V SA/Wa 2850/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-18

Skład orzekający: Ewa Jóźków, Izabella Janson, Barbara Mleczko-Jabłońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, pomimo trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ administracji publicznej prawidłowo ocenił, iż w sprawie nie zaszły przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek. Organ prawidłowo zastosował przepisy dotyczące umarzania składek, uwzględniając zarówno wymogi dotyczące całkowitej nieściągalności, jak i przesłanki uznania administracyjnego, a także prawidłowo ocenił, że skarżący nie udowodnił wystarczająco swojej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej.
Stan faktyczny
Skarżący P.K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości z tytułu składek, powołując się na trudną sytuację materialną (sprzedaż domu przez komornika, brak stałego miejsca zamieszkania, zadłużenie) i zdrowotną (choroba uniemożliwiająca podjęcie lepiej płatnej pracy). Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, wskazując na brak całkowitej nieściągalności i posiadanie przez skarżącego stałego źródła dochodu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję odmowną, uznając, że przedstawiona dokumentacja nie potwierdza trudnej sytuacji i nie zaistniały zdarzenia losowe. Skarżący wniósł skargę do WSA, opisując szczegółowo swoją sytuację i kwestionując ocenę organu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Jóźków, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Protokolant - referendarz sądowy - Konrad Łukaszewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2008 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę. Przedmiotem skargi z [...] listopada 2007 r. wniesionej przez P.K. jest decyzja z dnia [...] października 2007 r., wydana przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych reprezentującego Zakład Ubezpieczeń Społecznych, utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lipca 2007 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z [...] czerwca 2007 r. P.K. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek "w całości, tj. należności głównej wraz z odsetkami". Podniósł, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Nie posiada bowiem majątku, a budynek w którym mieszkał wraz z żoną został sprzedany przez komornika. Jednakże kwota uzyskana z licytacji ([...] zł) nie pokryła nawet należności względem Banku [...] - Oddział w S., którego skarżący jest dłużnikiem zaś do spłaty pozostała jeszcze kwota [...] zł. W związku ze sprzedażą domu, obecnie wraz z żoną nie posiadają stałego miejsca zamieszkania. Zainteresowany wskazał, iż jego żona nie może podjąć pracy ze względu na zły stan zdrowia, natomiast wnioskodawca po przekwalifikowaniu zawodowym jest [...] i od połowy kwietnia 2007 r. jest zatrudniony na [...] okres próbny w Miejskim Zakładzie Komunikacji w S. Wyjaśnił, iż w przypadku nieprzedłużenia umowy o pracę, oboje z żoną pozostaną bez środków do życia. Następnie pismem datowanym [...] lipca 2007 r. skarżący uzupełnił wniosek z [...] czerwca 2007 r. o umorzenie należności z tytułu składek. Wyjaśnił, iż nie korzysta z pomocy Opieki Społecznej. Pomaga mu jedynie rodzina, przede wszystkim zaś teściowie, u których mieszka wraz z żoną. Zaznaczył, że stara się choć w części pokrywać koszty związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wskazał, iż z powodu kłopotów ze zdrowiem miesięcznie przeznacza na leki co najmniej [...] zł. Decyzją z [...] lipca 2007 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu powyższego wniosku, odmówił P.K. umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W uzasadnieniu decyzji powołano treść art. 28 ust. 1, 2 i 3a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) wskazując jednocześnie, że w przypadku skarżącego nie zachodzi całkowita nieściągalność zadłużenia, a zgromadzone w sprawie materiały nie potwierdzają trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Zainteresowany posiada bowiem stałe źródło dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę. Ponadto zobowiązany nie przedstawił dokumentów potwierdzających zły stan zdrowia, na który wskazywał we wniosku o umorzenie należności. We wniosku z [...] sierpnia 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, P.K. wskazał, iż spełnia przesłankę umożliwiającą umorzenie należności, bowiem prowadzone przez komornika postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z uwagi na fakt, iż koszty egzekucyjne przekroczyłyby sumę uzyskaną z egzekucji. Ponadto w ocenie skarżącego opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby go możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Decyzją z [...] października 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy wskazał, iż przedłożona przez zainteresowanego dokumentacja nie potwierdza okoliczności, na które wskazywał on we wniosku o umorzenie należności, czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto zgromadzony w sprawie materiał nie świadczy o zaistnieniu zdarzeń losowych, czy klęsk żywiołowych, w wyniku których skarżący znalazłby się w trudnej sytuacji finansowej. Ponadto wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę. Wyjaśniono również, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności ma charakter uznaniowy co oznacza, iż organ, nawet w przypadku zaistnienia przesłanek warunkujących umorzenie należności, może lecz nie musi ich umorzyć. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P.K. szczegółowo, opisał swoją sytuację materialną oraz zdrowotną i wniósł o umorzenie należności. Wskazał, że załączone przez niego do akt sprawy wyniki badań - wbrew twierdzeniom Prezesa Zakładu - są aktualne, bowiem jego choroba ma charakter przewlekły i nieuleczalny. Podniósł, iż z powodu choroby musiał zrezygnować z wyuczonego zawodu ([...]), który przyniósłby mu większy dochód niż pensja [...]. Jednakże wykonywana przez niego obecnie praca - ze względu na problemy zdrowotne - jest jedyną jakiej mógł się podjąć. Wyjaśnił: "W MZK zarabiam [...] zł brutto, a na "rękę" dostaję obecnie [...] zł. Z tak małej pensji nie sposób wyżyć.". Ponownie wskazał na zadłużenie względem Banku [...] Oddział w S. ([...] zł). W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaważył co następuje: Na wstępie Sąd zauważa, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, wydanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071),jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 1998 r., 137, poz. 887 ze zm.) oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd podkreśla, że o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzyga właściwy organ administracyjny. Sąd administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, bowiem bada on wyłącznie legalność zaskarżonego aktu - w tej sprawie decyzji Prezesa Zakładu z [...] października 2007 r., tj. zgodności z przepisami mającymi w sprawie zastosowanie i stwierdziwszy, że przedmiotowa decyzja nie narusza prawa, oddalił skargę. Sąd zważył, iż granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku skarżącego z [...] czerwca 2007 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek. Wobec treści wniosku skarżącego, wszczynającego kontrolowane przez Sąd postępowanie administracyjne, zastosowanie w sprawie miał - w szczególności - przepis art. 28 w związku z art. 32 u.s.u.s., który stanowi, że przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne znajdują odpowiednie zastosowanie także do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz do składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z treścią wymienionego art. 28 ust. od 1 do 4 u.s.u.s., w którym ustawodawca przewidział instytucję umarzania należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu. Wyliczenie zawarte w powołanym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia zadłużenia powstałego wobec ZUS. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w razie stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Z kolei, w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z 31 lipca 2003 r. (Dz. U. nr 141, poz. 1365). Zgodnie z powołanym powyżej paragrafem 3, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Podkreślenia jednak wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 wymienionego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on - ale nie musi - umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście, gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Jak już powyżej zaznaczono, sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, iż Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem wyłączna kompetencja organu administracji. Innymi słowy, o tym, czy składki powinny być umorzone czy też nie, rozstrzyga nie Sąd, lecz ZUS, który może - ale nie musi - je umorzyć. Kontrola ta obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Mając powyższe na względzie - zdaniem Sądu - Prezes Zakładu prawidłowo uznał, iż okoliczności rozpatrywanej sprawy nie uzasadniają w sposób dostateczny i jednoznaczny zastosowania przepisów omawianego rozporządzenia. Dokonując takiej oceny, organ wziął pod uwagę, jak wynika z uzasadnienia skarżonej decyzji, całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. dokumenty złożone przez skarżącego oraz podniesione przez niego okoliczności. Organ odwoławczy uwzględnił przede wszystkim sytuację materialną skarżącego, wskazując, iż posiada on stałe źródło dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę. Jak bowiem wynika z treści skargi P.K. jest zatrudniony w Miejskim Zakładzie Komunikacji w S. i otrzymuje [...] zł brutto (obecnie w związku z prowadzoną egzekucją z wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...] zł). Ponadto wbrew argumentom przedstawionym w skardze, w stosunku do zainteresowanego nie została stwierdzona całkowita nieściągalność zadłużenia z tytułu składek przez Naczelnika Urzędu Skarbowego lub Komornika Sądowego (art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.). Przeciwnie w wyniku prowadzonej egzekucji z wynagrodzenia za pracę, MZK Sp. z o.o. w S., w którym skarżący jest zatrudniony, dokonał wpłaty w wysokości [...] zł. W związku z powyższym nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Zatem w sprawie niniejszej nie znajduje zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. oraz 28 ust. 3 pkt 4 a, zgodnie z którym o całkowitej nieściągalności można mówić, m.in. gdy wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Natomiast w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania kwota zadłużenia z tytułu składek bez wątpienia przekracza kwotę kosztów upomnienia. P.K. podniósł również, iż postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w G., [...] Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z [...] października 2006 r., wpisany został do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych, na skutek stwierdzenia przez Komornika Sądowego całkowitej nieściągalności, zarówno w stosunku do zainteresowanego jak i do jego żony. Wyjaśnić jednakże należy, iż z treści uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciw P.K. w związku ze stwierdzeniem bezskuteczności egzekucji, miało miejsce w dniu [...] czerwca 2006 r. Natomiast jak podnosi sam skarżący od połowy kwietnia 2007 r. jest zatrudniony w MZK w S. i uzyskuje wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. Prowadzona zaś z wynagrodzenia za pracę egzekucja, skierowana [...] grudnia 2007 r., okazała się skuteczna (ostatnia wpłata [...] zł). W związku z powyższym w prowadzonym obecnie postępowaniu egzekucyjnym nie została stwierdzona całkowita nieściągalność zadłużenia i Zakład może dochodzić swoich należności. Podnieść również należy, iż skarżący nie udowodnił, jakoby w jego przypadku zachodziły okoliczności, które w razie uiszczenia zaległych składek skutkowałyby brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. W aktach spraw brak bowiem dokumentów potwierdzających, że obowiązek uiszczenia składek pociągnie za sobą zbyt ciężkie skutki dla skarżącego i jego rodziny. Tym samym nie jest dowolnym wniosek organu, iż w przypadku skarżącego nie zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi. Należy wskazać ponadto, iż skarżący nie załączył również aktualnych dokumentów świadczących o złym stanie zdrowia zainteresowanego oraz jego żony, która - jak twierdzi skarżący - z powodu choroby [...] nie może podjąć pracy. W ocenie Sądu powyższe oświadczenie zainteresowanego nie może zastąpić stosownego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego niezdolność do pracy K.K. Ponadto trudno również zgodzić się z argumentem zainteresowanego, iż dokumenty dotyczące stanu zdrowia jego i jego żony - mimo, iż sporządzone w 2003 i 2005 r. są aktualne, bowiem "wada [...] ani nie powiększa się, ani nie zmniejsza". Treść załączonych wyników badań potwierdza, problemy zdrowotne skarżącego, nie wskazuje jednakże na niezdolność do pracy zobowiązanego i jego żony. Prezes Zakładu słusznie zauważył, iż z załączonych do akt sprawy dokumentów nie wynika aby w związku z chorobą wnioskodawca, czy też jego małżonka posiadali przeciwwskazania do pracy, czy wymagali stałej opieki innej osoby. Sąd po wnikliwej analizie zgromadzonego w sprawie materiału doszedł do przekonania, iż organ w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, odniósł się do wszystkich podniesionych okoliczności i dowodów, uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie w kontekście przesłanek uregulowanych w art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 cyt. rozporządzenia. Z wymienionych wyżej powodów nie można uznać za uzasadnione zarzutów skargi sprowadzających się w istocie do naruszenia art. 28 u.s.u.s. poprzez błędne przyjęcie, że sytuacja majątkowa Skarżącego nie uzasadnia aby w przypadku Wnioskodawcy miała miejsce całkowita nieściągalność. Podkreślić również należy, iż ustawowym obowiązkiem ZUS jest wykorzystanie wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności. Zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są uprzywilejowane i podlegają - co do zasady - zaspokojeniu przed innymi należnościami (art. 24 ust. 3 u.s.u.s.). Są ponadto objęte dziesięcioletnim terminem przedawnienia i w tym okresie mogą być dochodzone. Umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne oraz uwzględniając cele, na które są one przeznaczane, organy odpowiedzialne za ich pobór zobligowane są do szczególnej staranności i ostrożności w dysponowaniu nimi. Dotyczy to również, podejmowanych w warunkach uznania administracyjnego, decyzji w przedmiocie umorzenia tych należności, a podejmując rozstrzygnięcie w tym zakresie organ jest zobowiązany do konfrontowania interesu dłużnika z interesem ogólnospołecznym. Uzasadnia to również wyjątkowy charakter instytucji umorzenia należności z tytułu składek. Jeżeli zatem, tak jak w rozpatrywanej sprawie, właściwy organ dostrzega jeszcze jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania zaległych składek uznając, że rozstrzygnięcie o umorzeniu całości wnioskowanych należności byłoby przedwczesne, to podjęte w ramach uznania administracyjnego - negatywne dla Wnioskodawcy rozstrzygnięcie - nie może być uważane za dowolne. Dodatkowo, każda zmiana okoliczności faktycznych, w szczególności sytuacji majątkowej, rodzinnej lub zdrowotnej osoby zobowiązanej, może być zawsze podstawą do ponownego wystąpienia z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości, bowiem odmowa ich umorzenia nie stwarza sytuacji powagi rzeczy osądzonej i - jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lutego 2000 roku sygn. akt III SA 398-399/99 - zobowiązany do uiszczenia zaległości może występować o jej umorzenie tak długo, jak długo zaległość ta istnieje, zwłaszcza zaś jeśli jego sytuacja ulegnie pogorszeniu. Pomimo, iż pogląd ten wypowiedziano w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa, to jednak jest on w pełni aktualny także na gruncie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygniecie. Prezes Zakładu, dokonując oceny okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy i uzasadniając swoje stanowisko w kontekście, mających tu zastosowanie przepisów art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 cyt. powyżej rozporządzenia, nie wykroczył poza granice uznania administracyjnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło