydwu instancji jak również rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku o sygnaturze V SA/Wa 2533/12. Dotyczyło to przyznania płatności na 2007r, jednakże odnosiło się do tych samych przesłanek i okoliczności, i skutkowało trwałym wykluczeniem spornych działek z płatności. Organ wskazał, że WSA w Warszawie w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013r. uznał prawidłowość nałożenia na te działki kodu DR 10 powodującego trwale wykluczenie z płatności. Na podstawie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, że przedmiotowe działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. Ustaleń dokonano w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej przez ARiMR.
Organ odniósł się do dowodów przeprowadzonych w tamtym postępowaniu. Wskazał, że nie ma racji skarżący, gdy stwierdza, że należało uznać, iż działki te były użytkowane rolniczo w 2003 r. ponieważ wynika to zarówno z zeznań świadków jak i informacji z ANR. Oba te źródła dowodowe wskazywały na rolnicze użytkowanie działek, każde wskazało jednak na zasadniczo inny rodzaj użytkowania: grunty orne lub łąki, co dało organom orzekającym podstawę do zakwestionowania wiarygodności tych dowodów. Zostało to zaakceptowane, podzielone przez Sąd.
W świetle powyższego organ uznał, że brak było podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie użytkowania tych samych spornych działek na dzień 30 czerwca 2003r w postępowaniu prowadzonym z wniosku za 2012 r. Przywołał treść art. 77 § 4 kpa, iż fakty powszechnie znane oraz znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu (...). Podniósł, iż art. 78 § 2 Kpa przewiduje także możliwość odmówienia Stronie żądania przeprowadzenia dowodu. Ma to na celu uniemożliwienie Stronie przeciągania postępowania przez zgłaszanie zbędnych wniosków dowodowych, tj. dotyczących takich okoliczności, które już zostały bezspornie ustalone.
W odpowiedzi na zarzut organ wskazał na prawidłowość wyliczenia różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną podając sposób jej wyliczenia. Różnica ta wyliczona została w sposób następujący:
267,60 ha - 63,77 ha = 203,83 ha
63,77 ha x 100= 6377/203,83 ha= 31.2859%.
Zwrócił uwagę, że różnica ta stanowi ułamek procentowy w stosunku do powierzchni stwierdzonej ( art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009.) a nie jak w odwołaniu obliczył skarżący w stosunku do deklarowanej. Wskazał również na świadomość strony o niekwalifikowaniu do płatności spornych działek obciążonych kodem DR 10 w 2012r. Była to okoliczność podnoszona w postępowaniu o przyznanie płatności na 2007r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. M., wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej w całości, a także o:
1). nakazanie organowi I i II stopnia przeprowadzenia weryfikacji raportu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...].08.-[...].08.2004r. odnośnie działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr [...], [...] i [...] poprzez uznanie, iż ww. działki na dzień 30.06.2003r. były utrzymane w dobrej kulturze rolnej,
2).nakazanie organowi I i II stopnia przeprowadzenia wniosków dowodowych polegających na przeprowadzeniu przesłuchania świadków:
L. W., zam. [...],
W. P., zam. [...],
B. W., zam. [...],
R. P., zam. [...],
M. P., zam. [...],
- na okoliczność utrzymywania spornych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003r-.,
3).nakazanie organowi I i II stopnia przeprowadzenia wniosku dowodowego polegającego na przeprowadzeniu przesłuchania pracownika Gospodarstwa
Skarbu Państwa w [...] P. B. na okoliczność utrzymywania spornych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003r.,
4).nakazanie organowi I i II stopnia przeprowadzenia wniosku dowodowego polegającego na uzyskaniu i przeprowadzeniu dowodu z zdjęć lotniczych wykonanych na potrzeby sporządzenia załączników graficznych do wniosku o przyznanie płatności na rok 2004 oraz z załączników graficznych do danego wniosku wg stanu na rok 2003 - na okoliczność utrzymywania spornych działek w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003r.
5).nakazanie organowi I i II stopnia przeprowadzenia wniosku dowodowego polegającego na zwróceniu się do właściwego miejscowo starosty o udzielenie informacji z ewidencji gruntów dotyczących sposobu użytkowania spornych działek (czy były to grunty rolne czy leśne i o jakiej powierzchni),
6).nakazanie organowi I i II stopnia powołanie biegłego w zakresie biologii na okoliczność stwierdzenia, czy zdjęcia znajdujące się w raporcie z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...].08.-[...].08.2004 odnośnie działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr [...], [...] i [...] uprawniały Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do zastosowania błędu DR 10 dla całości wykluczonych działek z dopłat.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
1). art. 75, art. 77, art. 78, art. 80, 107 k. p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
2).art. 107 k.p.a. w zw. z art. 53 Ustawy;
3).art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust 1 i 2 Ustawy;
4).art. 58, art. 71 i 79 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.),
5).art. 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009
W obszernym uzasadnieniu Skarżący wskazał, że kwestionuje protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...] sierpnia 2004r. Wskazał, iż w dacie kontroli był użytkownikiem spornych działek, a nie B. S., o czym świadczy złożony przez niego wniosek transferowy o przyznanie na jego rzecz płatności na 2004r. Uznał, też że to on powinien uczestniczyć w danej kontroli i to on powinienem zostać zapoznany z jego wynikami w roku 2004., a nie w okresie późniejszym. Podniósł, że analiza protokołu stanowi , iż sami kontrolujący nie są pewni (przekonani) co do prawidłowości zakwalifikowania spornych gruntów do właściwego kodu. W trakcie kontroli dokonywano zmian (przekreśleń) oznaczeń z kodu DR-10 na DR 3 i ostatecznie na DR 10. Ponadto same organy administracji w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 miały wątpliwości, co do odpowiedniej kwalifikacji działek. Protokół kontroli w zakresie przypisania kodu nieprawidłowości dla działki rolnej oznaczonej literą [...] (nr ew. [...] i [...]) wskazuje, iż kontrolujący początkowo przypisali tej działce kod DR 10 potem DR 3 (co oznacza, że stwierdzony sposób rolniczego użytkowania nie kwalifikuje się do płatności), po czym zapis ten skreślono i wpisano ponownie kod DR10. Protokół ten zawiera również przekreślenia w innych rubrykach stwierdzonej rośliny uprawnej (wypisano - inne uprawy po czym zapis ten skreślono wpisując odłóg). Przekreślenia wcześniej dokonanych wpisów zawierają również rubryki dotyczące przestrzegania warunków dobrej kultury rolnej. Dla uzasadnieniu przyjętego kodu nieprawidłowości kontrolujący wpisali, iż na całej powierzchni rolnej nie przeprowadzono zabiegów uprawowych do 15 lipca 20041-. Dla udokumentowaniu powyższego wykonano zdjęcia, które przedstawiają nieskoszone łąki. Podobne wątpliwości wzbudza zapis protokołu kontroli działki [...] (nr ew. [...]), której również, przypisano kod nieprawidłowości DR10 z uzasadnieniem, iż na całej powierzchni działki nie przeprowadzono zabiegów uprawowych ani koszenia w terminie do 15 lipca 2004r. Jednocześnie początkowo zaznaczony wpis w rubryce W1 co do przestrzegania warunków dobrej kultury rolnej został następnie skreślony. Także wykonana dla ww. działek dokumentacja fotograficzna budzi jego wątpliwości i najprawdopodobniej nie została wykonana na gruntach do niego należących. Za powyższą tezą przemawia to, iż w granicach spornych działek nr [...] i [...] nie ma jakichkolwiek zabudowań, które są uwidocznione na fotografiach tych działek dotyczących. Ponadto z analizy tych zdjęć wnioskuje, że teren przedstawiał nieskoszone łąki, najprawdopodobniej drugi pokos, co nie daje podstawy do kwalifikowania działek do kodu DR 10. Również porównanie zdjęć satelitarnych dotyczących tych działek i działek sąsiednich objętych płatnościami dowodzi o dobrej kulturze rolnej na datę 30 czerwca 2003r. Zarzucił, że kiedy właścicielem gruntów był Skarb Państwa – z zarządem Agencji Nieruchomości Rolnych (do części z nich do roku 2004, a do części do roku 2005) to płatności na 2004 i 2005r zostały przyznane. Powołał się na zeznania świadków przesłuchanych w postępowaniu dotyczącym płatności na 2007r. świadczące o utrzymaniu tych gruntów w dobrej kulturze rolnej na 30 czerwca 2003r. Podniósł potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia powyższej okoliczności. Wskazał jak powinno być przeprowadzone to postępowanie i jakie zasady ogólne z ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz kodeksu postepowania administracyjnego powinny być zachowane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuję:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej p.p.s.a.), sprowadza się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zaskarżoną decyzją organ odmówił przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2012r. Podstawą odmowy przyznania JPO był przepis prawa unijnego art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 wykluczający przyznanie tej płatności w przypadku stwierdzenia różnicy przekraczającej 20 % ale nie większej niż 50% miedzy powierzchnią zadeklarowaną do JPO a powierzchnią zatwierdzoną. Zgodnie z art. 143b ust.4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr.1782/2003 obszarem zatwierdzonym, uprawniającym do ubiegania się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych był obszar użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na datę 30 czerwca 2003r.
Skarżący we wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich na 2012r zadeklarował działki rolne o powierzchni 267,60 ha, wśród nich były trzy działki ewidencyjne o nr. [...], [...] i [...], które na wskazaną datę 30 czerwca 2003r nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej. Okoliczność ta spowodowała ich trwałe wyłączenie z płatności bezpośrednich i niemożność skutecznego wnioskowania o przyznanie JPO. Po odjęciu ich powierzchni obszar zatwierdzony wynosił 203,83 ha. Fakt trwałego wyłączenia wymienionych działek z płatności bezpośrednich został ustalony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2007r. Ustalenie to zostało podzielone i uznane za zgodne z prawem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 5 kwietnia 2013r., sygn. akt. V SA/Wa 2533/12, kontrolującym decyzję organu z dnia [...] sierpnia 2012r.,nr. [...]. W zaskarżonej w przedmiotowej sprawie decyzji organ powołał się na powyższe ustalenie jako fakt znany mu z urzędu, nie wymagający dowodu w myśl art. 77 §4 k.p.a. a także powołał się na wiążącą treść wyroku.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. prawomocny wyrok ma wiążącą moc nie tylko dla stron i sądu, który go wydał, lecz również dla innych sądów i innych organów państwowych, a w przypadkach w ustawie wskazanych także dla innych osób. Powaga rzeczy osądzonej jest tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia w myśl art. 171 p.p.s.a. Zważywszy, że, istotą sądowej kontroli administracji publicznej jest ocena zgodności z prawem m. in. wydanych decyzji (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. nr. 153 poz.1269 ze zm.). Decyzja administracyjna to zarówno jej rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie (art. 107 § 1 k.p.a.). Zatem ocena prawna sądu administracyjnego dotyczy stanu faktycznego i prawnego zawartego w kontrolowanym rozstrzygnięciu administracyjnym. Uprawnia to do stwierdzenia, że powaga rzeczy osądzonej powinna być oceniania według istoty orzeczenia w związku ze stanem sprawy mającym swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu.
Uzasadnienie wyroku z dnia 14 sierpnia 2012r., sygn. akt. VSA/Wa 2533/12, wskazuje, iż na potrzeby swojego rozstrzygnięcia zostało przeprowadzone szerokie postępowanie dowodowe na okoliczność czy wymienione działki o nr. ew. [...], [...] i [...] były utrzymane w dacie 30 czerwca 2003r. w dobrej kulturze rolnej. Oceniano protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...] sierpnia 2004r. To podczas tej kontroli stwierdzono na tych działkach kod błędu DR 10 skutkujący ich trwałym wyłączeniem z możliwości uzyskania płatności obszarowych. Na podniesiony wówczas zarzut skarżącego o nieuczestniczeniu w czynnościach kontrolnych i zarzut błędnych ustaleń podczas tej kontroli zostały przeprowadzone dowody w postaci przesłuchania świadków wskazanych przez skarżącego w osobach: W. P., B. W., L. W., R. P., oraz M. P. Przesłuchanie odbyło się z udziałem skarżącego. Wszyscy świadkowie oświadczyli, iż przedmiotowe działki były użytkowane rolniczo, na datę 30 czerwca 2003r były świeżo skoszonymi trawami. Wszyscy potwierdzali, że mają świadomość faktu, iż chodzi o stan faktyczny tych konkretnych działek, na tę konkretną datę kalendarzową. Potwierdzali też, że znają znaczenie pojęcia dobrej kultury rolnej. Zeznania te zostały skonfrontowane z pisemnym oświadczeniem Z-cy Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych w [...], iż ANR nie posiada informacji na temat faktycznego stanu użytkowania