V SA/Wa 2841/07

WyrokWSA w Warszawie2008-03-04

Skład orzekający: Joanna Zabłocka, Mirosława Pindelska, Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, uwzględniając sytuację finansową i rodzinną zobowiązanego?
Ratio decidendi
Organ rentowy prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ponieważ nie stwierdzono całkowitej nieściągalności tych należności, a przedstawiona przez zobowiązanego sytuacja finansowa i rodzinna nie uzasadniała umorzenia w oparciu o przesłanki uznaniowe. Dochody rodziny skarżącego pozwalały na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych oraz spłatę zadłużenia, a brak przedstawienia dowodów na chorobę żony i własną, a także brak obiektywnych przeszkód do podjęcia zatrudnienia przez córkę, uniemożliwiały umorzenie.
Stan faktyczny
A. W. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, powołując się na trudną sytuację finansową i rodzinną (utrzymanie żony, córki i wnuków, choroba żony, niewypłacalność firmy dłużniczej). Organy ZUS odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzi całkowita nieściągalność należności, a sytuacja finansowa skarżącego, w tym posiadanie emerytury, pozwala na spłatę zadłużenia. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez WSA, organy ponownie odmówiły umorzenia, wskazując na dochody skarżącego i rodziny, które pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i spłatę zadłużenia. Skarżący złożył skargę do WSA, kwestionując ocenę jego sytuacji finansowej i rodzinnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oddala skargę Przedmiotem skargi złożonej w dniu 8 listopada 2007 r. ( data nadania pocztowego) przez A W jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydana w imieniu Zakładu z dnia [...] października 2007 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2007 r. znak[...]. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, za zatrudnionych pracowników z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w łącznej kwocie [...] zł. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia [...].01.2006 r. A W wniósł o umorzenie należności z tytułu składek. Oświadczył, że nie jest w stanie spłacić zaległości wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych gdyż na jego utrzymaniu znajdują się żona, córka oraz wnuczka. Wyjaśnił, że ze względu na chorobę małżonki wydaje pokaźne sumy na leki. Poinformował, że firma T. Sp. z o.o., która jest mu winna znaczną kwotę pieniędzy, została postawiona w stan upadłości i jest niewypłacalna. Utrzymywał, iż co prawda pracuje, ale pensja z trudem wystarcza na utrzymanie rodziny. Decyzją z dnia [...].04.2006r. nr [...] Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia za zatrudnionych pracowników z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...] .05.2006r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (Prezes ZUS) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].04.2006r. nr [...] i odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia za zatrudnionych pracowników z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2006 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2336/06 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2006 nr[...]. W uzasadnieniu wyroku wskazał iż wydanie przez organ II instancji w trybie odwoławczym decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję i orzeczenie sprawy co do meritum jest niezgodne z dyspozycją art. 138 § I ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej "k.p.a.". Ponadto Sąd zaznaczył, iż decyzja Prezesa ZUS utrzymująca w mocy decyzję organu l instancji, jak i orzeczenie w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia za zatrudnionych pracowników z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej jest niezgodna z art. 30 u.s.u.s. Sąd podkreślił, iż organ merytorycznie rozpoznał również kwestię umorzenia należności, odnośnie składek które są finansowane przez pracowników, pomimo braku podstawy prawnej. Sąd zaznaczył, iż przy ponownym rozpoznawaniu wniosku skarżącego organ zobowiązany będzie ustalić, czy wniosek o umorzenie należności dotyczy składek na ubezpieczenia pracowników w części przez nich finansowanych, czy też w części finansowanej przez pracodawcę i stosownie do poczynionych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie, którego uzasadnienie będzie zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a oraz art. 11 k.p.a.. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie za zatrudnionych pracowników z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W ocenie Zakładu nie zachodzą wobec zobowiązanego przesłanki całkowitej nieściągalności. Organ nie stwierdził również szczególnych okoliczności pozwalających na umorzenie zaległości na podstawie art. 17 ustawy z dnia 18.12.2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zmianie niektórych innych ustaw. ( Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm ) Pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. A W złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosek uzasadnił faktem utrzymywania żony, córki, wnuczki i wnuka. Wskazał, iż posiada zaległości wobec dostawców opału. Skarżący zaznaczył, iż Sąd Gospodarczy w P. wydał wyrok zasądzający od Firmy T, P. Sp. z o.o. w G. sumę [...] złotych. W związku z upadłością tej firmy nie otrzymał żadnych pieniędzy od syndyka. Zainteresowany zaznaczył, iż zwracał się do ZUS o pomoc w swojej sprawie poprzez Urząd Skarbowy. Podniósł, iż jego. córka nie podjęła żadnej pracy, gdyż urodziła dziecko. Jego żona w wieku [...] lat jest nadal chora. Na lekarstwa dla żony wydaje około [...] zł. Zobowiązany podkreślił, iż jest w trudnej sytuacji finansowej Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r. Prezes działający w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...] czerwca 2007 r. nr[...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż dłużnik posiada ustalone prawo do emerytury od [...] marca 2007 r. w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, która pozostaje na jego utrzymaniu. Wspólnie z zobowiązanym zamieszkuje również jego córka W B, wychowująca dwoje dzieci D. B., na którą ma przyznane alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny. Córka skarżącego posiada syna F M, na którego również przysługuje zasiłek rodzinny, zaś sprawa ewentualnych świadczeń alimentacyjnych w chwili obecnej nie jest jeszcze rozstrzygnięta. Córka zobowiązanego pozostaje osoba bezrobotną, jednakże zdaniem organu w dłuższym okresie czasu, pomimo konieczności zapewnienia opieki małemu dziecku możliwe jest podjęcie przez nią zatrudnienia, gdyż w wtoku postępowania nie dowiedziono obiektywnych przeszkód uniemożliwiających jej podjęcie zatrudnienia zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. Prezes Zakładu zaznaczył, iż nie kwestionuje faktu choroby żony dłużnika, ani też konieczności ponoszenia wydatków związanych z jej leczeniem. Stwierdził, iż nie posiada ona orzeczonego stopnia niepełnosprawności, ani też orzeczonej niezdolności do pracy. Prezes Zakładu wskazał, iż poziom dochodów zobowiązanego pozwala na pokrycie opłat o charakterze stałym oraz zaspokojenie potrzeb życiowych w podstawowym stopniu. Zaznaczono, iż przeprowadzenie egzekucji ze świadczenia dłużnika nie spowoduje utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Organ zaznaczył, iż zainteresowany nie udowodnił wystąpienia okoliczności pozwalających na umorzenie zadłużenia na podstawie § 3 ust 1 rozporządzenia Ministra Otospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Wskazał, iż dłużnik nie przedstawił dowodów potwierdzających wystąpienie klęski żywiołowej czy innego nadzwyczajnego zdarzenia, które uniemożliwiłoby spłatę zadłużenia. Pismem z dnia 6 listopada 2007 r. A W złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2007 r. wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż jego sytuacja rodzinna i finansowa jest bardzo trudna. Jego żona w wieku [...] nie otrzymuje żadnych środków finansowych, gdyż w ogóle nie pracowała. Skarżący wskazał, iż ma na utrzymaniu córkę w wieku [...] lat, która nie pracuje oraz jej dwoje dzieci. Córka otrzymuje alimenty w wysokości [...] zł. Jedno z jej dzieci w wieku [...] lat uczęszcza do szkoły średniej, zaś drugie ma [...]. Zobowiązany zaznaczył, iż dotychczas nie zostały przyznane alimenty na drugie dziecko jego córki. Na obecne dochody jego rodziny składa się jego emerytura w wysokości [...] zł, alimenty w wysokości [...] zł oraz zasiłek rodzinny w kwocie[...] zł. Zobowiązany ma na utrzymaniu 5 osób. Jego wydatki z tytułu czynszu za mieszkanie wynoszą [...] zł. , za gaz [...] zł. Wydatki na wodę, ubranie wynoszą około [...] zł Dłużnik wskazał, iż nie korzysta i nie korzystał ze środków społecznych. Zaznaczył, iż jego zaległości powstały z powody braku zapłaty za jego usługi przez firmę T P Sp. z o.o. Zaznaczył, iż z tytułu egzekucji administracyjnej prowadzonej z jego świadczenia emerytalnego zajmowane jest ponad [...] zł miesięcznie. Podniósł także, iż Urząd Skarbowy po sprawdzeniu jego sytuacji podjął decyzję o umorzeniu jego zadłużenia. Skarżący zaznaczył, iż przesłał organowi zaświadczenie, iż jego żona choruje i potrzebuje lekarstw. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 27 grudnia 2007 r. Skarżący wskazał, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie zapoznał się z dokumentami, które dostarczył do organu. Zaznaczył, iż w piśmie skierowanym do Sądu za pośrednictwem ZUS opisał całą swoją sytuację materialną i rodzinną. Zobowiązany ustosunkował się do odpowiedzi na skargę organu wskazując, iż ma na utrzymaniu 5 osób, natomiast organ podał, że ma na utrzymaniu 4 osoby. Zaznaczył, że jego córka nie otrzymuje zasiłku dla bezrobotnych. Wychowuje dziecko, które ma [...] i nie może podjąć pracy, gdyż równocześnie opiekuje się jego żoną, która ma [...] lat i jest chora. Dłużnik podkreślił, iż ma problemy chorobowe z [...] i niewiele jest w stanie pomóc w domu. Wskazał, iż łączy dochód jego rodziny z tytułu świadczenia emerytalnego, alimentów córki oraz zasiłku rodzinnego wynosi [...] zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (w tym przypadku - decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Jednocześnie Sąd zaznacza, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej. Natomiast jest uprawniony do zbadania skarżonej decyzji pod względem jej legalności, tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie. Sąd uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Oceniając treść zaskarżonej decyzji należy wskazać, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s, należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 23 ust. 3 u.s.u.s, ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s, wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone." Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Organy orzekające wskazały, iż dłużnik posiada źródło dochodu w postaci świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł netto miesięcznie, z którego istnieje możliwość dochodzenia należności z tytułu składek w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2005 r. Nr 29, poz. 1954 z późn zm.). Nie było zatem pozbawione podstaw twierdzenie organu, iż w takim stanie rzeczy nie istnieje stan całkowitej nieściągalności. W ocenie Sądu prawidłowo zatem zostało ustalone na dzień wydania zaskarżonej decyzji, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium. Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s, ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż zaległości dotyczą składek z 1998 r. (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s, określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Skarżący w tym zakresie wprost odwołał się do przesłanki zawartej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. tj. sytuacji, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych oraz przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenia należności Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził iż w sprawie skarżącego nie zaistniały przesłanki wymienione w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., ( Dz. U. Nr 141, poz 1365) przemawiające za umorzeniem należności wobec ZUS. Organ zaznaczył, iż dłużnik prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, która pozostaje na jego utrzymaniu. Organ zwrócił uwagę na fakt jej choroby oraz konieczności ponoszenia wydatków związanych z jej leczeniem wskazując, iż nie posiada ona orzeczonego stopnia niepełnosprawności, ani też orzeczonej niezdolności do pracy. Wspólnie z zobowiązanym zamieszkuje również jego córka wychowująca dwoje dzieci, w tym córkę D B, na którą ma przyznane alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie oraz zasiłek rodzinny. Córka skarżącego posiada syna, na którego również przysługuje zasiłek rodzinny. Zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił, iż spłata należności z tytułu składek w drodze egzekucji administracyjnej nie spowoduje zagrożenia zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych rodziny skarżącego, gdyż dochody jego rodziny pozwalają na podjęcie spłaty zadłużenia. Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sprawy, które przywołał w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ I instancji na dzień wydania zaskarżonej decyzji całkowity dochód rodziny skarżącego wynosił ponad [...] zł miesięcznie (w tym kwota [...] zł netto emerytury skarżącego, to jest [...] zł brutto; kwota [...] zł netto zasiłku córki dla bezrobotnych; kwota[...] zł alimentów plus zasiłki rodzinne na dzieci w wysokościach [...] zł). Natomiast miesięczne wydatki rodziny skarżącego o charakterze stałym w postaci czynszu za mieszkanie, opłat za wodę, energię elektryczną wyniosły około [...] zł. Na pozostałe utrzymanie rodziny skarżącego pozostawała więc kwota około [...] zł miesięcznie. Kwotę tą w tej sytuacji trudno uznać za jak dla gospodarstwa domowego, w którym znajduje się pięć osób. Wymaga tu zaznaczenia, iż skarżący wskazując we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, iż przeznacza na leki dla żony kwotę [...] zł miesięcznie nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających takie wydatki pomimo wezwania organu do ich nadesłania. Należy również wskazać, iż córka skarżącego w dłuższym okresie czasu będzie mogła podjąć zatrudnienie pomimo konieczności zapewnienia opieki jej małemu dziecku, gdyż nie wykazano istnienia obiektywnych przeszkód uniemożliwiających podjęcie przez nią zatrudnienia. Jako osoba młoda powinna wykazywać odpowiednią aktywność w kierunku uzyskania dochodów, które pozwolą jej na utrzymanie własne oraz jej dzieci, a tym samym zwiększenie dochodów gospodarstwa domowego, które prowadzi wraz ze skarżącym. Wymaga tu podkreślenia, iż podniesione przez skarżącego okoliczności zawarte w piśmie z dnia 27 grudnia 2007 roku dotyczące utraty przez jego córkę prawa do zasiłku dla bezrobotnych nie mają znaczenia dla oceny zaskarżonej decyzji, gdyż fakt ten zaistniał po wydaniu zaskarżonej decyzji. Wskazać też należy na fakt, iż rodzina skarżącego nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie wykazał też zaległości związanych z utrzymaniem, co pozwala przyjąć, iż bieżące potrzeby jego oraz jego rodziny są zaspokajane. Niewątpliwie spłata zadłużenia odbije się negatywnie na kondycji finansowej prowadzonego przez dłużnika gospodarstwa domowego jednakże nie spowoduje utraty możliwości pokrycia opłat o charakterze stałym oraz zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych członków rodziny skarżącego. W oparciu o materiał dowodowy nie sposób było również uznać, że zachodzi przesłanka, określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Skarżący powołał się w tym zakresie na fakt przewlekłej choroby swej żony, oraz że sam cierpi na chorobę[...]. Odnosząc się do choroby żony skarżącego należy wskazać, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika konieczność sprawowania osobistej opieki nad nią, która uniemożliwiałaby mu uzyskiwanie dochodów na spłatę zadłużenia. Wymaga tu podkreślenia że skarżący utrzymuje się z otrzymywanego świadczenia emerytalnego. Skarżący nie przedstawił też żadnych dokumentów, które potwierdzałyby jego chorobę. W konsekwencji prawidłowa była kwalifikacja prawna tych okoliczności dokonana przez organy orzekające, które wskazały na te elementy stanu faktycznego i wyciągnęły z nich wniosek, iż nie została spełniona wskazana wyżej przesłanka umorzenia. Z akt sprawy nie wynika również, aby skarżący poniósł straty materialne spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Prowadzenie działalności gospodarczej powoduje, iż przedsiębiorcy zobowiązani są do opłacania należności z tytułu składek niezależnie od przyczyn uniemożliwiających spełnienie tego obowiązku. Nie można zaliczyć do strat materialnych poniesionych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia faktu braku zapłaty za usługi świadczone przez zobowiązanego. Należy zauważyć, iż w wypadku zdecydowania się przez skarżącego na prowadzenie wybranej przez siebie działalności gospodarczej wziął na siebie ryzyko z tym związane. W związku z tym nie może on przerzucać ryzyka na Zakład Ubezpieczeń Społecznych, gdyż obowiązkiem prowadzącego działalność gospodarczą jest ponoszenie wszelkich obowiązków publicznoprawnych, w tym opłacanie składek na ubezpieczenia. Wobec powyższego Sąd nie mógł uwzględnić zarzutu, iż wadliwie oceniona została przez organy sytuacja wnioskodawcy. Ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego. Brak istnienia przesłanek zawartych w ww. rozporządzeniu uniemożliwiał umorzenie należności. Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i zbadany w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego potwierdzonego nowymi dowodami skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło