V SA/Wa 2856/07

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. . R. K. wnosząc skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2007 r., wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z dnia 17 grudnia 2007r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż przebywa w Strzeżonym Ośrodku dla Cudzoziemców w L., posiada mieszkanie w E. (A.) o pow. 58 m2. Nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jednocześnie oświadczył, że jego dochód przed umieszczeniem ww. Ośrodku wynosił ok. 500 złotych z tytułu prac dorywczych. Zarządzeniem z dnia 21 grudnia 2007r. wezwano skarżącego na podstawie art. 257 w związku z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez prawidłowe wypełnienie rubryk 6, 7, 8, 9, 10 formularza PPF – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wskazano wnioskodawcy, iż z akt administracyjnych wynikało, iż skarżący żył w konkubinacie z M. C., z którą mieszkał, pomagał jej w wychowywaniu syna i oboje rozważali możliwość zawarcia związku małżeńskiego. Dlatego też wezwano skarżącego do wypełnienia m.in. rubryki 6 PPF bądź poprzez wskazanie, iż prowadzi z nią i z jej dzieckiem wspólne gospodarstwo domowe, bądź poprzez wskazanie, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Pismem procesowym z 10 stycznia 2008 r. (data nadania) wnioskodawca uzupełnił wniosek o przyznanie prawa pomocy i oświadczył, iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z konkubiną i jej synem. Konkubina posiada mieszkanie o pow. 36,20 m2, oszczędności w wysokości 8.000 złotych. Ponadto M. C. otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.800 złotych brutto, syn konkubiny otrzymuje alimenty w wysokości 200 złotych miesięcznie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do treści przepisu art. 199 p.p.s.a. – ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy powinna być zatem stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Jednocześnie, zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż mimo, że na konkubinie nie ciąży prawny obowiązek do pokrywania kosztów ciążących na skarżącym, to z załączonego wniosku o przyznanie prawa pomocy jasno wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z zainteresowanym. Dlatego też uprawnione jest wzięcie pod uwagę dochodów konkubiny przy ocenie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Tym bardziej, że zgodnie z oświadczeniem pełnomocnika zawartym w odwołaniu z dnia 9 czerwca 2007r. konkubina w znacznej mierze ponosi koszty utrzymania skarżącego. W tym kontekście uznano, iż złożony wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący nie wykazał, iż ustawowe przesłanki uprawniające do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wystąpiły w stosunku do jego osoby. Zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia ma fakt posiadania przez konkubinę skarżącego oszczędności w wysokości 8.000 złotych. Ponadto również sam skarżący oświadczył w pkt VI części E wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z dnia 23 sierpnia 2007r., iż posiada oszczędności (gotówkę pieniężną) w wysokości 10.000 złotych (karta 15 akt sądowych). W związku z tym wysokość powyższych oszczędności nie daje podstaw do przyjęcia twierdzenia, iż wnioskodawca jest osobą dla której poniesienie wydatku związanego z uiszczeniem wpisu od skargi w wysokości 300 złotych spowodowałoby uszczerbek dla koniecznego utrzymania, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Prawo pomocy jest instytucją przewidzianą dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie wydatków sądowych nie jest możliwe bez uszczerbku w niezbędnym utrzymaniu, czego nie sposób powiedzieć o wnioskodawcy. Dodać wypada, iż wielokrotnie już podniesiono w orzecznictwie, że strona, dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym winna znaleźć pokrycie w swych dochodach przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Ubiegający się o taką pomoc winien więc poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i najbliższych. Wnioskodawca winien zatem, jeżeli dysponuje jakimikolwiek zasobami majątkowymi, partycypować w kosztach postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy jest bowiem formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.