tych gruntów na podaną datę, ale z operatów szacunkowych sporządzonych na 2003 i 2004r wynika, że działka nr. [...] aktualnie użytkowana jest jako pastwiska i grunty rolne, zaś działki nr. [...] i [...] stanowią grunt orny w 94% ogólnej powierzchni tych działek, użytki zielone w 4 %, oraz nieużytki w 2 %. Dokonana wówczas analiza operatu szacunkowego z [...] grudnia 2003r. potwierdziła tę okoliczność. Przeprowadzono też dowód z pisemnego oświadczenia pracownika Gospodarstwa Skarbu Państwa w [...] Biura Terenowego w O. punkt w G. P. B., oświadczenia załączonego do pisma Z-cy Dyrektora OT ANR w O. Z oświadczenia wynikało, że działki te jesienią 2003r przedstawiały rżysko po zbiorach zbóż. Poddano też analizie zdjęcia terenu dostarczone przez skarżącego w toku postępowania sądowego dotyczącego przyznania płatności bezpośrednich na rok 2007 ( postępowanie sądowe było dwukrotne bowiem wydanie orzeczenia 5 kwietnia 2013r.,sygn.akt. VSA/Wa2533/12, poprzedzała kontrola sądowa wcześniejszej decyzji uchylonej wyrokiem z dnia 18 maja 2010r., sygn. akt. VSA/Wa1538/09). Organ wskazał, że fotografie wykonane na działce rolnej [...] (działki ewidencyjne nr [...] i [...] - obecnie nr [...] i [...]) przedstawiają chwasty wieloletnie- zwarte zarośla, szczególnie bylicy pospolitej, ostrożenia polnego, kępy szczawiu kędzierzawego oraz krwawnika pospolitego. Masowość tej roślinności typowej dla odłogów wskazywała na brak użytkowania rolniczego w ostatnich sezonach wegetacyjnych. Oceniono, że działki nie były użytkowane rolniczo ani jako trwały użytek zielony, ani jako grunt orny. Podobny był wynik oceny działki [...] ( działka ew. nr. [...]). Jej fotografie też przedstawiały roślinność typową dla siedlisk mało zasobnych, suchych, zakwaszonych, odłogu wieloletniego. Przeprowadzona analiza materiału dowodowego, sprzeczności twierdzeń świadków z twierdzeniami pracownika Gospodarstwa Skarbu Państwa w [...] oraz twierdzeniami zawartymi w operacie szacunkowym stanowiły o uznaniu, iż nie zostały podważone wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...] sierpnia 2004r.,podczas której przypisano tym działkom kod DR 10, trwale wykluczający je z płatności bezpośrednich. Ustalenia te w pełni zostały podzielone przez Sąd w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013r. wyroku odnoszącym się do tych działek w związku z istotą tego orzeczenia.
Powyższe znajduje odzwierciedlenie w treści ww. wyroku i jego uzasadnieniu. Zaskarżona decyzja odnosi się wprost do wymienionego orzeczenia. Orzeczenie to znane jest stronom postępowania w niniejszej sprawie jako, że byli też stronami tamtego postępowania. Organ administracyjny nie załączył do akt administracyjnych jego treści. Nie mniej jednak Sądowi orzekającemu w niniejszej sprawie orzeczenie to jest znane z urzędu. Strony zostały poinformowane o tej okoliczności, a także o tym, że do akt sądowych został dołączony z urzędu odpis wyroku z uzasadnieniem, a jego treść podlegała uwzględnieniu przy orzekaniu w niniejszej sprawie.
Analiza akt wykazuje, że przyjęcie powyższych ustaleń do stanu faktycznego sprawy było prawidłowe. W aktach administracyjnych znajdują się dodatkowo kserokopie protokołów zeznań ww. świadków oraz kserokopia operatu szacunkowego z [...] grudnia 2003r. i kserokopia wyroku z uzasadnieniem z dnia 18 maja 2010r., sygn. akt VSA/Wa 1538/09 uchylającego pierwotną decyzję w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich na 2007r. z zaleceniem dokonania ustaleń co przedmiotowych działek.
Zawarta w skardze argumentacja na okoliczność potrzeby ponownego sprawdzenia, czy wymienione działki pozostawały w dobrej kulturze rolnej na datę 30 czerwca 2003r. sprowadza się do polemiki z ustaleniami zawartymi w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013r. Sprowadza się do nieuprawnionego żądania ponownego przesłuchania świadków bowiem obecnie świadkowie Ci nie są pewni czy na wskazaną datę grunty były skoszonymi użytkami zielonymi, czy też trawami na gruntach ornych. Wątpliwość powzięli z uwagi na fakt, iż zeznania składali po upływie blisko ośmiu lat od wymienionej daty. Na tę okoliczność skarżący złożył pisemne oświadczenia W. P., M. P. i R. P. Ponadto skarżący podniósł ponownie, że nie uczestniczył w kontroli na miejscu w sierpniu 2004r., a powinien, bo już wtedy złożył wniosek transferowy o przyznanie płatności na 2004r.
Wskazana argumentacja nie stanowi o pojawieniu się nowej okoliczności w sprawie, która dawałaby podstawę zweryfikowania ustaleń dokonanych w prawomocnym orzeczeniu . Nie są taką okolicznością zmienione oświadczenia przez osoby, które zostały zgodnie z prawem przesłuchane w charakterze świadków i uznane już wówczas za niewiarygodne w swoich twierdzeniach. Kserokopie protokołów przesłuchań odzwierciedlają dociekliwość organu w ustaleniu czy osoba zeznająca ma świadomość co do daty, miejsca i czynności wykonanych na gruncie. Obecne oświadczenia ugruntowują ocenę wówczas dokonaną.
Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty dotyczące braku udziału skarżącego w czynnościach kontroli na miejscu. Ta okoliczność była podnoszona w postępowaniu poprzedzającym wydanie wyroku w sprawie VSA/Wa 2533/12 i została uwzględniona poprzez poprowadzenie postępowania dowodowego z udziałem skarżącego. Postępowania mającego na celu zweryfikowanie ustaleń poczynionych podczas tej kontroli. Zatem w chwili obecnej nie może być skutecznie podniesiony zarzut uniemożliwienia stronie czynnego udziału w czynnościach administracyjnych wpływających na jego prawa. Analiza uzasadnienia wyroku z 5 kwietnia 2013r wskazuje również na wyjaśnienie kwestii fotografii tego terenu na datę kontroli na miejscu i późniejszą ich datę, co było wówczas i jest obecnie podnoszone przez skarżącego.
Wskazać należy, że nie do zaakceptowania jest żądanie skarżącego aby odrzucić sądowe prawomocne ustalenia co do braku pozostawania przedmiotowych działek w dobrej kulturze rolnej w dacie 30 czerwca 2003r. i ponownie od początku prowadzić postępowanie dowodowe na tę okoliczność w sprawie dotyczącej płatności na 2012r. Ustalenie dotyczy okoliczności z zaszłości, okoliczności wymaganej co do jej spełnienia w tym samym brzmieniu prawnym. Prawomocne ustalenie w warunkach tej sprawy wiąże strony. Daje ono podstawę do odmowy przyznania płatności JPO przy jednoczesnym ustaleniu, iż o fakcie wyłączenia tych działek z możliwości ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich skarżący dowiedział przed datą złożenie wniosku w przedmiotowej sprawie. Składając wniosek i podtrzymując go ( decyzja I instancji została wydana w sprawie [...] czerwca 2013r) był świadomy tej okoliczności. Różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną do płatności JPO, a powierzchnią zatwierdzoną przekroczyła wskazane 20 % i jednocześnie była mniejsza niż 50%, co dało podstawę do zastosowania art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009. Prawidłowo został wyliczony procentowy wskaźnik różnicy między tymi powierzchniami. Słusznie organ uznał, iż z treści przepisu art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 wynika, że procentową różnicę wylicza się w odniesieniu do powierzchni zatwierdzonej, a nie w odniesieniu do powierzchni zadeklarowanej. Odmowa przyznania płatności JPO była podstawą odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w oparciu o art. 7 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r.o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Reasumując Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego w stopniu wpływającym na wynik sprawy, ani naruszeń prawa procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy, w tym podnoszonych naruszeń z art. 8, 75, 77, 78,80, 107 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło