V SA/Wa 2823/08

WyrokWSA w Warszawie2009-06-19

Skład orzekający: Beata Krajewska, Mirosława Pindelska, Andrzej Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może być uznana za jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej w rozumieniu art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych, co mogłoby stanowić podstawę do umorzenia należności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka cywilna nie jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej w rozumieniu art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych. Podmioty prawa stanowią wspólnicy spółki cywilnej, a nie sama spółka. W związku z tym, likwidacja spółki cywilnej nie stanowi przesłanki do umorzenia należności na podstawie tego przepisu. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały prawo materialne.
Stan faktyczny
Skarżący, byli wspólnicy spółki cywilnej "N.", domagali się umorzenia kary pieniężnej nałożonej na ich spółkę. Argumentowali, że wyegzekwowanie kary spowodowałoby likwidację spółki i zwolnienie pracowników. Po odmowie umorzenia przez organy pierwszej i drugiej instancji, skarżący wnieśli skargę do sądu, podnosząc, że spółka cywilna spełnia przesłanki z art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych (likwidacja jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej) oraz art. 42 ust. 1 pkt 3 (uzasadnione przypuszczenie o nieskuteczności egzekucji).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi J. N., M. N., R. N. - byłych wspólników [...] "N." s.c. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej oddala skargę Przedmiotem skargi J. N., M. N., R. N. -byłych wspólników P.P.H. "N." spółka cywilna jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] marca 2008 r. o odmowie umorzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Zaskarżone rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Transportu Drogowego zostało wydane w następującym stanie faktycznym: Pismem z [...] maja 2006 r. (wpływ do organu w dniu 5 czerwca 2006 r.), J. N., M. N., R. N. zwrócili się do Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. o umorzenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł nałożonej na P.P.H. N. s.c. [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego we W. z [...] listopada 2004 r. -z powodu naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, póz. 2088). Uzasadniając wniosek wskazali, iż wyegzekwowanie nałożonej kary spowodowałoby zupełną utratę zdolności produkcyjnej prowadzonej przez nich spółki, a w konsekwencji nastąpiłaby fizyczna likwidacja zakładu i konieczność zwolnienia ponad sześćdziesięcioosobowej załogi. W przypadku nie uwzględnienia powyższego wniosku J. N., M. N., R. N. wnieśli o znaczne, częściowe umorzenie kary bądź rozłożenie jej na minimum 20 rat. Do wniosków zainteresowani dołączyli dokumentację finansową prowadzonego przez nich przedsiębiorstwa w formie spółki cywilnej. Decyzją z [...] grudnia 2006 r., na podstawie m.in. art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, póz. 2104 ze zm., dalej: ustawa o finansach publicznych), [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego odmówił umorzenia przedmiotowej należności. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż przedstawione przez wnioskodawców w toku postępowania dokumenty -w postaci rocznej ankiety przedsiębiorstwa za rok 2005, bilansu zysków i strat i rachunku zysków i strat oraz sprawozdania o przychodach- nie dały podstaw do umorzenia należności pieniężnej. W oparciu o te dokumenty -jak zaznaczył organ- nie stwierdzono bowiem jednoznacznie, iż zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że postępowanie egzekucyjne nie doprowadzi do uzyskania kwoty pokrywającej wydatki egzekucyjne. Wprawdzie organ wskazał, iż strona znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, ale też zaznaczył, że w jego ocenie nie została w sprawie wykazana nieściągalność należności. W odwołaniu od tego orzeczenia J. N., M. N., R. N. wnieśli o zmianę skarżonej decyzji z [...] grudnia 2006 r. i umorzenie należności z tytułu kary pieniężnej, podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko co do trudnej sytuacji finansowej spółki - uniemożliwiającej prowadzenie skutecznego postępowania egzekucyjnego. Stwierdzili, że w sprawie zachodzi graniczące z pewnością przypuszczenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia należności bądź też okaże się, że postępowanie egzekucyjne będzie zupełnie nieskuteczne. Główny Inspektor Transportu Drogowego -po rozpatrzeniu wniesionego odwołania- w dniu [...] grudnia 2007 r. wydał decyzję, którą uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi l instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż uzasadnienie faktyczne decyzji organu l instancji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r.. Nr 98, póz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.). Zaznaczył, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano w szczególności dlaczego analiza materiału dowodowego sprawy skłoniła organ do uznania, że postępowanie egzekucyjne doprowadzi do uzyskania kwoty pokrywającej wydatki egzekucyjne, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że strona znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że decyzja o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności pieniężnej, o której mowa w art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych jest decyzją uznaniową i jako taka wymaga szerszego uzasadnienia niż decyzja podejmowana w warunkach ustawowego skrępowania. Prowadząc ponownie postępowanie w l instancji Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego we W. pismem z [...] stycznia 2008 r. wezwał wspólników spółki cywilnej N. do wskazania przesłanek uzasadniających umorzenie należności pieniężnej w kwocie [...] zł oraz do przedłożenia dokumentów wskazujących na ich zaistnienie. Organ poinformował przy tym zainteresowanych o przesłankach uregulowanych w art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych umożliwiających umorzenie w całości lub w części należności pieniężnych. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z 6 lutego 2008 r. J. N., M. N., R. N. -podając okoliczności przemawiające za pozytywnym załatwieniem ich wniosku- wskazali na śmierć głównego udziałowca spółki, ujemne wyniki finansowe spółki, a w konsekwencji na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez wspólników spółki cywilnej N.. Do pisma załączyli kopię uchwały wspólników P.P.H. N. s.c. [...] z [...] maja 2007 r. o jej rozwiązaniu -w związku z brakiem opłacalności ekonomicznej i finansowej prowadzonej dotychczas działalności- oraz duplikaty trzech decyzji Burmistrza Miasta K. z [...] czerwca 2007 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...] maja 2007 r. wpisów dotyczących działalności zgłoszonej przez odpowiednio J. N., M. N., R. N. pod nazwą P.P.H. N.. Powołując się na powyższe wskazali, iż w sprawie zaistniała bezsprzecznie sytuacja, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych. Dodatkowo byli wspólnicy spółki cywilnej N. zaznaczyli, iż w sprawie zachodzi również przesłanka z art. 42 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, albowiem wobec zaprzestania działalności gospodarczej zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji przedmiotowej należności. Po zakończeniu postępowania dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] marca 2008 r. wydał decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, wynikającej z decyzji tego organu z [...] listopada 2004 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ l instancji w pierwszej kolejności podał, iż ma ona charakter uznaniowy, a to oznacza, że sposób rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie umorzenia należności ustawodawca pozostawił swobodnemu uznaniu właściwemu organowi orzekającemu. Organ ten nie musi przychylić się do wniosku strony - może to zrobić i to tylko mając na względzie enumeratywnie wymienione przesłanki uregulowane w art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Aby w ogóle możliwe było umorzenie należności musi bowiem zaistnieć którakolwiek z okoliczności wymienionych w ww. przepisie. Następnie organ wskazał, że po przeanalizowaniu materiału dowodowego stwierdził, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia dłużnej należności, a tym samym w jego ocenie nie jest możliwe, aby w ramach uznania administracyjnego przejść do rozważania zasadności wniosku byłych wspólników spółki N.. Wyjaśnił przy tym, iż z nadesłanych przez zainteresowanych dokumentów nie wynika, że zaistniały okoliczności z art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Stwierdził, że poniesiona strata z działalności gospodarczej nie stanowi przesłanki pozwalającej na umorzenie dłużnej należności. Stwierdził też, iż nie może podzielić stanowiska wnioskodawców co do tego, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 42 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. Wyjaśnił, iż przepis ten dotyczy jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które mogą być przedsiębiorcami jedynie w sytuacjach, w których na mocy przepisów ustawowych uzyskały zdolność prawną (np. spółki osobowe). Wskazanego przepisu nie można stosować wobec spółki cywilnej, będącej konstrukcją regulowaną przez prawo zobowiązań, nie stanowiącej więc samodzielnego podmiotu prawa, l dalej organ w tym zakresie wyjaśnił, że spółka cywilna nie posiada własnego mienia - nabywane prawa i zaciągane zobowiązania wchodzą do wspólnego majątku wspólników, stanowiącego ich współwłasność łączną. Także wspólnicy (a nie spółka) prowadzą ewentualne przedsiębiorstwo, które podlega rejestracji w Ewidencji Działalności Gospodarczej. Za zobowiązania powstałe w czasie prowadzenia działalności gospodarczej odpowiadają wspólnicy. Dzieje się tak również w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Wskazując na powyższe w konsekwencji organ l instancji stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym nie ma podstaw do umorzenia należności. Nie zgadzając się z taką oceną sprawy J. N., M. N., R. N. złożyli odwołanie od ww. decyzji. Wnieśli o jej uchylenie w całości i umorzenie należności z tytułu kary pieniężnej, podtrzymując podnoszone już w toku postępowania argumenty mające przemawiać za pozytywnym załatwieniem ich wniosku w oparciu o art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych, tj. wskazując na fakt likwidacji jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Decyzją z [...] sierpnia 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i w oparciu o art. 42 ustawy o finansach publicznych, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia podzielił stanowisko przedstawione w decyzji z [...] marca 2008 r. przez organ l instancji. Stwierdził bowiem, iż stan faktyczny niniejszej sprawy nie spełnia żadnej z przesłanek zawartych w art. 42 ust. 1 ww. ustawy, w tym w pkt 4 tego przepisu. Wskazał, że spółka cywilna nie jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Jest jedynie umową cywilnoprawną, przez którą wspólnicy dążą do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Spółka cywilna nie jest podmiotem praw i obowiązków, nie może więc występować we własnym imieniu. Organ odwoławczy wyraźnie podkreślił również, iż likwidacja spółki cywilnej poprzez podjęcie stosownej uchwały i wykreślenie przez każdego ze wspólników wpisu z ewidencji działalności gospodarczej nie stanowi o wypełnieniu dyspozycji art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z [...] sierpnia 2008 r. skarżący – J. N., M. N. i R. N. wnieśli o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi l instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi wskazali, iż podstawą odmowy umorzenia należności jest uznanie, iż spółka cywilna nie jest jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej. Z takim stanowiskiem skarżący się nie zgodzili. Podali, iż spółka cywilna P.P.H. N. została utworzona w 1999 r. i w tym czasie bezsprzecznie posiadała przymiot jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, który to przymiot -chociażby ze względu na konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych-utrzymała do chwili jej likwidacji, a w związku z tym -zdaniem skarżących- istnieją w sprawie przesłanki prawne do uchylenia nałożonej kary. Nadto, skarżący zauważyli, iż organy orzekające nie odniosły się do argumentu wskazującego na uzasadnione przypuszczenie, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów egzekucji lub egzekucja okaże się bezskuteczna. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] sierpnia 2008 r. w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami postępowania administracyjnego, jak i z mającymi w sprawie zastosowanie normami prawa materialnego, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę -jako niezasadną- oddalił. Wobec treści wniosku skarżących z [...] maja 2006 r. wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miały przepisy art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, w oparciu o które prawidłowo wydano zaskarżoną decyzję. Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 249, póz. 1832), kwestie przyznawania ulg w spłacie należności pieniężnych przypadających państwowym jednostkom organizacyjnym sektora finansów publicznych - regulowane uprzednio przez przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. (Dz. U. nr 6, póz. 54), a następnie przez przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 czerwca 2006 r. (Dz. U. nr 117, póz. 791) - wprowadzono do ustawy o finansach publicznych (art. 1 pkt 15 i art. 20 ww. ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych). W art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, stanowiącym podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia, ustawodawca przewidział instytucję umarzania spłaty należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej, przypadających państwowym jednostkom budżetowym, państwowym zakładom budżetowym, państwowym gospodarstwom pomocniczym i państwowym funduszom celowym. W myśl powołanego przepisu ww. należności pieniężne mogą być umarzane w całości lub w części, a ich spłata odraczana lub rozkładana na raty (...), gdy: osoba fizyczna - zmarła, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawiła ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawiła przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej wysokość 6.000 zł; osoba prawna - została wykreślona z właściwego rejestru osób prawnych przy jednoczesnym braku majątku, z którego można by egzekwować należność, a odpowiedzialność z tytułu należności nie przechodzi z mocy prawa na osoby trzecie; zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne; 4) jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej uległa likwidacji. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż należności są nieściągalne. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z ww. przesłanek daje potencjalną możliwość umorzenia powstałego zadłużenia. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie jedynie możliwość umorzenia należności, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Przepis art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych jest bowiem oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego" (posługuje się sformułowaniem "mogą być umarzane"), co oznacza, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi, który nawet w przypadku stwierdzenia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 42 ust. 1 pkt 1 - 4 ustawy może, ale nie musi, umorzyć należności. Innymi słowy odmowa umorzenia należności nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca (por. uchwała SN z 6 maja 2004 r, sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285; uzasadnienie wyroku WSA w Warszawie z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 2737/06, LEX 302417). Dodatkowo wskazać trzeba, iż sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy należności powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz właściwy w sprawie organ administracji publicznej, który - jak zaznaczono powyżej - może je umorzyć. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Przechodząc do analizy niniejszej sprawy Sąd stwierdza, iż Generalny Inspektor Transportu Drogowego prawidłowo, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów uznał, iż wobec skarżących nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych umożliwiająca umorzenie obciążających ich należności. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż w toku prowadzonego postępowania skarżący zostali wezwani do wskazania przesłanek uzasadniających pozytywne załatwienie ich wniosku oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających istnienie tych przesłanek. W nadesłanych -w odpowiedzi na powyższe- wyjaśnieniach skarżący wskazali przede wszystkim, że zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej i rozwiązali spółkę cywilną. Na tej też podstawie wywiedli, iż w sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych. Stanowisko to skarżący prezentowali również na etapie odwołania od decyzji organu l instancji z [...] marca 2008 r. oraz podtrzymali we wniesionej skardze. Skarżący w toku postępowania podnieśli również, że wobec zaprzestania przez nich prowadzenia działalności gospodarczej w sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 42 ust. 1 pkt 3. Organy orzekające poddały odpowiedniej ocenie podnoszone przez wnioskodawców argumenty. Zasadnie -zdaniem Sądu- stwierdziły, że przepisu art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych, w którym to mowa jest o likwidacji jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, nie można stosować do spółki cywilnej. Prawidłowo bowiem organy orzekające wskazały, że spółka cywilna nie stanowi samodzielnego podmiotu prawa, podmiotami prawa pozostają wspólnicy spółki cywilnej. To wspólnicy, a nie spółka cywilna, prowadzą przedsiębiorstwo i podlegają rejestracji w Ewidencji Działalności Gospodarczej. W obecnym stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2001 r. nie ma już żadnych podstaw do przyjmowania, że spółki cywilne są przedsiębiorcami w rozumieniu (obecnie obowiązującego) art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, póz. 1807 ze zm.). Nadto, za zobowiązania zaciągnięte w związku z działalnością spółki odpowiadają wspólnicy w sposób solidarny zarówno majątkiem spółki, jak i majątkiem osobistym. Solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za długi spółki, wynikające z zobowiązań powstałych w czasie istnienia spółki, nie uchyla także fakt jej rozwiązania. W konsekwencji wskazać należy, iż organy orzekające słusznie uznały, iż w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania przesłanka określona w art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy. Jednocześnie podnieść należy, iż dokonując takiej oceny organy orzekające uwzględniły dowody przedstawione przez skarżących, w tym m.in. kopię uchwały wspólników P.P.H. N. s.c. [...].w K. z [...] maja 2007 r. w sprawie rozwiązania spółki. Stwierdzając powyższe Sąd wyjaśnia także, iż nie ma żadnego znaczenia fakt, iż spółka cywilna N. została utworzona w 1999 r. Rozwiązania prawne, obowiązujące od 2001 r. usunęły jedynie istniejące w orzecznictwie co do charakteru spółki cywilnej wątpliwości. Zasadnie również organy orzekające przyjęły, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że w sprawie niniejszej zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Sam fakt rozwiązania spółki cywilnej i zaprzestania przez wspólników tej spółki prowadzenia działalności gospodarczej jeszcze nie świadczy o tym, iż byli wspólnicy spółki - odpowiedzialni za jej zobowiązania- nie są w stanie zapłacić obciążających ich kwot. Skarżący w toku postępowania administracyjnego nie przedstawili zaś żadnych dowodów na to, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego z ich majątków może okazać się nieskuteczne. Nie były też -jak wynika z akt sprawy- podejmowane wobec skarżących żadne czynności egzekucyjne. W omawianym przepisie mowa jest o "uzasadnionym przypuszczeniu", że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności. Powołując się na tą przesłankę skarżący winny więc byli w odpowiedni sposób ją uzasadnić. Samo przywołanie treści przepisu art. 42 ust. 1 pkt 3 nie może stanowić podstawy do umorzenia należności pieniężnej. Nadto, zauważyć należy, iż przepis ten wskazuje również na postępowanie egzekucyjne, które "okazało się" nieskuteczne. Do stwierdzenia tej okoliczności konieczne jest więc prowadzenie postępowania egzekucyjnego, a takowe wobec byłych wspólników spółki nie było prowadzone. Zatem, zdaniem Sądu, słusznie w rozpoznawanej sprawy organy orzekające przyjęły, iż w stosunku do skarżących nie zaszły okoliczności przewidziane w pkt 3 ust. 1 art. 42 ustawy o finansach publicznych. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż nieuzasadniony jest zarzut skargi sprowadzający się do pominięcia przez organy orzekające omawianej przesłanki merytorycznej w sprawie. W decyzji z [...] marca 2008 r. organ l instancji odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych przez skarżących. Również organ odwoławczy uczynił to w uzasadnieniu swojej decyzji. Na marginesie Sąd jedynie zaznacza, iż uzasadnienie odwołania zainteresowanych sprowadzało się do wykazania, że w sprawie zachodzi przypadek z art. 42 ust. 1 pkt 4 ustawy o finansach publicznych. Skarżący nie podnosili na tym etapie żadnych okoliczności mających uzasadniać zastosowanie w sprawie pkt 3 ww. przepisu. Takie okoliczności nie zostały podniesione także w skardze. W świetle powyższego za bezzasadny uznać należy zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 42 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Na koniec Sąd zauważa, iż odmowa umorzenia należności pieniężnej nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej - zobowiązany może więc występować o umorzenie należności tak długo, jak długo należności te istnieją (por. wyrok NSA z 18 lutego 2000 r., sygn. akt III SA 398-399/99, LEX nr 40399). Jakkolwiek pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy o finansach publicznych. Wnioskodawca będzie musiał jednak wykazać, iż w sprawie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, które uzasadniają ponowne złożenie wniosku. Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło