V SA/Wa 2839/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Dariusz Zalewski, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz S. S. kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi, wniesionej przez S. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... maja 2015r Nr ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia ... lutego 2015r. o przyznaniu, po potrąceniu kwoty z tytułu stwierdzonych nieprawidłowości w wysokości .. (kwota sankcji łącznie), płatność ONW na rok 2014 w łącznej wysokości ... zł . Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 13 .05. 2014r. Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). W dniach 24 – 27 czerwca 2014r. w gospodarstwie Wnioskodawcy przeprowadzono czynności kontrolne w zakresie wymogów wzajemnej zgodności – kontrola wykonana była przez Inspekcję Weterynaryjną. Sporządzono protokół z czynności kontrolnych. Podczas kontroli stwierdzono, że rolnik nie zgłosił faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu do i z siedziby stada wraz z datami tych zdarzeń, Kierownikowi BP w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia, dla sztuki bydła o nr ... oraz o nr ... (zastosowano kod błędu BW4.1). Dokonano oceny wagi tego naruszenia przypisując dla Zasięgu – 3 pkt, Dotkliwości – 1 pkt, Trwałości – 3 pkt. Wnioskodawca, w dniu 30 czerwca 2014r., wniósł Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w O. zastrzeżenia do raportu podnosząc, iż dotrzymał 7 dniowego terminu na zgłoszenie bydła do rejestru dla obu, wyżej wymienionych sztuk. Powiatowy Inspektorat utrzymał decyzję o odrzuceniu zastrzeżeń do raportu z kontroli, nieuwzględnieniu zarzutów Wnioskodawcy podtrzymując stanowisko o stwierdzeniu naruszenia BW4.1. Kierownik BP ARiMR w O. wydał w dniu ... lutego 2015r. decyzję Nr ... w sprawie przyznania pomocy finansowej z tytułu ONW na rok 2014, w tym: ONW – Nizinne strefa II w wysokości ... zł, w tym środki z budżetu Unii Europejskiej ... zł, środki krajowe ... zł, płatność została pomniejszona o kwotę ... zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Organ wskazał, iż powierzchnia deklarowana na obszarze ONW strefa nizinna II wynosi ... ha, powierzchnia deklarowana kwalifikowana do płatności obszarze ONW strefa nizinna II wynosi ... ha, powierzchnia stwierdzona na obszarze ONW strefa nizinna II wynosi ... ha. Wskazał także że stawka określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania ,,Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie ONW, wynosi ... zł do 1 ha. Kierownik BP podkreślił, że kwota płatności została pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów, zgodnie bowiem z § 2 pkt 5 rozporządzenia ONW, rolnikowi przysługują płatności jeżeli między innymi są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach ramach wsparcia bezpośredniego. Przepisy te stanowią, że wszystkie grunty rolne muszą być utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności a rolnik przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. W trakcie przeprowadzania kontroli na miejscu, stwierdzono brak przestrzegania wymogów w zakresie wzajemnej zgodności w obszarze ,,Identyfikacja i rejestracja zwierząt’’. Organ I instancji stwierdził, że posiadacz bydła nie zgłasza faktu urodzenia, śmierci oraz przewozu bydła do i z siedziby stada wraża z datami tych zdarzeń kierownikowi biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od dnia nastąpienia tego zdarzenia.. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia rolnik wskazał, że zgłoszenie 2 sztuk bydła zostało dokonane w terminie, w dniu 27 stycznia 2014r. w Biurze Powiatowym ARiMR w O., przez jego córkę. Podkreślił, że w lokalu Agencji, znajdowała się skrzynka z napisem ,,TU WRZUCAMY PRAWIDŁOWO WYPEŁNIONE ZGŁOSZENIA’’ i często on, jak też inni rolnicy korzystali z tej formy złożenia wniosków. Druki ,,Zgłoszenie bydła do rejestru’’ są formularzami ustalonymi przez Agencję. Jedną z rubryk jest ,,data wystawienia zgłoszenia’’. Skarżący wskazał, iż w tę rubrykę wpisał datę ,,27 stycznia 2014r.’’ Była to faktyczna data złożenia przez jego córkę zgłoszenia w Agencji. Ten dzień, był to poniedziałek; z reguły na początku tygodnia jest bardzo wielu interesantów, stąd też powszechne korzystanie z możliwości wrzucenia dokumentów do specjalnej, przygotowanej przez Agencję skrzynki. Dyrektor Mazowieckiego OR ARiMR decyzją z dnia ... maja 2015r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 7 ust. 1 i ust. 4, art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.) dalej: ustawa, art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, art. 2 pkt 35, 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wskazując między innymi, że oceny wagi stwierdzonej niezgodności dokonuje się w raporcie z czynności kontrolnych, przypisując tej niezgodności odpowiednia liczbę punktów, która jest uwzględniana przy dokonywaniu zmniejszeń lub wykluczeni, o których mowa w art. 70 ust. 6-8, art. 71 ust. 1 i 3-6 oraz art. 72 rozporządzenia nr 1122/2009. Z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzone niezgodności oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz.U.nr 67,poz. 434 ze zm.) wynika, że wyrażona procentowa wielkość zmniejszenia płatności bezpośredniej, ustalona w zależności od liczby punktów przypisanych stwierdzonej niezgodności jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Ostateczną wielkość zmniejszenia ustala się zgodnie z art. 70 ust. 6-8, art. 71 i 72 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Dyrektor podzielił stanowisko organu I instancji co do oceny wagi naruszenia; w następstwie powyższego płatność z tytułu JPO uległa zmniejszeniu o 3%, gdyż w kontroli stwierdzono niezgodności z tytułu wzajemnej zgodności w obszarze IRZ i na tej podstawie określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności. Co do terminu zgłoszenia 2 sztuk bydła, organ twierdzi, że zostało ono dokonane w dniu 28 stycznia 2014r ( a nie 27 stycznia, jak twierdzi Wnioskodawca). Świadczy o tym podpis pracownika na potwierdzeniu zgłoszenia i pieczątka wpływu z datą 28 stycznia 2014r. Podkreślono, że organ dokonuje rejestracji składanych dokumentów tego samego dnia, w którym dany dokument wpływa do Biura Powiatowego. Tak więc, zdaniem organu, skoro urodzenie dwóch sztuk bydła nastąpiło w dniu 20 stycznia, to ostatnim dniem na zgłoszenie do Agencji był 27 stycznia. Tym samym nie został dopełniony obowiązek z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. 2008 NR 204 poz. 1281). Co do stwierdzonych w toku kontroli niezgodności – organ podkreślił moc dowodową raportu z czynności kontrolnych. Organ wskazał na unormowania § 2 pkt 1-5 rozporządzenia ONW podkreślając, że z § 3 ust. 1 wynika, iż wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego i powierzchni tego gruntu kwalifikującej się do płatności ONW, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeni wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Zgodnie z § 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia ONW wyrażona w procentach wielkość zmniejszenia płatności ONW, w zależności od dokonanej oceny wagi stwierdzonej niezgodności, jest określona w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ustalenia ostatecznej wielkości zmniejszenia dokonuje się zgodnie z art. 19 ust. 2 i 3 oraz art. 21 rozp. Komisji (UE) nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporz. Rady (WE) r 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodnosci w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE L 25 z 28.01.2011,str.8). Stąd, w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r.,poz. 1164 ze.zm.), dalej: ustawa o płatnościach. W rozumieniu art. 2 pkt 35 rozporz. 1122/2009, w kontekście zasady wzajemnej zgodności, ,,wymóg’’ oznacza każdy z wymogów w zakresie zarządzania wynikający z jakiegokolwiek artykułu, o którym mowa w załączniku II do rozporz. (WE) nr 73/2009 w ramach danego aktu, i którego charakter różni się od innych wymogów zawartych w tym samym akcie. Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o płatnościach przeprowadzono kontrolę administracyjną na miejscu. W oparciu o wyniki tej kontroli (raport), organ ustalił wysokość płatności ONW. W skardze na powyższą decyzję S. S. wnosił o jej uchylenie a także uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Zarzucił jej; a) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 107 § 1 kpa polegającym na nieustosunkowaniu się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu, a także zdawkowym, pobieżnym rozważeniu kwestii możliwości uchybienia przez pracownika organu procedury przyjmowania zgłoszeń rejestracji zwierząt, nieuprawnionej kumulacji obniżek w związku z zaistnieniem niezgodności w aspekcie zasady wzajemnej zgodności, co doprowadziło do zastosowania wielokrotnej sankcji pieniężnej w płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatności rolnośrodowiskowej oraz ONW w sytuacji, gdy zgodnie z art. 77 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 kumulację obniżek stosuje się w sytuacji koniunkcji niezgodności i nieprawidłowości, co nie miało miejsca z uwagi na brak przymiotu nieprawidłowości w systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, - braku analizy materiału dowodowego odnośnie nieprawidłowości związanych z procedurą przyjmowania wniosków, w tym braku na pieczęci wpływu pozycji ,,L.dz.’’ - braku ustosunkowania się do rozbieżności pomiędzy datą wystawienia zgłoszenia a datą prezentacji zgłoszenia; b) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art.9 k.p.a. i 10 k.p.a. poprzez brak doręczenia stronie skarżącej stanowiska Kierownika BP ARiMR w O. w przedmiocie odwołania od decyzji, co uniemożliwiło ustosunkowanie się do argumentacji organu i tym samym pozbawiło stronę skarżącą czynnego udziału w sprawie na etapie postępowania odwoławczego. W dalszej części skargi, Skarżący podniósł argumenty wcześniej wyrażone w jego odwołaniu, dotyczące wyżej wymienionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę, organ wnosił o jej oddalenia, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m. in. przepisem art.1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. Nr 270), dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestii czy Skarżący w terminie 7 dni dokonał zgłoszenia 2 sztuk bydła, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz.U. 2008 NR 204 poz. 1281). Uznanie przez organ, że zrobił to po terminie spowodowało dalsze, niekorzystne dla hodowcy konsekwencje w postaci stwierdzenia w toku kontroli przeprowadzonej w dniach 24 – 27 czerwca 2014r. nieprawidłowości, a wiec ustalenia i stwierdzenia niezgodności w aspekcie zasady wzajemnej zgodności w obszarze ,,Identyfikacja i rejestracja zwierząt’’, co doprowadziło do zastosowania wielokrotnej sankcji pieniężnej. Konsekwencją tego było pomniejszenie płatności: jednolitej płatności obszarowej, płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), płatności rolnośrodowiskowej. Skarżący, zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do WSA twierdzi, że , zgłoszenie 2 sztuk bydła zostało dokonane w terminie, w dniu 27 stycznia 2014r. w Biurze Powiatowym ARiMR w O., przez jego córkę. Konsekwentnie podkreśla, że w lokalu Agencji, znajdowała się skrzynka z napisem ,,TU WRZUCAMY PRAWIDŁOWO WYPEŁNIONE ZGŁOSZENIA’’ i często on, jak też inni rolnicy korzystali z tej formy złożenia wniosków. Druki ,,Zgłoszenie bydła do rejestru’’ są formularzami ustalonymi przez Agencję. Jedną z rubryk jest ,,data wystawienia zgłoszenia’’. Skarżący wskazał, iż w tę rubrykę wpisał datę ,,27 stycznia 2014r.’’ Twierdzi, że była to faktyczna data złożenia (wrzucenia do skrzynki) przez jego córkę zgłoszenia w Agencji. Ten dzień, był to poniedziałek; z reguły na początku tygodnia jest bardzo wielu interesantów, stąd też powszechne korzystanie z możliwości wrzucenia dokumentów do specjalnej, przygotowanej przez Agencję skrzynki. Nie zostało to dokładnie wyjaśnione przez organ. Nie odniósł się on do – wprowadzonego przez siebie zwyczaju – wrzucania do specjalnie przeznaczonej do tego i odpowiednio oznaczonej skrzynki dokumentów, w tym różnych wniosków zgłaszanych przez zainteresowanych rolników ubiegających się o dopłaty. Nie wyjaśnił, od kiedy funkcjonowała taka forma przyjmowania wniosków i czy jej zaprzestano i w jakim czasie. Nie wskazano wyraźnie, jak przebiegała procedura wyjmowania ze skrzynki dokumentów i ich stemplowania oznaczając datę wpływu dokumentu do Agencji. Nie wskazano, z imienia i nazwiska, pracownika, który był odpowiedzialny za wyjmowanie korespondencji ze skrzynki i jej stemplowanie stemplem z oznaczoną datą wpływu. Nie wyjaśniono, czy zawsze czynności te wykonywane były przez jedną, tę samą osobę, czy też przez różne, przypadkowe. Brak jest więc postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ odnośnie przedmiotowego zgłoszenia. Niewyjaśnienie tych, wskazanych wyżej kwestii, spowodowało sytuację, która mogła mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie organu. Jednoczenie Sąd wskazuje, iż nie podziela zarzutów skargi z pkt b; organ nie miał obowiązku doręczania Skarżącemu wewnętrznego pisma, jakim było stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR odnośnie złożonego odwołania. W żaden sposób nie nastąpiło w związku z tym naruszenie art. 9 k.p.a., ani też nie spowodowało przekreślenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 k.p.a.). Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku O kosztach rozstrzygnięto na zasadzie art. 200 p.p.s.a.