V SA/Wa 2821/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi L.Z. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania odwoławczego 1. oddala skargę; 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata P. Ś. z Kancelarii Adwokackiej w W. ul. [...]: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 309 zł 80 gr. (trzysta dziewięć złotych i osiemdziesiąt groszy), w tym : tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52 zł 80 gr. ( pięćdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) oraz kwotę 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem innych udokumentowanych wydatków pełnomocnika. Przedmiotem skargi z [...] września 2008 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez L. Z. (dalej: Skarżący) jest postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes Agencji) nr [...] z [...] sierpnia 2008 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z [...] czerwca 2008 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego od decyzji z [...] grudnia 2007r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Skarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Decyzją z [...] kwietnia 2006 r. nr [...], wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (dalej: Kierownik Biura), przyznano Skarżącemu płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005 w łącznej wysokości [...] zł, w tym z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) w kwocie [...] zł oraz z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) w kwocie [...] zł. Następnie, w wyniku wznowienia postępowania, Kierownik Biura decyzją z [...] marca 2007 r. nr [...] uchylił dotychczasową decyzję własną z 5 kwietnia 2005 r. i odmówił Skarżącemu przyznania płatności do gruntów rolnych na rok 2005 nakładając sankcję w wysokości [...] zł odnośnie JPO oraz w wysokości [...] zł odnośnie UPO. Jednocześnie organ pouczył Skarżącego o terminie i trybie wniesienia odwołania do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. Z tego uprawnienia Skarżący nie skorzystał i decyzja o odmowie przyznania płatności na rok 2005r. stała się ostateczna. Wobec tego, iż na rachunek bankowy Wnioskodawcy przekazano środki pieniężne przyznane decyzją z [...] kwietnia 2006 r., która została następnie uchylona, wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych. Decyzją z [...] grudnia 2007 r. Nr [...] Prezes Agencji ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości [...] zł. Od tej decyzji Skarżący, korzystając z przysługującego mu środka zaskarżenia, złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Biura nr [...] z [...] marca 2007r., a następnie wydał decyzję z [...] maja 2008r. o stwierdzeniu nieważności tej decyzji. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji w dniu [...]maja 2008r. W związku z powyższym, postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2008r. Prezes Agencji zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji Prezesa Agencji nr [...] z [...] grudnia 2007r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, do czasu zakończenia postępowania dotyczącego przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Orzekając na skutek wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Prezes Agencji utrzymał w mocy orzeczenie wydane w I instancji. W uzasadnieniu wskazano m.in., że zawieszenie z urzędu postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych było zasadne, ponieważ do dnia wydania zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu tego postępowania nie zakończyło się prawomocną decyzją postępowanie w sprawie przyznania stronie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. Dokonanie natomiast oceny zaskarżonej decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych będzie możliwe dopiero po ustaleniu prawomocną decyzją, czy pobrane przez stronę płatności były jej należne, czy też nie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nadanej [...] września 2008 r. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezesa Agencji z [...] sierpnia 2008 r. W motywach skargi podniósł, iż odwołanie od decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych winno zostać rozpoznane merytorycznie, ponieważ – zdaniem Skarżącego - postępowanie w sprawie przyznania mu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 nie powinno mieć znaczenia dla jego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej podniesione należy uznać za chybione. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art.97 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako "k.p.a.", który wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Brzmienie powyższego przepisu: "organ administracji publicznej zawiesza postępowanie (...)" wyraźnie wskazuje, że w przypadku wystąpienia jednej z wyliczonych w tym przepisie podstaw organ obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Z urzędu także w trakcie postępowania ma obowiązek badać, czy nie powstało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Na podstawie pkt 4 powyżej cyt. przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przypadku zatem, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ obowiązany jest zawiesić postępowanie. Przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia wstępnego, gdyby ono w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (v. B.Graczyk, " O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym", Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno-Społeczne, seria I, 1965, Nr 38, s.91i 92). Organ administracji publicznej obowiązany jest ponadto ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. Z powyższego wynika, iż zawieszenie postępowania na podstawie art.97 §1 pkt 4 k.p.a. uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: a) postępowanie administracyjne jest w toku, b) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd c) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy przyznać rację Prezesowi Agencji, iż rozstrzygnięcie kwestii przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 stanowi w sprawie dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 zagadnienie wstępne obligujące organ do zawieszenia postępowania administracyjnego. Jak wynika bowiem z akt sprawy decyzją nr [...] z [...] grudnia 2007r. Prezes Agencji ustalił Skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005 w wysokości [...] zł, które Skarżący uzyskał na mocy decyzji Kierownika Biura z [...] kwietnia 2006r. Jednakże decyzja z [...] marca 2007r., którą uchylono dotychczasową decyzję z [...] kwietnia 2006r. i odmówiono przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 została wyeliminowana z obrotu prawnego ( decyzją o stwierdzeniu jej nieważności z [...] maja 2008r.), a do dnia wydania zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania odwoławczego, postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 nie zostało zakończone prawomocną decyzją. Zasadnie zatem Prezes Agencji stwierdził, iż dokonanie oceny zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2007r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 będzie możliwe dopiero wówczas, gdy zostanie ustalone prawomocną decyzją, czy pobrane przez Skarżącego płatności były jemu należne, czy też nie. Postępowanie dotyczące przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych poprzedza postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu płatności pobranych nienależnie bądź nadmiernie. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.