V SA/Wa 284/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rencista, który nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej, posiada dom i nieruchomość rolną, ale nie posiada oszczędności i przedmiotów wartościowych, a opłata sądowa stanowi ponad 25% jego miesięcznych dochodów, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienia od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych, uznając, że trudna sytuacja materialna wnioskodawcy, wynikająca z niskich dochodów z renty, które pozwalają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, uzasadnia takie rozstrzygnięcie. Ciężar dowodu wykazania spełnienia przesłanek spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione przez niego dowody potwierdziły jego trudną sytuację finansową.
Stan faktyczny
D. F. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazał, że jest rencistą, nie pracuje, nie prowadzi działalności gospodarczej, posiada dom i nieruchomość rolną, ale nie ma oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Opłata sądowa stanowiła ponad 25% jego miesięcznych dochodów. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. F. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... listopada 2009 r. Nr ... w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych; W dniu ... marca 2010 r. D. Fl. wystąpił z wnioskiem - na urzędowym formularzu PPF - o zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż jest rencistą ... . Otrzymuje rentę w wysokości netto ... zł, nie pracuje i nie prowadzi działalności gospodarczej. Posiada dom o pow. ... m², nieruchomość rolną o pow. ...ha ... arów oraz budynek gospodarczy. Nie posiada przedmiotów wartościowych oraz oszczędności pieniężnych. Opłata sądowa (... zł) stanowi ponad 25% jego miesięcznych dochodów. Nie jest przygotowany finansowo do poniesienia tak dużych wydatków w tak krótkim czasie. Przekazał do Sądu wydruki z konta ROR. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 §1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z §3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącego jest trudna i uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w postaci zwolnienia zarówno od obciążającego go na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w kwocie ... zł.), jak i od pozostałych mogących wystąpić w przyszłości kosztów sądowych. Nadesłane dokumenty oraz złożone oświadczenia potwierdzają wysokość dochodów skarżącego ze świadczenia rentowego, których wysokość pozwala wyłącznie na zaspokojenie jego podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło