V SA/Wa 2826/07
WyrokWSA w Warszawie2008-05-19
Skład orzekający: Barbara Mleczko-Jabłońska, Beata Krajewska, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o nieuznaniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym narusza przepisy postępowania administracyjnego, jeśli nie wyjaśniono kwestii, czy osoba podająca dane osobowe skarżącego była faktycznie sprawcą wykroczenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania (art. 7, 8 i 77 KPA), ponieważ organy nie wyjaśniły zasadniczej kwestii, czy osoba podająca dane osobowe skarżącego była faktycznie sprawcą wykroczenia, czy też podszyła się pod skarżącego. Umorzenie dochodzenia w sprawie podrobienia podpisu, z powodu niewykrycia sprawcy, przesądza o tym, że podpis na mandacie nie należał do skarżącego, co skutkuje brakiem podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko niemu.Stan faktyczny
Skarżący K. K. kwestionował postępowanie egzekucyjne dotyczące mandatu karnego na kwotę 100 zł, twierdząc, że mandat nie dotyczy jego osoby, ponieważ nie przebywał w danym miejscu i czasie, a podpis na mandacie jest podrobiony. Organy administracji (Wojewoda, Minister) nie uznały jego zarzutów, opierając się na wyjaśnieniach policjanta wystawiającego mandat i danych z PESEL. Skarżący złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa podrobienia podpisu, a dochodzenie zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy. Skarżący wniósł skargę do WSA na postanowienie Ministra.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz zasądzono od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym; 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego K. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r., którym Wojewoda nie uznał zgłoszonych przez skarżącego K. K. zarzutów co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w stosunku do K. K. prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] marca 2006 r. w związku z wystawieniem mandatu karnego z dnia [...] sierpnia 2005 r. na kwotę 100 zł. Skarżący twierdził, że niesłusznie został ukarany mandatem kredytowym , ponieważ nie był na terenie województwa [...] w 2005 r. , nigdy nie otrzymał mandatu na terenie miasta O., a podpis widniejący na mandacie nie jest jego. Wojewoda [...] negatywnie ustosunkował się do zarzutów zobowiązanego i wyjaśnił, że oddział Prewencji Policji w O. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ustalił, iż zasadne jest dochodzenie od zobowiązanego należności pieniężnej. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, na podstawie zgromadzonych w sprawie materiałów, że zasadnym jest stosowanie postępowania egzekucyjnego wobec K. K. Wyjaśnił , że z art. 98 § 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz.1148 ze zm.) wynika, że mandat karny staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru, a nie uiszczona należność mandatu karnego podlega ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na podstawie art. 101 ww. ustawy mandat karny podlega uchyleniu, jeżeli grzywnę nałożono za czyn nie będący czynem zabronionym jako wykroczenie. Uprawnionym do uchylenia prawomocnego mandatu karnego jest sąd właściwy dla rozpatrzenia sprawy, na obszarze, którego grzywna została nałożona.
K. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, podnosząc, że nie zgadza się z zaskarżonym postanowieniem. Wyjaśnił, że złożył zarzuty do tytułu wykonawczego ponieważ uznał, iż podczas wystawiania mandatu kredytowego popełniono błąd co do osoby, na którą mandat wystawiono, ponieważ nigdy nie otrzymał mandatu karnego na terenie miasta O., a w 2005 r. nie przebywał na terenie województwa [...]. Poinformował, że złożył na Komendzie Policji w L. zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa w sprawie podrobienia jego podpisu na mandacie. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte, na dowód czego załączył do skargi kopię zawiadomienia z dnia [...] września 2007 r. o wszczęciu postępowania w sprawie podrobienia jego podpisu.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.
W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Badając zaskarżone postanowienie Sąd stwierdził , że skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania – art.7, 8 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z akt sprawy dnia [...] sierpnia 2005 r. w O. wystawiony został mandat kredytowy na kwotę 100 zł za spożywanie napojów alkoholowych w miejscu objętym zakazem ich spożywania. Mandat został wystawiony na K. K., na podstawie ustnie potwierdzonych danych ( kopia mandatu karnego k. 28 akt adm.). Jak wynika z notatek służbowych sporządzonych przez dowódcę Kompanii Prewencji Oddziału Prewencji Policji w O. oraz pisma z dnia [...] lipca 2007 r. podpisanego przez zastępcę dowódcy tego Oddziału , policjant wystawiający mandat ustalił dane personalne sprawcy wykroczenia na podstawie oświadczenia sprawcy wykroczenia, pytając sprawcę kilkakrotnie o dane personalne w sposób wyrywkowy, a ponieważ pytany udzielał odpowiedzi płynnych, w ocenie policjanta pozwoliło to na przyjęcie, że osoba ta wskazuje prawdziwe dane. Dane te zostały sprawdzone w bazie PESEL.
K. K., po wszczęciu przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania kwoty mandatu, dnia [...] czerwca 2007 r. wniósł zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym podnosząc, że mandat nie dotyczy jego osoby, ponieważ w czasie kiedy został wystawiony, on przebywał w innym miejscu oraz, że w 2005 r. w ogóle nie przebywał na terenie województwa [...]. Organy prowadzące postępowanie w sprawie nie dały wiary sformułowanym w zarzutach wyjaśnieniom skarżącego, a postępowanie dowodowe ograniczyło się do uzyskania wyjaśnień policjanta, który wystawił mandat karny oraz uzyskania kserokopii stron notatnika służbowego tego policjanta za okres, którego dotyczyło wystawienie mandatu. W sposób oczywisty dowody potwierdziły sposób ustalenia danych personalnych osoby , która popełniła wykroczenie, nie pozwoliły jednak na ustalenie kwestii zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie czy osoba ta podała dane osobowe swoje czy innej znanej jej osoby czyli K. K.. Postępowanie takie Sąd uznał za naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nakazujących organom prowadzącym postępowanie administracyjne podejmowanie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego. Naruszony został również przepis K.p.a. nakazujący prowadzenie postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Prowadzenie egzekucji należności z mandatu karnego przeciwko osobie, która twierdzi, że wykroczenia objętego mandatem nie popełniła, przed ostatecznym wyjaśnieniem tej kwestii, czy też w oparciu o wyjaśnienia wyłącznie funkcjonariusza, który mandat wystawił niewątpliwie tego zaufania nie pogłębia.
Wobec nieuwzględnienia zgłoszonych zarzutów, K. K. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa podrobienia jego podpisu na mandacie karnym. Dnia 19 maja 2008 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący okazał postanowienie wydane dnia [...] listopada 2007 r. przez policję – Komendę [...] w O., sygn. akt [...], zatwierdzone przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. o umorzeniu dochodzenia w sprawie podrobienia podpisu K. K. na mandacie karnym, wobec niewykrycia sprawcy.
Sąd uznał, że umorzenie dochodzenia w sprawie o podrobienie podpisu, z powodu niewykrycia sprawcy przesądza o tym , że podpis na mandacie kredytowym został podrobiony, nie jest to więc podpis K. K.. Powyższe nakazuje przyjąć, że osobą która dopuściła się wykroczenia spożywania alkoholu w miejscu gdzie jest to zabronione dnia [...] sierpnia 2005r. w O. podszyła się pod skarżącego podając jego dane osobowe. W tej sytuacji brak jest podstaw do prowadzenia w tej sprawie postępowania egzekucyjnego przeciwko K. K..
Orzekając w sprawie ponownie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uwzględni zdarzenia, które miały miejsce między po wydaniu zaskarżonego postanowienia.
Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził w niniejszej sprawie naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy skutkując wadliwością rozstrzygnięcia, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło