V SA/Wa 2835/10

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2010 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podał, iż jest ...- letnim rolnikiem. Rolnictwo jest mało dochodowe, ziemia na której gospodarzy jest mało wydajna (5 i 6 klasy) są bardzo duże koszty utrzymania gospodarstwa (zakup nawozów, środków ochrony roślin, paliwa, oleje, remonty sprzętów, budynków). Skarżący ma na utrzymaniu dwoje dzieci, syn studiuje. Skarżący posiada dom o pow. ... m², nieruchomość rolną o pow. ... ha oraz oszczędności pieniężne w wysokości ... zł. Miesięczne dochody w gospodarstwie domowym skarżącego zostały określone w wysokości ... zł (dochody skarżącego z gospodarstwa oraz pensja syna). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskujący byłby zobowiązany składa się wpis od skargi w wysokości 312 zł (zgodnie z §1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnie wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżący prowadzi gospodarstwo rolne znacznych rozmiarów, które jest dla skarżącego stabilnym źródłem dochodów (według oświadczenia ... zł). We wspólnym gospodarstwie domowym skarżący pozostaje jeszcze z trójką dzieci, z których jedno (syn) uzyskuje dochody z pracy w kwocie ... zł. Tym samym łączny miesięczny dochód czterosobowej rodziny wynosi ... zł. Skarżący nie wskazał w swoim oświadczeniu ile wynoszą miesięczne koszty utrzymania rodziny tj. wyżywienie, ubranie i leczenie, jak również ile wynoszą koszty utrzymania miejsca zamieszkania. Niemniej jednak zauważyć, należy iż skoro skarżący jest w stanie z osiąganych dochodów czynić oszczędności (zgodnie z oświadczeniem posiada obecnie oszczędności w kwocie ... zł) oznacza to, iż nie wszystkie środki pozostające w jego dyspozycji są pożytkowane na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych własnych i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Niezależnie również od celu na jaki skarżący oszczędza wskazać należy, iż taka wysokość zgromadzonych środków świadczy o tym, iż nie znajduje się on w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Skarżący jest zatem w stanie samodzielnie pokryć koszty sądowe oraz ewentualne wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby, czego skarżący nie uczynił. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.