V SA/Wa 2816/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty należności z tytułu kary pieniężnej; oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, po rozpoznaniu wniosków A. S., orzekł o rozłożeniu na raty kar pieniężnych nałożonych na wnioskodawcę na podstawie pięciu decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Wysokość rat została ustalona na kwotę 100 zł miesięcznie od każdej z pięciu kar. Dodatkowo organ ustalił wysokość opłaty prolongacyjnej w wysokości od 11 do 23 zł od każdej raty. Uzasadniając rozstrzygnięcie o takiej treści organ wskazał, że wnioskodawca do dnia 31 stycznia 2013 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego. Następnie działalność ta została zawieszona w związku z utratą ciągnika siodłowego wraz z naczepą w wyniku wypadku. W okresie od dnia 21 listopada 2012 r. do dnia 31 stycznia 2013 r. wnioskodawca przebywał na zwolnieniach lekarskich w związku z leczeniem obrażeń poniesionych w wyniku. ww. wypadku. Od dnia 4 lutego 2013 r. do dnia 12 sierpnia 2013 r. wnioskodawca był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., natomiast od dnia 3 marca 2014 r. jest zatrudniony w firmie "Komunikacja Autobusowa" na czas nieokreślony uzyskując miesięczne wynagrodzenie w wysokości 3.772,96 zł netto. Żona wnioskodawcy również jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, a uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 1977,20 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca posiada z żoną rozdzielność majątkową, ale wszystkie opłaty dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego składającego się z czterech osób małżonkowie ponoszą wspólnie. Organ ustalił, że na wydatki te składają się m.in. opłata za czynsz w wysokości 359,03 zł, opłata za paliwo gazowe 40,36 zł, opłata za energię około 81,24 zł (za okres od dnia 12 kwietnia 2014 r. do dnia 13 czerwca 2014 r.). Ponadto ustalono, że w roku 2003 A. S. wraz z żoną zaciągnęli kredyt budowlano - hipoteczny w kwocie 24.206,39 CHF na okres 360 miesięcy. Dodatkowo wnioskodawca zaciągnął w Banku P. pożyczkę w wysokości 80.000,00 zł na okres od dnia 2 czerwca 2011 r. do dnia 30 czerwca 2016 r. Na dzień podpisania tej umowy pożyczki wysokość raty kapitałowo - odsetkowej wynosiła 1.964,76 zł. W ocenie organu tak ustalony stan faktyczny uzasadniał przyznanie wnioskodawcy ulgi w spłacie nałożonych kar poprzez rozłożenie tych należności na raty w wysokości 100 zł miesięcznie od każdej z pięciu kar wynoszących 3000 zł. W konsekwencji każda z nałożonych na wnioskodawcę kar została rozłożona na 30 rat. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 23 września 2014 r. A. S. wniósł skargę na powyższą decyzję wskazując, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskował o obniżenie raty do 80 zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. oraz art. 60 pkt 7, art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 64 ust. 1 w zw. z art. 55 i art. 57 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240 ze zm.) – dalej jako u.f.p., organ orzekł o uchyleniu własnych decyzji z dnia 24 września 2015 r. i 27 stycznia 2015 r. oraz o rozłożeniu spłaty nałożonych kar na raty zgodnie z żądaniem strony. Wysokość miesięcznych rat od każdej z pięciu kar wyniosła od 78 do 88 zł łącznie z opłatą prolongacyjną – spłatę każdej z tych kar rozłożono na 40 rat. W uzasadnieniu organ podtrzymał ustalenia faktyczne poczynione na wcześniejszym etapie postępowania, stwierdził jednak, że ponowna analiza dokumentów przedstawionych przez stronę wskazuje, iż rozłożenie należności na 30 rat nie jest wystarczające do realizacji celu, o którym mowa w art. 57 u.f.p. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi zakwestionował zasadność nałożenia na niego kar za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Podkreślił, że konto pojazdu zostało zasilone kwotą wystarczającą do opłacenia przejazdów, a nieodnotowanie uiszczenia tych opłat wynikało z nieprawidłowego działania bramownicy lub urządzenia viabox. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że Sąd uznaje stan faktyczny ustalony przez organ za prawidłowy i czyni go przedmiotem własnych ustaleń. Odnosząc się natomiast do zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego Sąd podnosi, iż zgodnie art. 54 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu mającym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszenie prawa. Z kolei w myśl art. 55 u.f.p. należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, przypadające organom administracji rządowej, państwowym jednostkom budżetowym i państwowym funduszom celowym, mogą być umarzane w całości albo w części lub ich spłata może być odraczana lub rozkładana na raty. Zgodnie zaś z art. 57 u.f.p. na wniosek dłużnika: 1) należności mogą być umarzane w części, 2) mogą zostać odroczone terminy spłaty całości lub części należności, 3) płatność całości lub części należności może zostać rozłożona na raty - w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi dłużnika oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa. Należy też wskazać, że zgodnie z art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60, zaś w oparciu o ust. 2 tego artykułu właściwy organ, na wniosek zobowiązanego prowadzącego działalność gospodarczą, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60 pkt 1- 6 u.f.p Zgodnie z art. 60 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie; 2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego; 3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych; 4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych; 5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych; 6) należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności; 7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw; 8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa. Z treści przytoczonych przepisów jednoznacznie wynika, że możliwość zastosowania jednej z ulg, o jakich jest mowa w art. 55 u.f.p. (a więc również ulgi polegającej na rozłożeniu spłaty należności na raty), w odniesieniu do środków publicznych stanowiących niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym w odniesieniu do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, jest możliwe ale z wyłączeniem środków o jakich jest mowa w pkt 7 – 8 art. 60 u.f.p. Nie ulega zaś wątpliwości, że kary pieniężne, które zostały nałożone na skarżącego na podstawie art. 13 k ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., nr 19, poz. 115 z późn. zm.), są środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o jakich jest mowa w treści art. 60 pkt 7 u.f.p. jako, że stanowiły one kary pobierane przez państwową jednostkę będącą dysponentem tych środków (GDDKiA) na podstawie odrębnej ustawy. Jednocześnie jednak – co uwzględnił organ orzekający w sprawie – należało zauważyć, że skarżący w dniu 1 lutego 2013 r., tj. przed złożeniem wniosków o rozłożenie kar na raty, zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Zgodnie zaś z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.), działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Tym samym na dzień złożenia ww. wniosków nie można było uznać, że działalność gospodarcza jest wykonywana przez skarżącego w sposób ciągły. Co prawda w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że cecha ciągłości działalności gospodarczej nie jest tożsama z obowiązkiem nieprzerywania działalności. Zatem "ciągłości działalności nie należy [...] zawężać do wykonywania jej bez przerwy. Istotne jest bowiem trwanie tej aktywności – trwały zamiar wykonywania działalności przesądza o jej ciągłości. To zamiar powtarzalności w odniesieniu do aktywności (działalności) decyduje o pozytywnym lub negatywnym zaistnieniu przesłanki ciągłości" (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 sierpnia 2012 r., II SA/Po 427/12, CBOSA). Niemniej jednak należało dostrzec, że podejmując decyzję o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej skarżący nie miał zamiaru tej działalności kontynuować. Jak bowiem wyraźnie wskazał w piśmie z dnia 10 lipca 2014 r. wykonywanie działalności gospodarczej zawiesił na potrzeby toczącego się postępowania wyjaśniającego, a "kolejnym krokiem będzie zamknięcie działalności po rozliczeniu umowy leasingu i ewentualnych kwestii ubezpieczeniowych". Wobec tego należało uznać, że skarżący wystąpił o rozłożenie nałożonych kar na raty jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej w sposób ciągły w rozumieniu ww. art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a więc ograniczenie wynikające z art. 64 ust. 2 u.f.p. nie miało w jego przypadku zastosowania. Organ był zatem formalnie zobowiązany do rozpoznania wniosków skarżącego. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji w zakresie merytorycznym, wskazać należy, że organ trafnie uznał, że przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa przemawia za rozłożeniem nałożonych na niego kar na raty w wysokości 80 zł miesięcznie. Organ wziął przy tym pod uwagę zarówno wysokość uzyskiwanych przez skarżącego i jego żonę stałych dochodów z tytułu umów o pracę w wysokości odpowiednio: 3.772,96 zł i 1977,20 zł netto miesięcznie, jak i obciążenia wynikające z zaciągniętych umów kredytu i pożyczki oraz koniecznych kosztów utrzymania mieszkania. Co ważne, organ orzekł zgodnie z wolą skarżącego, który we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i w skardze na decyzję z dnia 27 stycznia 2015 r. postulował obniżenie jednostkowych rat właśnie do kwoty 80 zł miesięcznie (łączna rata w wysokości 400 zł). Tym samym organ zgodził się z oceną możliwości płatniczych skarżącego dokonanych przez samego zainteresowanego. Skarżący zaś w treści skargi na decyzję wydaną zgodnie z własnym wnioskiem nie kwestionował w jakikolwiek sposób ustaleń organu odnoszących się do oceny jego możliwości płatniczych. Przeciwnie, uzasadnienie skargi wskazuje, że skarżący kwestionuje zasadność nałożenia kar za przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia płaty elektronicznej. Tego rodzaju zarzuty nie mogły jednak odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku w niniejszym postępowaniu, w którym przedmiotem oceny były jego możliwości płatnicze i związana z nimi zdolność skarżącego do zapłacenia tych kar. Zarzuty dotyczące zasadności nałożenia tychże kar skarżący mógł podnieść jedynie w postępowaniu przed organami Inspekcji Transportu Drogowego. W niniejszym postępowaniu istotne było zaś to, że decyzje o nałożeniu kar były ostateczne. Podsumowując wskazać należy, że organ zasadnie uznał, iż przedstawione przez skarżącego dowody pozwalały na przyjęcie, iż jego sytuacja materialna przemawia za rozłożeniem nałożonych na niego kar na raty w łącznej wysokości 400 zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.