V SA/Wa 2840/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-05-30

Skład orzekający: Tomasz Zawiślak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich ponoszenia?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich ponoszenia, co ma miejsce w sprawach dotyczących działania lub bezczynności organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W takiej sytuacji sąd odmawia przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek był uzupełniany kilkukrotnie, a skarżący podawał informacje o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Przedmiotem skargi było postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa KRUS. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 29 lutego 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. P. na decyzje Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. R. P. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 24 kwietnia 2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną oraz dwójką dzieci. Oświadczył, iż z gospodarstwa, które posiada (4 ha) nie osiąga żadnych dochodów, niskie dochody osiąga z prowadzonej działalności gospodarczej. Ponadto w uzasadnieniu wniosku wskazał, iż na utrzymaniu posiada rodziców (nie zostali oni wymienieni w rubryce 6 formularza jako osoby prowadzące ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe), którzy nie posiadają żadnych dochodów. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2008r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ponadto zwrócono się do skarżącego o wyjaśnienie, czy wnosi tylko o zwolnienie od kosztów sądowych, co wynika z rubryki 4 formularza PPF, czy też również o ustanowienie adwokata, co wynikało z pisma z dnia 14 kwietnia 2008r. - w terminie 7 dni pod rygorem uznania, iż skarżący wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 12 maja 2008r. (data nadania) skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenie, w którym podał, iż otrzymuje dopłaty do gruntów w łącznej wysokości 5.428,09 złotych (dane z decyzji z dnia 15 listopada 2007r.), prowadzi działalność gospodarczą i osiągnął w 2007 roku dochód w wysokości 5.239 złotych (dane z zeznania podatkowego PIT 36). Wskazał, iż pozostali członkowie rodziny nie uzyskują żadnych dochodów i są na utrzymaniu zainteresowanego. Stwierdził, iż nie wykonuje żadnej pracy dodatkowej oraz, że nie uzyskuje dochodów z wypożyczania sprzętu rolniczego. Oświadczył, również, że nie otrzymuje żadnej pomocy od rodziny ani znajomych i nie posiada żadnych oszczędności, gdyż spłaca kredyty. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku i dodatkowym oświadczeniu okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 14 maja 2008r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez nadesłanie wyciągów i wykazów z rachunków bankowych oraz umów kredytowych. Ponadto ponownie zwrócono się do skarżącego o wyjaśnienie, czy wnosi tylko o zwolnienie od kosztów sądowych, co wynika z rubryki 4 formularza PPF, czy też również o ustanowienie adwokata, co wynikało z pisma z dnia 14 kwietnia 2008r. - w terminie 7 dni pod rygorem uznania, iż skarżący wnosi o ustanowienie adwokata, gdyż z kosztów sądowych jest zwolniony z mocy prawa. W dniu 27 maja 2008r. (data nadania) skarżący nadesłał wyciągi z rachunku bankowego oraz dwie umowy kredytowe. Ponadto oświadczył, iż wnosi tylko o zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej ustawy p.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł tylko o zwolnienie od kosztów sądowych. Zważyć należy, iż zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy p.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonej decyzję Prezesa KRUS wydaną w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne rolników, zatem skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co oznacza że koszty te obciążają budżet państwa, a jego wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Zauważyć należy, iż skarżący nie był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi oraz był informowany, iż jest zwolniony z mocy prawa z ponoszenia kosztów postępowania. W związku z tym, że ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sytuacji zwolnienia z mocy ustawy z obowiązku ich ponoszenia, postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło