V SA/Wa 283/11

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem sporządzonym na formularzu PPF z 22 lutego 2011 r. pełnomocnik strony skarżącej wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku wskazano, iż cudzoziemka nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, zaś źródłem jej utrzymania jest praca dorywcza i handel na bazarach na terytorium Armenii w wysokości – po przeliczeniu – około 500-600 zł. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, iż od 1997 r. do chwili wydalenia skarżąca przebywała na terytorium Polski nielegalnie, zamieszkiwała u rodziny i utrzymywała się z drobnych prac dorywczych i handlu. W związku z tym, iż złożone oświadczenia okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni, zarządzeniem z 4 marca 2011 r. wezwano ją – za pośrednictwem pełnomocnika procesowego – do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów. Pismo z 8 marca 2011 r. – sporządzone zgodnie z powyższym zarządzeniem – zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 14 marca 2011 r., jednakże pozostało bez odpowiedzi. Jednocześnie w dniu 21 marca 2011 r. uiszczono opłatę sądową od skargi w wysokości 300 zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. Jednocześnie w sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a., ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Wobec tego, iż oświadczenia złożone przez pełnomocnika wnioskodawczyni na urzędowym formularzu PPF z 22 lutego 2011 r., okazały się niewystarczające do oceny czy nie jest ona w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania (jako warunku udzielenia prawa pomocy we wnioskowanym zakresie), została wezwana do podania informacji pozwalających na lepszą ocenę jej sytuacji majątkowej oraz do złożenia określonych dokumentów. Mając zatem na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez wnioskodawczynię wykonane w zakreślonym terminie, uznać należało, iż nie wykazała ona, że ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym wystąpiła w odniesieniu do jej osoby. W tym stanie rzeczy nastąpił brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi winna się liczyć w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Niezależnie od powyższego, na odmowę zwolnienia od kosztów sądowych wpływ miała również i ta okoliczność, iż w sprawie została uiszczona opłata sądowa w wysokości 300 zł. W niniejszej sprawie wpis sądowy – zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – wynosi 200 zł. Wobec tego uznać należało, iż wnioskodawczyni była w stanie ponieść taki wydatek bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Zatem odmowa przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie ma wpływu na prawo strony do sądu, bowiem nie ciążą na skarżącej na obecnym etapie inne koszty sądowe. Z wyłożonych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.