V SA/Wa 2822/08

WyrokWSA w Warszawie2009-10-02

Skład orzekający: Krystyna Madalińska – Urbaniak, Barbara Mleczko - Jabłońska, Dorota Mydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może ponosić subsydiarną odpowiedzialność za zobowiązania spółki powstałe po jego odwołaniu z funkcji, a przed wykreśleniem z rejestru przedsiębiorców, jeśli zobowiązanie powstało w wyniku doręczenia zastępczego decyzji administracyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że członek zarządu nie ponosi subsydiarnej odpowiedzialności za zobowiązania spółki powstałe po jego odwołaniu z funkcji, nawet jeśli wykreślenie z rejestru nastąpiło później. Kluczowe jest, czy zobowiązanie istniało w momencie odwołania. W przypadku doręczenia zastępczego decyzji administracyjnej, wiąże ona organ od momentu wejścia w obrót prawny, co następuje z chwilą upływu terminu na odbiór awizowanej przesyłki.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. otrzymała dwie kary pieniężne. Po bezskutecznej egzekucji wobec spółki, wierzyciel skierował egzekucję do majątku członka zarządu, M O. M O wniósł zarzuty, twierdząc, że został odwołany z funkcji prezesa przed powstaniem jednego ze zobowiązań. Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał zarzuty za zasadne w części dotyczącej późniejszej kary, ale za bezzasadne w części dotyczącej kary nałożonej wcześniej. Sąd administracyjny rozpoznał skargę M O na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części utrzymującej w mocy postanowienie organu I instancji o stwierdzeniu bezzasadności zarzutów zobowiązanego w części dotyczącej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] .12.2004 r. Stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2009 r. sprawy ze skargi M O na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za niezasadne 1. uchyla zaskarżone postanowienie w części utrzymującej w mocy postanowienie organu I instancji o stwierdzeniu bezzasadności zarzutów zobowiązującego w części dotyczącej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] .12.2004 r. nr [...] 2. Stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Decyzją z dnia [...] .12.2004 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na C Sp. z o.o. z/s w O karę pieniężną w kwocie [...] zł. Następnie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...].02.2005 r. nr [...] nałożył na ww. spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął egzekucję przeciwko Spółce "L ". Z uwagi na fakt, iż egzekucja okazała się nieskuteczna, wierzyciel na podstawie art. 299 § 1 k. s. h. skierował egzekucję do majątku członków zarządu Spółki, w tym skarżącego M O , wystawiając przeciwko niemu tytuły wykonawcze nr [...] i[..] . Do powyższych tytułów M O wniósł zarzuty, które [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uznał za bezzasadne. Na powyższe postanowienie M O wniósł zażalenie . Podnosił w nim, że od [...] .12.2004 r. nie jest prezesem Zarządu Spółki L , gdyż z tym dniem na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników został z tej funkcji odwołany. Ponadto wskazywał, że nie były mu skutecznie doręczane wezwania i upomnienia – były adresowane na nieistniejącą osobę – M O Prezesa Zarządu powyższej Spółki . Kwestionował też fakt, iż Spółka nie ma żadnego majątku i zachodzi potrzeba prowadzenia egzekucji z majątku członków Zarządu. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu bezzasadności zarzutów zobowiązanego w części dotyczącej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] .02.2005 r. nr [...] Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu bezzasadności zarzutów zobowiązanego w części dotyczącej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...].12.2004 r. nr [...] W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 299 § 1 k.s.h. jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania. Co za tym idzie członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada posiłkowo za zobowiązania spółki powstałe przed jego wykreśleniem z KRS. Jednakże nie należy rozumieć tego stanowiska w taki sposób, że od dnia wykreślenia z KRS żaden z wierzycieli spółki nie mógł pociągnąć go do odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Takie wnioskowanie jest błędne, gdyż czyniłoby ustanowioną w art. 299 k.s.h. ochronę wierzycieli spółki iluzoryczną. Skoro bowiem wspólnicy spółki nie odpowiadają osobiście za zobowiązania spółki, wystarczyłoby do pozbawienia wierzycieli spółki możności zaspokojenia ukrycie majątku spółki poprzez członków jej zarządu, a następnie wystąpienie ich ze spółki. Organ powołał się na wyrok Sądu Najwyższego IV CSK 370/06 zgodnie z którym odpowiedzialność na zasadach określonych w art. 299 k.s.h. ponoszą osoby będące członkami zarządu w czasie istnienia zobowiązania, którego egzekucja przeciwko spółce okazała się nieskuteczna. Podobnie w wyroku z dnia 25.09.2003 r. sygn. akt V CK 198/02 Sąd Najwyższy stwierdził, iż gdy skład zarządu spółki zmieniał się, odpowiedzialność na zasadach określonych w art. 298 KH ( obecnie 299 k.s.h. ) ponoszą osoby będące członkami zarządu w czasie istnienia zobowiązania, którego egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna; wystarcza samo istnienie w tym czasie tego zobowiązania, jego zaś wymagalność nie jest wówczas konieczna. [..] L Sp. z o.o. była zobowiązana do uiszczenia kary pieniężnej w trakcie prezesury M O, w związku z czym, w przypadku bezskutecznej egzekucji wobec spółki zasadne jest skierowanie w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego. Dlatego też , w ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego zasadny jest zarzut M O w stosunku do tytułu wystawionego w dniu [...].02,2005 r. – wtedy nie był już on członkiem Zarządu Spółki L. Organ uznał za wiarygodne przedstawione przez dłużnika dowody, że został odwołany z tej funkcji w dniu [...] 12.2004r., chociaż wykreślenie z rejestru nastąpiło znacznie później – na jego wniosek w dniu [...] 02.2006r. Wobec powyższego organ na podstawie art. 33 ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego, uchylił zaskarżone postanowienie co do tytułu wystawionego w stosunku do Spółki L w dniu [..] .02.2005r. Od powyższej decyzji M O wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzucił w niej, iż nie otrzymał żadnych wezwań czy też upomnień do uregulowania zobowiązania, gdyż w momencie ,gdy miały być one wysłane "nie istniała osoba M K O Prezes Zarządu L Sp. z o.o.". Podniósł, iż z funkcji prezesa został odwołany w dniu [..] 12.2004 r. , zaś wykreślony z rejestru – na swój wniosek, gdyż nowy zarząd tego nie uczynił – w dniu [...] 07.2006 r. Gdyby wezwanie zostało zaadresowane prawidłowo wskazałby majątek Spółki , z którego mogłaby zostać przeprowadzona skuteczna egzekucja . W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej – p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności należy wskazać, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd ma prawo i obowiązek uwzględnić również te okoliczności, które wprawdzie nie zostały wskazane w skardze jako zarzut, ale które miały wpływ na tę ocenę. Organ II instancji nie kwestionuje podniesionego przez skarżącego faktu, iż w dniu [...] 12.2004 r. został odwołany z funkcji w zarządzie Spółki L i ten dzień, a nie data wykreślenia z KRS, kończy jego subsydiarną odpowiedzialność za długi Spółki – może on odpowiadać jedynie za zobowiązania istniejące w tej dacie. Z tego powodu zostały przez organ uwzględnione zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego wydanego na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] .02.2005 r. nr [...] Organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązanie powstało w momencie, w którym M O nie był już członkiem zarządu Spółki L. Jego zdaniem natomiast przed odwołaniem skarżącego powstało zobowiązanie wynikające z decyzji wydanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w dniu [...] 12.2004r. Nie jest to jednak stanowisko trafne. Przesyłka pocztowa zawierająca decyzję z [...] .12. 2004r. została awizowana w siedzibie Spółki w dniu 23.12.2004 r. , powtórnie awizowana w dniu 31.12.2004 r. i zwrócona nadawcy w dniu 6.01.2005 r. ( patrz kserokopia kopert k 123 akt adm. ). W powyższych datach nie obowiązywał jeszcze w k.p.a. obowiązek podwójnego awizowania przesyłek i zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 44 k.p.a. skutek doręczenia następował z chwilą upływu 7-dniowego terminu liczonego od dnia umieszczenia awiza w skrzynce na korespondencję lub, gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W realiach niniejszej sprawy należy stwierdzić, że doręczenie zastępcze zostało dokonane z dniem 30.12.2004r. Zgodnie z art. 110 kpa organ, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Decyzje są indywidualnymi aktami administracyjnymi o charakterze zewnętrznym, skierowanymi do konkretnego adresata. Jako akty zaadresowane do podmiotów indywidualnych muszą być zakomunikowane stronie w formie określonej w wymienionym przepisie. W ten sposób strona uzyskuje informację o stanowisku organu w danej instancji co do sposobu załatwienia jej sprawy (Por. B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego" Komentarz, Wydawnictwo CH Beck 2005, str. 524). Oświadczenie stronie treści decyzji przez doręczenie lub ogłoszenie powoduje jej wejście do obrotu prawnego. Taki pogląd został wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2000 r. sygn. akt FPS 10/00, w której Sąd stwierdził, że dopóki decyzja nie zostanie zakomunikowana stronie jest aktem nie wywierającym skutków prawnych. Uzewnętrznienie decyzji stwarza wobec strony nową sytuacje procesową. Od tego momentu dopiero decyzja wiąże organ administracji publicznej. Stąd też wierzytelność wynikająca z decyzji z [...] .12.2004 r. powstała wobec Spółki L w dniu 30.12.2004r. i odwołany w dniu [...].12.2004 r. Prezes Zarządu M O nie może ponosić z tytułu bezskutecznej egzekucji tej wierzytelności wobec Spółki odpowiedzialności subsydiarnej na podstawie art. 299 k.s.h. Z tych też względów organy obu instancji powinny uwzględnić na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) zarzuty M O w stosunku do obu tytułów . W tym stanie sprawy nie ma potrzeby rozważania zasadności pozostałych zarzutów skargi, w tym skuteczności doręczenia wezwań do zapłaty i upomnień. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło