V SA/Wa 2851/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko - Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Asesor WSA - Joanna Gierak - Podsiadły, Protokolant - Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania wizy pobytowej krajowej; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. W. z Kancelarii [...] w W. ul. [...] lok. [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę [...] zł ([...]) w tym tytułem wynagrodzenia kwotę [...] zł ([...]), tytułem [...] % podatku od towarów i usług kwotę [...] zł ([...]). Wnioskiem z [...] lipca 2008r. L. P. - obywatelka U. - wystąpiła do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie wielokrotnej wizy pobytowej krajowej na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 ze zm.) na czas 3 miesięcznego pobytu. W formularzu jako cel podroży wskazała pracę oraz konieczność sprawowania opieki nad chorą osobą z rodziny. Decyzją z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców - na podstawie art. 33 ust. 1 w związku z art. 46 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") odmówił cudzoziemce wydania wnioskowanej wielokrotnej wizy pobytowej krajowej. Organ podał, iż wnioskodawczyni wjechała na terytorium naszego kraju w dniu [...] czerwca 2008r. na podstawie wizy pobytowej wydanej w dniu [...] maja 2008r. przez konsula w L. z terminem ważności do dnia [...] lipca 2008r., na czas pobytu [...] dni. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że zgodnie art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - cudzoziemcowi może być wydana wiza pobytowa krajowa, choćby zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 42, jeżeli: 1) przepisy prawa polskiego wymagają od cudzoziemca osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej; 2) wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezbędny ze względu na konieczność poddania się zabiegom lekarskim służącym bezpośrednio ratowaniu życia, którym cudzoziemiec nie może zostać poddany w innym państwie; 3) wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 4) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej; 5) istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec jest ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. Urz. WE L 203 z 01.08.2002), potwierdzone przez organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi. Następnie organ podkreślił, iż wydanie ww. wizy pobytowej krajowej może mieć miejsce wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach, określonych w pkt 1 - 5 ww. artykułu. Ustawa o cudzoziemcach przewiduje możliwość wydania ww. wizy pobytowej krajowej tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski, a także w przypadku konieczności wjazdu cudzoziemca na terytorium naszego kraju, gdy wydanie wizy pobytowej w zwykłym trybie nie jest możliwe. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wydania skarżącej wnioskowanej wizy, ponieważ w sprawie nie zachodzą żadne, szczególne okoliczności, które uzasadniałyby wydanie L. P. wizy pobytowej krajowej na podstawie art. 33 ustawy o cudzoziemcach, tym bardziej, że wiza pobytowa krajowa, z uwagi na jej wyjątkowy charakter nie ma na celu legalizowania długotrwałych pobytów cudzoziemców na terytorium naszego kraju. Organ zwrócił ponadto uwagę na fakt, że cudzoziemka decydując się na podjęcie pracy u H. H. winna odpowiednio wcześniej podjąć kroki w celu zalegalizowania swojego pobytu w naszym kraju w dłuższej perspektywie czasowej. Ponadto Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podkreślił, iż w przypadku cudzoziemki nie występują okoliczności uniemożliwiające jej wyjazd z Polski lub skutkujące koniecznością pozostania na terytorium naszego kraju. W skardze z [...] września 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie wizy pobytowej krajowej lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Szefowi Urzędu d/s Cudzoziemców. W jej uzasadnieniu skarżąca podniosła, że za wydaniem wizy pobytowej krajowej zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 3 przemawia jej wyjątkowa sytuacja osobista, która wymaga nieprzewidzianej obecności na terytorium Polski. Podkreśla przy tym, iż chce podjąć się świadczenia usługi [...] na rzecz kuzynki H. H., która po przebytych operacjach [...] nie może samodzielnie funkcjonować i wymaga opieki osoby bliskiej. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wniósł o oddalenie skargi podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej; "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozpoznając skargę sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to na dzień wydania decyzji. W powyższym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż o uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają organy administracji, co oznacza, że sąd administracyjny nie ma uprawnień do udzielenia cudzoziemcowi wizy pobytowej, ponieważ Sąd bada wyłącznie legalność zaskarżonego aktu, nie może natomiast orzekać w sposób merytoryczny, przyznając określone uprawnienia lub zwalniając z nałożonych obowiązków. W świetle powyższego za pozbawione podstaw prawnych należy uznać postulat zawarty w skardze o zmianę decyzji i wydanie dla skarżącej wizy pobytowej krajowej. Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach (stan prawny z dnia złożenia wniosku o wydanie wizy tj. [...] lipca 2008r.), zgodnie z którym wiza pobytowa krajowa może być wydana cudzoziemcowi, mimo że zachodzą okoliczności, na podstawie których należałoby mu odmówić wydania wizy, jeżeli: 1) przepisy prawa polskiego wymagają od niego osobistego stawiennictwa przed polskim organem władzy publicznej; 2) wjazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niezbędny ze względu na konieczność poddania się zabiegom lekarskim służącym bezpośrednio ratowaniu życia, którym nie może on zostać poddany w innym państwie; 3) zachodzi wyjątkowa sytuacja osobista wymagająca jego obecności na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 4) wymaga tego interes Rzeczypospolitej Polskiej; 5) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec jest ofiarą handlu ludźmi w rozumieniu Decyzji Ramowej rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (Dz. U. WE L 203 z 1.08.2003), potwierdzone przez organ właściwy do prowadzenia postępowania w sprawie zwalczania handlu ludźmi. Zgodnie z treścią tego przepisu wiza pobytowa krajowa może być wydana cudzoziemcowi, mimo że zachodzą okoliczności, na podstawie których należałoby mu odmówić wydania wizy. Należy jednak podkreślić, iż wydanie ww. wizy pobytowej krajowej może mieć miejsce wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach i nie może być interpretowane w sposób rozszerzający. Ustawa o cudzoziemcach przewiduje możliwość wydania ww. wizy pobytowej krajowej tylko w przypadku wystąpienia zdarzenia niezależnego od woli cudzoziemca i uniemożliwiającego mu opuszczenie terytorium Polski, a także w przypadku konieczności wjazdu cudzoziemca na terytorium naszego kraju, gdy wydanie wizy pobytowej w zwykłym trybie nie jest możliwe. Zgodnie z art. 46 ustawy o cudzoziemcach (obowiązującej w dniu wydania decyzji) wizę, o której mowa w art. 33, wydaje lub odmawia jej wydania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, przy czym cudzoziemiec przebywający za granicą składa wniosek o wydanie wizy za pośrednictwem konsula, a cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za pośrednictwem wojewody właściwego ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca. Ponadto wiza pobytowa krajowa wydawana na podstawie cytowanego art. 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach służy legalizowaniu wyłącznie krótkotrwałych pobytów cudzoziemców, którzy znaleźli się w wyjątkowych sytuacjach, a ich pobyt w Polsce jest uzasadniony względami humanitarnymi lub losowymi, powstałymi niezależnie od nich (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 sierpnia 2007r. sygn. akt: VSA/Wa 1541/07). Nie może zatem być uzasadnione twierdzenie cudzoziemki, iż sprawowanie opieki nad chorą kuzynką wymaga obecności bliskiej jej osoby, Sąd podkreśla, iż wyjątkowa sytuacja strony nie może się wywodzić z jej subiektywnych ocen i przekonań, że tylko skarżąca potrafi zapewnić właściwą opiekę i pielęgnację nad chorą osobą. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji organ administracyjny trafnie przyjął, że cudzoziemka decydując się na podjęcie pracy u wymagającej opieki kuzynki H. H. winna odpowiednio wcześniej podjąć kroki w celu zalegalizowania swojego pobytu w dłuższej perspektywie czasowej. Cudzoziemka wjechała do Polski w dniu [...] czerwca 2008r. na podstawie wizy pobytowej wydanej w dniu [...] maja 2008r. przez konsula w L. z terminem ważności do dnia [...] lipca 2008r., na czas [...] dni, składając wniosek o przyznanie wizy pobytowej krajowej w dniu [...] lipca 2008r., czyli na [...] dni po upływie jej ważności, cudzoziemka jako cel podróży wskazała opiekę nad chorą osobą i pracę. Cele jakie zamierzała osiągnąć cudzoziemka czyli legalny pobyt na terytorium Polski by opiekować się chorą kuzynką bądź pracować, nie można zrealizować za pomocą art. 33 ust. 1 pkt. 3 ustawy o cudzoziemcach, jeżeli obywatelka U. nosiła się z zamiarem pobytu w Polsce, winna skorzystać z unormowań wynikających z art. 44 ustawy o cudzoziemcach (obowiązującej w chwili złożenia wniosku o wydanie wizy), zgodnie z którym cudzoziemiec jest obowiązany złożyć wniosek o przedłużenie wizy co najmniej 7 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie jednolitej lub co najmniej 14 dni przed upływem okresu pobytu oznaczonego w posiadanej wizie krajowej, ust. 2 Wojewoda wydaje decyzję w sprawie przedłużenia wizy przed upływem okresu pobytu oznaczonego w wizie, jeżeli wniosek o jej przedłużenie został złożony w terminie, o którym mowa w ust. 1. Dopiero skorzystanie z rozwiązań przyjętych w treści ww. art. 44, pozwoliłoby na dłuższy pobyt cudzoziemki w naszym kraju. W związku z powyższym Sąd uznał, że organ administracyjny słusznie odmówił skarżącej wydania wizy pobytowej krajowej, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zaistniała wyjątkowa sytuacja osobista wymagająca obecności obywatelki U. – L. P. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W związku powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu znajduje swoje podstawy w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163 poz. 1348 ze zm.). W myśl § 2 ust.1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.