V SA/Wa 283/13

WyrokWSA w Warszawie2013-03-26

Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Beata Blankiewicz- Wóltańska, Izabella Janson

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy w sytuacji, gdy nie stwierdzono formalnie całkowitej nieściągalności zadłużenia przez właściwy organ egzekucyjny?
Ratio decidendi
Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która musi zostać formalnie stwierdzona przez właściwy organ egzekucyjny. Brak takiego stwierdzenia, nawet przy faktycznym braku możliwości egzekucji, uniemożliwia umorzenie należności na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy, powołując się na trudną sytuację materialną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na brak formalnego stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia przez organ egzekucyjny. Skarżący prowadził działalność gospodarczą, która została zaprzestana, a wcześniej zawarta umowa ratalna została rozwiązana z powodu nieopłacenia rat. Pomimo zarejestrowania jako osoba bezrobotna i posiadania zobowiązań alimentacyjnych, organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do umorzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz- Wóltańska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant referent - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. oddala skargę. Przedmiotem skargi K. S. (zwanego dalej skarżącym) wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2012 r. nr [...] odmawiającą umorzenia należności: Z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie 5.057,44 zł, w tym: 1.936,44 zł - z tytułu nieopłaconych składek za okres 05/2001 r. - 09/2001 r.; 3.121,00 zł - z tytułu odsetek za zwłokę od w/w składek, naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 13 sierpnia 2012 r.; Z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 1.148,60 zł, w tym: 439,60 zł - z tytułu nieopłaconych składek za okres 05/2001 r. - 09/2001 r.; 709,00 zł - z tytułu odsetek za zwłokę od w/w składek, naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 13 sierpnia 2012 r.; Na Fundusz Pracy w kwocie 320,29 zł, w tym: 123,29 zł - z tytułu nieopłaconych składek za okresy: 05/2001 r. - 09/2001 r.; 197,00 zł - z tytułu odsetek za zwłokę od w/w składek, naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 13 sierpnia 2012 r. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Skarżący prowadził do dnia 20 września 2001 r. działalność gospodarczą na podstawie zezwolenia nr [...] wydanego w dniu [...] września 1997 r. przez Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń oraz wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nr [...], dokonanego przez Urząd Miejski w [...]. Ponieważ skarżący nie wywiązał się w sposób prawidłowy z obowiązku odprowadzania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy na jego koncie powstało zadłużenie wynoszące łącznie 6.526,33 zł. W dniu 13 sierpnia 2012 r. skarżący złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy. Dla uzasadnienia swojego wniosku powołał się przede wszystkim na trudną sytuację materialną. Ponadto wskazał, że do powstania zadłużenia doszło na skutek "przeoczenia" wyrejestrowania działalności. Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] odmówił umorzenia ww. należności. Organ na wstępie wyjaśnił, iż w powyższym zadłużeniu nie zostały ujęte należności na ubezpieczenia społeczne oraz na ubezpieczenie zdrowotne za m-c 04/2001 r., ponieważ należności te uległy przedawnieniu w trakcie trwania postępowania. Dlatego postępowanie to w przedmiotowym zakresie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie tej kwestii zostało zawarte w decyzji z dnia [...] września 2012 r. nr [...]. Powyższe zadłużenie było egzekwowane w okresie od marca 2007 r. do grudnia 2008 r. w trybie egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Egzekucja ta zakończyła się zwrotem tytułów z relacją poborcy, że skarżący nie przebywa w miejscu zameldowania. W okresie od listopada 2010 r. do grudnia 2010 r. była prowadzona egzekucja przez Dyrektora Oddziału ZUS w [...] z wierzytelności pieniężnych z tytułu wykonywania umowy zlecenia. Egzekucja ta była częściowo skuteczna do momentu zakończenia wykonywania przez skarżącego ww. umowy. W dniu 19 lutego 2011 r. skarżący złożył wniosek o rozłożenie zadłużenia na raty. Wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie i w dniu [...] marca 2011 r. podpisano z skarżącym umowę nr [...] o rozłożeniu należności za okres 02/2001 r. - 09/2001 na raty: na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne na 48 rat, a na Fundusz Pracy na 29 rat. Umowa ta została rozwiązana z dniem 21 czerwca 2012 r. z powodu nieopłacenia dwóch kolejnych rat. Organ badając przedmiotowy wniosek ustalił, iż skarżący w obecnie nie posiada stałego źródła dochodu, a od dnia [...] sierpnia 2011 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący jest rozwiedziony i nie posiada nikogo na utrzymaniu. Organ wskazał, że z "Oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej" wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. 1.200 zł. Ponadto skarżący posiada zobowiązania wobec osób fizycznych w wysokości ok. 12.000 zł oraz zobowiązania alimentacyjne w wysokości 33.586,92 zł. Organ ustalił na podstawie informacji Komornika Sądowego z dnia [...] sierpnia 2012 r., iż na kwotę tę składają się: zaległe alimenty w wysokości 15.960,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 3.002,18 zł, należności wobec ZUS w kwocie 10.240,36 zł oraz koszty egzekucyjne i ich pochodne (porto) w kwocie 4.384,38 zł. Skarżący oświadczył również, iż nie korzysta z pomocy społecznej. Organ ustalił również, iż skarżący nie posiada żadnego zarejestrowanego pojazdu mechanicznego, ani nie jest właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem wieczystym lub samoistnym posiadaczem żadnej nieruchomości. Stwierdzono, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.jed. Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz.1585 ze zm.) zwana dalej ustawą o sus, które Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Stwierdzenie całkowitej nieściągalności uzależnione jest od zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 28 ust. 3 cytowanej ustawy. Organ podniósł, że wprawdzie podejmowane dotychczas działania egzekucyjne okazały się bezskuteczne, jednakże żaden organ egzekucyjny nie wydał postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu nieściągalności. Prowadzona w latach 2007-2008 egzekucja administracyjna przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] była bezskuteczna nie z uwagi na nieściągalność zadłużenia, ale z uwagi na zmianę przez skarżącego miejsca zamieszkania, bez powiadomienia o tym ZUS lub organu egzekucyjnego. W takiej sytuacji, brak jest podstaw dla stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia i tym samym umorzenia zadłużenia w oparciu o ww. podstawę prawną. Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą także uzasadnione przyczyny pozwalające mu na umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, które w uzasadnionych przypadkach mogą być umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W sprawie także nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 28 ust.3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w związku z § 3 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. nr 141. poz. 1365). W niniejszej sprawie nie miał również zastosowania art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U Nr 241 poz. 2074). Organ wyjaśnił, że ww. przepis może mieć zastosowanie pod względem przedmiotowym, tj. w części dotyczącej należności z tytułu składek na ubezpieczenie rentowe, na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy oraz pod względem podmiotowym, gdyż skarżący nie podlegał przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (w dniu jej wejścia w życie skarżący nie posiadał statusu przedsiębiorcy). Zdaniem organu skarżący nie spełnia jednak dodatkowej przesłanki, o której mowa w ww. przepisie, tzn. nie stwierdzono w przypadku skarżącego okoliczności potwierdzających zaistnienie ważnego interesu. Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Głównym zarzutem, jaki przedstawił jest to, że organ wydający decyzję nie rozważył dwóch przesłanek uzasadniających umorzenie, tj. że nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz, że jest oczywiste, iż przez brak majątku w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Skarżący stwierdził ponadto, że brak postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu nieściągalności nie jest obligatoryjny by rozważyć możliwość umorzenia należności z powodu braku majątku z którego można prowadzić egzekucję. Decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ dokonał ponownej analizy stanu faktycznego i ocenił go w oparciu przesłanki, warunkujące umorzenie należności. Organ stwierdził, że w przypadku skarżącego nie zaistniała możliwość uznania całkowitej nieściągalności należności. Podniesiono, że skarżący wprawdzie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i dotychczas nie ustalono żadnych składników majątkowych, z których można byłoby skutecznie egzekwować należności, ale brak jest formalnego potwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia przez właściwy organ egzekucyjny. Organ podkreślił, iż fakt, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dotychczas nie ustalił składników majątkowych podlegających egzekucji, nie dowodzi jednoznacznie całkowitego braku majątku. Wskazał, iż taki całkowity brak majątku i tym samym całkowitą nieściągalność zadłużenia może jednoznacznie stwierdzić jedynie ten Naczelnik Urzędu Skarbowego, który może prowadzić egzekucję ze wszystkich składników majątkowych podlegających egzekucji. Organ ponownie wskazał, że prowadzona w latach 2007-2008 egzekucja administracyjna przez ww. organ egzekucyjny była bezskuteczna nie z uwagi na nieściągalność zadłużenia, ale z uwagi na zmianę przez skarżącego miejsca zamieszkania, bez powiadomienia o tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub organu egzekucyjnego. Organ podkreślił, iż twierdzenia skarżącego, że egzekucję prowadzi Komornik Sądowy, który nie może wydać postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z uwagi na to, że prowadzi także egzekucje należności alimentacyjnych, nie są właściwe. Komornik ten nie prowadzi bowiem egzekucji należności z tytułu składek, a jedynie należności alimentacyjnych. W takiej sytuacji, brak jest podstaw dla stwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia i tym samym umorzenia zadłużenia w oparciu o ww. podstawę prawną. Organ wskazał, iż że spłata zadłużenia wobec ZUS nie pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Organ podniósł, iż skarżący obecnie nie posiada żadnego stałego źródła dochodu, jednakże posiada on potencjalne możliwości podejmowania pracy zarobkowej ponieważ nie legitymuje się on żadnym orzeczeniem o niezdolności do pracy lub niepełnosprawności. Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej, co oznacza, że sytuacja materialna skarżącego nie nosi znamion ubóstwa, zagrażającego egzystencji. Organ zauważył również, iż pomimo tego, że wcześniej również skarżący nie posiadał źródła dochodu, do kwietnia 2012 r. spłacał on zadłużenie w formie ratalnej. Wskazano, że skarżący nie wykazał także, iż poniósł jakieś straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności. Zdaniem organu skarżący nie wykazał również wystąpienia przewlekłej choroby lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Nie przedstawił on bowiem żadnych dokumentów dotyczących stanu zdrowia. Organ powtórzył za decyzją I instancyjną, iż w niniejszej sprawie nie miał również zastosowania art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U Nr 241 poz. 2074). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący wskazał, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest praktycznie powtórzeniem argumentacji zawartej w decyzji z dnia [...] września 2012 r. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że nie spełniał on przesłanek wynikających z przepisu art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych świadczących o całkowitej nieściągalności należności. Niezrozumiałe jest dla skarżącego stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przy braku całkowitej nieściągalności, ustalonej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust 3 ww. ustawy organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tejże ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Jego zdaniem skoro art. 28 ust 2 ww. ustawy daje możliwość umorzenia należności w przypadku ich całkowitej nieściągalności to organ wydający decyzję ma prawną możliwość umorzenia należności. Skarżący uważa, iż przedstawiona przez niego jego sytuacja materialna w sposób jednoznaczny wskazuje na to, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku – decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy Sądy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jednolity/; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Z art. 28 ust.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.jed. Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz.1585 ze zm.) zwana dalej ustawą o sus; wynika zasada według której należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem postanowień ust. 3a. Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały wyliczone w art. 28 ust. 3 ustawy. Wyliczenie zawarte w przepisie art. 28 ust. 3 ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 i 3 zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Od zasady możliwości umorzenia składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności ustawa przewiduje dwa wyjątki. Pierwszy wyjątek został określony w art. 30 ustawy, który stanowi, że przepisów dotyczących możliwości umorzenia należności z tytułu składek nie stosuje się do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, czyli np. do składek pracowników w części przez nich finansowanej. Składek takich (ale nie już nie należności ubocznych) nie można umorzyć. Drugi wyjątek został opisany w art. 28 ust. 3a. ustawy, który stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Tym samym ustawodawca dopuścił możliwość umorzenia, pomimo braku całkowitej nieściągalności, należności z tytułu składek tych ubezpieczonych, którzy są równocześnie płatnikami składek . Należy również zauważyć, że szczegółowe zasady umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wymienionych w art.28 ust.3a ustawy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ( Dz.U. Nr 141, Poz. 1365) dalej: jako rozporządzenie . W myśl § 3 powołanego rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Umorzenie może nastąpić w przypadku: 1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości prowadzenia działalności; 3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Jak wynika z akt sprawy organy dokonał oceny wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne pod kątem wystąpienia wyżej wymienionych przesłanek. Zdaniem Sądu organ prawidłowo uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności przewidziane w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń i społecznych (Dz.U.09.205.1585 ze zm.) oraz rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki i Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.) bowiem po stronie skarżącego nie istnieją wystarczające, szczególne okoliczności dające podstawę do umorzenia zadłużenia, związane z wykazaniem, że ze względu na stan majątkowy i sytuację zdrowotną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to dla niego zbyt ciężkie skutki. Należy wskazać, iż w przypadku skarżącego nie możemy mówić o całkowitej nieściągalności składek ponieważ ani naczelnik urzędu skarbowego, ani komornik sądowy nie stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję (art. 28 ust 3 pkt 5 ustawy o sus). Jak ustalił organ skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i dotychczas nie ustalono żadnych składników majątkowych, z których można byłoby skutecznie egzekwować należności. Jednakże brak jest formalnego potwierdzenia całkowitej nieściągalności zadłużenia przez właściwy organ egzekucyjny. Wyjaśnienia wymaga fakt, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dotychczas nie ustalił składników majątkowych podlegających egzekucji, nie dowodzi jednoznacznie całkowitego braku majątku. Wskazać należy, iż całkowity brak majątku i tym samym całkowitą nieściągalność zadłużenia może jednoznacznie stwierdzić jedynie ten organ egzekucyjny, który może prowadzić egzekucję ze wszystkich składników majątkowych podlegających egzekucji. W niniejszej sprawie takim organem w niniejszym przypadku mógłby być jedynie Naczelnik Urzędu Skarbowego. Prowadzona przez niego w latach 2007-2008 egzekucja była bezskuteczna nie z uwagi na nieściągalność zadłużenia, ale z uwagi na zmianę przez skarżącego miejsca zamieszkania, ponieważ skarżący nie powiadomił o tym Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ani organu egzekucyjnego. W związku z powyższym twierdzenia skarżącego, że egzekucję prowadzi Komornik Sądowy, który nie może wydać postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, z uwagi na to, że prowadzi także egzekucje należności alimentacyjnych, nie są właściwe. Komornik ten nie prowadził bowiem egzekucji należności z tytułu składek, a jedynie należności alimentacyjnych. Dopiero wydanie rozstrzygnięcia w sprawie całkowitej nieściągalność zadłużenia przez właściwy organ egzekucyjny będzie wiązało organ prowadzący postępowanie w sprawie umorzenia należności. W niniejszej sprawie takie rozstrzygnięcie nie zapadło w związku z tym organ rozpatrujący wniosek o umorzenie należności nie mógł wydać decyzji korzystnej dla skarżącego. Gdyby tak uczynił jego decyzja została by wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd stwierdza również, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o prawidłowo zebrany materiał dowodowy. Organ orzekający prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, w szczególności sytuację majątkową zobowiązanego i w sposób uzasadniony przyjęły, że w sprawie nie występuje całkowita nieściągalność zadłużenia w rozumieniu przepisów art. 28 ust. 3 ustawy. Wydana decyzja odpowiada przepisowi art.107 §1 K.p.a., a jej uzasadnienie przepisowi art.107 § 3 K.p.a. Z wyżej wyłożonych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło