V SA/Wa 2828/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A.W. przy udziale N. I., E.I. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie o umorzeniu postępowania o nadanie statusu uchodźcy. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. F. E. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). A.I. (zwany dalej: skarżącym) obywatel K. złożył [...] kwietnia 2005 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Wniosek ten za zgodą żony skarżącego obejmował również ją jak i małoletnie dzieci wnioskodawcy. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z [...] lutego 2006 r. postanowił odmówić wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy oraz stwierdził, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu prawa pobytu tolerowanego. Rozstrzygnięcie decyzji odnosiło się również do członków rodziny wnioskodawcy, których dotyczył wniosek. Decyzją z [...] kwietnia 2006 r. Rada do Spraw Uchodźców w związku z rozpoznaniem odwołania wnioskodawcy od decyzji organu I instancji utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną. Po tym fakcie skarżący złożył [...] czerwca 2006 r. drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z [...] lipca 2006 r. Prezes Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Repatriacji umorzył postępowanie w sprawie uznając, że istnieje decyzja ostateczna, a Rada do Spraw Uchodźców w związku z odwołaniem wnioskodawcy od tej decyzji decyzją z [...] sierpnia 2006 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Skarżący złożył kolejne opisane w zaskarżonej decyzji wnioski o nadanie statusu uchodźcy. Postępowania w tych sprawach były umarzane. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1942/06 odrzucił. Skarżący [...] listopada 2006 r. złożył trzeci wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z [...] listopada 2006 r. umorzył postępowanie. Rada do Spraw Uchodźców po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] stycznia 2007 r. utrzymała ją w mocy. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 24 maja 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 1287/07 odrzucił. Postępowanie z czwartego wniosku o nadanie statusu uchodźcy z [...] marca 2007 r., zostało rozpoznane decyzją Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców poprzez odmowę nadania statusu uchodźcy i stwierdzenie, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Rada do Spraw Uchodźców – po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] lipca 2007 r. – utrzymała powyższą decyzję w mocy. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 30 listopada 2007 r. sygn. akt V SA/Wa 2620/07 odrzucił. Piąty wniosek o nadanie statusu uchodźcy skarżący złożył [...] września 2007 r. Decyzją z [...] lutego 2008 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców umorzył postępowanie w oparciu o treść art. 105 § 1 k.p.a. wskazując na istniejącą już decyzję ostateczną w tym przedmiocie. Od decyzji tej skarżący złożył odwołanie. Decyzją z [...] maja 2008 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 stycznia 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 1964/08 oddalił. W dniu [...] kwietnia 2010 r. do Rady do Spraw Uchodźców wpłynął wniosek o wznowienie postępowania w sprawie. We wniosku powołano się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. wyjścia na jaw nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. W uzasadnieniu wniosku skarżący zażądał, by przeprowadzić postępowanie w jego sprawie zgodnie z wymogami dyrektywy 2004/83/WE i stwierdził, że dotychczasowe postępowania były oceniane pobieżnie i lekceważąco. Wniósł o uwzględnienie szeregu raportów międzynarodowych, które obrazują sytuację przestrzegania praw człowieka w K. w 2009 r. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmówiła uchylenia decyzji dotychczasowej. W jej uzasadnieniu wskazała na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. i wyjaśniła, że decyzja ostateczna może zostać wycofana z obrotu prawnego tylko w ściśle określonych prawem przypadkach, a nie z jakiegokolwiek powodów. Zdaniem organu w sprawie nie występują okoliczności o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Podstawą taką nie mogą być także okoliczności dotyczące stosowania dyrektywy 2004/83/WE i jej naruszenia we wcześniejszych postępowaniach, ponieważ nie dotyczą żadnych nowych okoliczności. Ponadto organ nie mógł wziąć po uwagę powołanych we wniosku raportów międzynarodowych na temat sytuacji przestrzegania praw człowieka z K. w 2009 r., ponieważ raporty te odnoszą się do okresu już po wydaniu decyzji, nie mają zatem znaczenia w kontekście art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednakże Rada dodała, że jest świadoma ostatnich, bardzo niekorzystnych zmian w K., które wywołały uchodźstwo z tego kraju. Niemniej jednak, zmianę decyzji ostatecznej na skutek okoliczności, które zaszły już po wydaniu decyzji ostatecznej, umożliwiają inne instytucje procedury niż wznowienie np. uchylenie decyzji na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. (ze względu na interes społeczny). Skarżący pismem z [...] lipca 2010 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z [...] września 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2010 r. W jej uzasadnieniu powtórzyła argumentację zawartą w decyzji I instancji. Skarżący 10 października 2010 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w której wniósł o uchylenie decyzji Rady jako niezgodnej z prawem. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. art. 6, 7, 9, 10 § 1, 12, 15, 81 i 107 § 3 k.p.a. oraz przepisy dyrektywy 2004/83/WE z 29 kwietnia 2004 r. W uzasadnieniu skargi skarżący podnosi zarzuty takie jak we wniosku o wznowienie postępowania dotyczące nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania i nieuwzględnienia podczas postępowania wyjaśniającego informacji przedstawionych przez skarżącego, co spowodowało nieudzielenie mu i jego rodzinie ochrony międzynarodowej. W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie jest zasadna. W rozpatrywanej sprawie skarżący wniósł o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Rady do Spraw Uchodźców z [...] maja 2008 r. o utrzymaniu w mocy decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lutego 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania o nadanie statusu uchodźcy, podnosząc kwestię niezastosowania w sprawie dyrektywy 2004/83/WE oraz istnienia nowych dowodów w sprawie w postaci szeregu raportów międzynarodowych dotyczących przestrzegania praw człowiek w K. w 2009 r. Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego jest instytucją szczególną, gdyż sprzeciwia się ona jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. – określonej w art. 16 k.p.a. – zasadzie trwałości decyzji administracyjnej. Zgodnie z tą zasadą, decyzje od których nie przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, która nie może być wzruszona w zwykłym trybie instancyjnym, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wyliczonych enumeratywnie w art. 145 § 1 pkt 1 – 8 k.p.a. Celem wznowionego postępowania jest, zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Istota zagadnienia w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy istniały podstawy do wznowienia postępowania wskutek wystąpienia wskazywanej przez skarżącego przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem – w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Wynika stąd, że powyższa przesłanka jest spełniona wtedy, gdy: 1. ujawnią się w sprawie okoliczności lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, 2. okoliczności te lub dowody nie były znane organowi, a więc będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego, 3. okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli takie które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, a więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Przy czym należy podkreślić, że wszystkie te trzy elementy muszą zostać spełnione łącznie. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przedmiotowej sprawie wymienione przesłanki nie zostały spełnione. Przede wszystkim wskazać należy, że raporty międzynarodowe dotyczących sytuacji w K. pochodzą z 2009 r. i 2010 r., a więc zostały sporządzone po dniu wydania decyzji ostatecznej Rady do Spraw Uchodźców z [...] maja 2008 r. i nie istniały w dniu jej wydania. Z tego powodu nie było możliwe aby wówczas organ mógł wziąć je pod uwagę przy wydawaniu decyzji. W takiej zaś sytuacji organ miał obowiązek odmówić uchylenia decyzji ostatecznej. Drugi z szeroko akcentowanych zarzutów skargi dotyczący braku zastosowania w sprawie dyrektywy 2004/83/WE w ogóle nie mógł być wzięty pod uwagę jako przesłanka wznowienia z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Jak trafnie wskazała Rada w decyzji z [...] czerwca 2010 r. tą kwestię można postrzegać ewentualnie jako pojawienie się nowej okoliczności prawnej, w związku z nowelizacją ustawy o udzielaniu cudzoziemców ochrony na terytorium RP, która implementowała ww. dyrektywę (jej przepisy weszły w życie 29 maja 2008 r.), jednakże nie jest okoliczność to związana z ustaleniem stanu faktycznego o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Natomiast sama zmiana stanu prawnego po wydaniu decyzji ostatecznej nie powoduje samoistnie uchylenia lub zmiany decyzji wydanych w poprzednim stanie prawnym. Mając na uwadze powyższe, wskazywane przez skarżącego dowody nie mogły stanowić przesłanki do wzruszenia decyzji dotychczasowych na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Tym samym organowi nie można zarzucać, że sprawie zostały naruszone wskazane w skardze przepisy postępowania administracyjnego. Na końcu Sąd wskazuje, że przedstawione przez skarżącego raporty międzynarodowe z 2009 r. i 2010 r. dotyczące pogorszenia sytuacji w K. mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji dotychczasowych i udzielania skarżącemu ochrony, jednakże w innym trybie niż tryb wznowienia postępowania. Wymaga to jednak złożenia stosownego wniosku do organu i wskazania właściwego trybu postępowania np. z art. 154 § 1 k.p.a., co wyraźnie zaznaczył organ w uzasadnieniu decyzji z [...] czerwca 2010 r. Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, 1270 ze zm.) skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).