V SA/Wa 2850/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2010 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz r. pr. K. J. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 600 zł (sześćset złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 138 zł (sto trzydzieści osiem złotych). Przedmiotem skargi wniesionej przez J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja z dnia [...] października 2010 r. wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR), działającego z upoważnienia Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2011 r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M.(dalej: Kierownik Biura ARiMR), działającego z upoważnienia Prezesa ARiMR, o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał J. B. płatność ONW za 2004 r. w kwocie [...] zł do powierzchni 21,21 ha. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił stronie przyznania płatności ONW na 2005 r. Jak wynika z uzasadnienia decyzji z [...] czerwca 2006 r. przyczyną odmowy przyznania dofinansowania ONW za 2005 r. był fakt , że powierzchnia stwierdzona, tj. powierzchnia działek rolnych spełniających warunki do przyznania płatności ONW za 2005 r. wynosiła 3,6 ha, podczas gdy powierzchnia deklarowana wynosiła 21,21ha. Ponieważ różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym (21,21 ha), a obszarem stwierdzonym (3,6 ha) wynosiła więcej niż 20% płatności ONW nie przyznano. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. strona została powiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. orzeczono o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności ONW za 2004 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy ww. decyzją z dnia [...] października 2010 r. Na decyzję z dnia [...] października 2010 r. skarżąca J. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze skarżąca podniosła, że rok 2004 był pierwszym rokiem składania wniosków, więc ani skarżąca ani pracownicy ARiMR nie wiedzieli jak wnioski wypełniać. Wyjaśniła, że za 2004 r. pobrała dopłaty do całości gruntów, tj. do 21,21 ha ( w tym jej 3,64 ha) w porozumieniu z innymi gospodarzami ze wsi. Następnie z powodu konfliktu z innymi gospodarzami złożyła skorygowany wniosek na 3,64 ha. Podniosła, że korzystała z całej nieruchomości, ona sama jest pielęgniarką nie mogła więc osobiście zajmować się gospodarstwem, ale w jej imieniu brat męża wycinał łąki bo ma hodowlę bydła. Powołała się również na swoją trudną sytuację materialną. W piśmie procesowym z [...] stycznia 2011 r. skarżąca napisała, że w 2004 r. składała wniosek tylko o płatność obszarową , płatności ONW nie podpisała, a otrzymała tę płatność , bo " podobno samoistnie się kwalifikowała". Wskazała, że chce aby ARiMR umorzyła jej całość naliczonej kwoty wraz z odsetkami. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że sąd - o ile inne kryteria kontroli nie wynikają z przepisów szczególnych - bada, czy zaskarżony akt, w tym także decyzja, odpowiada przepisom prawa i uwzględnia skargę, gdy narusza ona prawo w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Stosując przewidziane ustawą p.p.s.a. środki, w szczególności przepis art. 134 §1, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznając skargę korzysta ze wszystkich dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, gdyż rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, z póżn. zm.), Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej. b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Wypłacone skarżącej środki publiczne za rok 2004 z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie, tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o ARiMR. Zgodnie zaś z § 9 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 73, poz. 657, z późn.zm., dalej "rozporządzenie ONW") - w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem producent rolny zwraca część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (w którego imieniu działał Dyrektor Oddziału ARiMR) po rozpatrzeniu sprawy w wyniku rozpatrzenia odwołania strony utrzymał w mocy decyzję własną (wydaną w imieniu Prezesa ARiMR przez Kierownika Biura ARiMR) z dnia [...] kwietnia 2011 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Określona w decyzji kwota nienależnie pobranych płatności w wysokości [...] zł powstała w związku niedotrzymaniem przez stronę zobowiązań wieloletnich ONW, powstałych z dniem wypłaty płatności ONW za 2004 r. przyznanych decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] grudnia 2004 r. do powierzchni 21,21 ha. Składając dnia [...] czerwca 2004 r. wniosek o przyznanie płatności ONW skarżąca podpisała zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jej posiadaniu i położonych na obszarach ONW przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. (dowód: wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności ONW za 2004r. z podpisem skarżącej pod wnioskiem oraz pod zobowiązaniem dotyczącym wniosku o płatność ONW, k. 1-6 akt adm.). Zarzut skarżącej, iż nie składała wniosku o przyznanie jej płatności ONW za 2004 r. jest więc nieuzasadniony. Kolejny wniosek o płatność ONW strona złożyła dnia [...] maja 2005 r. deklarując do płatności ONW działki rolne o łącznej powierzchni 21,21 ha. W wyniku wezwania do złożenia wyjaśnień, strona dnia [...] grudnia 2005 r. złożyła korektę wniosku w zakresie deklarowanej powierzchni. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. odmówił stronie przyznania płatności ONW na 2005 r. Decyzja została doręczona stronie dnia [...] czerwca 2006 r. Z akt sprawy nie wynika aby strona wniosła odwołanie od tej decyzji. Jak wynika z uzasadnienia decyzji z [...] czerwca 2006 r. przyczyną odmowy przyznania dofinansowania ONW za 2005 r. był fakt , że powierzchnia stwierdzona, tj. powierzchnia działek rolnych spełniających warunki do przyznania płatności ONW za 2005 r. wynosiła 3,6 ha. Ponieważ różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym (21,21 ha), a obszarem stwierdzonym (3,6 ha) wynosiła więcej niż 20% płatności ONW nie przyznano. Powierzchnia za którą orzeczono obowiązek zwrotu to powierzchnia 17,61 ha stanowiąca różnicę pomiędzy powierzchnią uznaną w 2004 r. - 21,21 ha, a powierzchnią uznaną w 2005 r. - 3,6 ha. Dowody przedstawione przez skarżącą w postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za 2004 r., które miały wskazywać na to, że użytkowała ona w kolejnych, następujących po 2004 r. latach całą powierzchnię zgłoszoną do płatności ONW w 2004 r. zostały prawidłowo ocenione przez organ orzekający jako niespójne i nieprecyzyjne i w konsekwencji uznane za dowody, które nie mają wpływu na wynik rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Przede wszystkim jednak należy wskazać, że przedstawiane przez stronę dowody na okoliczność użytkowania przez nią całej powierzchni 21,21 ha po 2004 r. nie mają wpływu na ocenę stanu faktycznego w 2005 r. ponieważ w tym zakresie zarówno Sąd jak i organy orzekające w sprawie są związane treścią decyzji Kierownika Biura ARiMR z dnia [...] czerwca 2006 r. odmawiającą przyznania skarżącej płatności ONW za 2005 r. z powodu zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej na części nieruchomości rolnych objętych zobowiązaniem ONW. Niespełnienie przez skarżącą w 2005 r. warunków do uzyskania płatności ONW do części (17,61 ha) nieruchomości rolnej zadeklarowanej do płatności ONW, spowodowało tym samym nie wywiązanie się przez nią z obowiązku prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej niż ta, za którą otrzymała płatność za 2004 r. przez 5 lat od daty pierwszej wypłaty płatności ONW. W związku z tym zasadnie organ zobowiązał skarżącą do zwrotu części płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło zaniechanie prowadzenia tej działalności, za cały okres jej pobierania, czyli w rozpoznawanej sprawie za 2004 r. Organ orzekający ustalił, że nie może być podstawą do zwolnienia J. B. z obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności przyjęcie, że zaniechanie przez nią uprawy działek rolnych nastąpiło w wyniku jej długotrwałej choroby. Skarżąca wprawdzie uzyskała dnia [...] kwietnia 2004 r. orzeczenie o zaliczeniu jej do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia [...] marca 2006 r., ale , jak wskazał organ, zgodnie z art.47 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1974/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) powinna była o tym poinformować Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w terminie 10 dni roboczych licząc od dnia gdy zdolna była do dokonania tej czynności. Natomiast strona poinformowała o swoich kłopotach zdrowotnych dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonym dnia [...] kwietniu 2010 r., nie zachowała zatem ww. terminu. Sąd wskazuje, że w 2005 r. obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.U.UE.L.04.153.30), które w art.39 zawierało uregulowanie analogiczne do uregulowania zawartego w przywołanym przez organ orzekający przepisie art.47 rozporządzenia 1974/2006, błędne przywołanie przepisu nie ma więc wpływu na treść rozstrzygnięcia. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącą nienależnie pobranych płatności ONW za rok 2004. Na podstawie wskazanych przepisów obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Poza sporem pozostaje okoliczność, iż płatność z tytułu ONW za rok 2004, która została przekazana na rachunek bankowy skarżącej nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatność w tej wysokości została przekazana na podstawie decyzji Kierownika Biura ARiMR z dnia [...] grudnia 2004 r. Prawidłowo również organ wskazał, że w sprawie nie doszło do przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranej płatności, ponieważ wypłata płatności za 2004 r. miała miejsce 4 lutego 2005 r., a decyzja o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności za 2004 r. została skarżącej doręczona [...] kwietnia 2010 r., a więc przed upływem 10 lat. Z powyższych względów stwierdzić należy, iż ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności nastąpiło w sposób prawidłowy a decyzja administracyjna w tym zakresie odpowiada prawu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i §14 ust.2 pkt 1 lit.a w zw. z §6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.(Dz.U.Nr 163, poz.1349 ze zm.).