V SA/Wa 2860/07
WyrokWSA w Warszawie2008-03-27
Skład orzekający: Beata Krajewska, Małgorzata Rysz, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak odpowiedzi na wniosek o weryfikację pochodzenia towaru od zagranicznych władz celnych w ciągu 10 miesięcy, w sytuacji istnienia uzasadnionych wątpliwości co do pochodzenia towaru, uzasadnia odmowę zastosowania preferencyjnej stawki celnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak odpowiedzi na wniosek o weryfikację pochodzenia towaru od zagranicznych władz celnych w ciągu 10 miesięcy, w sytuacji istnienia uzasadnionych wątpliwości co do pochodzenia towaru, uzasadnia odmowę zastosowania preferencyjnej stawki celnej. Wątpliwości te mogą wynikać z rozbieżności między danymi w świadectwie przewozowym EUR 1 a informacjami zawartymi w zezwoleniu na dopuszczenie do obrotu, a także z oświadczeń strony o pochodzeniu komponentów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i długu celnego. Spór dotyczył zastosowania obniżonej stawki celnej UE dla importowanego środka ochrony roślin. Organ celny wszczął postępowanie weryfikacyjne dotyczące kraju pochodzenia towaru z uwagi na rozbieżności między świadectwem przewozowym EUR 1 a zezwoleniem Ministra Rolnictwa. Brak odpowiedzi od władz celnych z kraju eksportu w ustawowym terminie spowodował odmowę zastosowania preferencyjnej stawki celnej i naliczenie długu celnego według stawki konwencyjnej. Strona skarżąca kwestionowała zasadność wszczęcia postępowania weryfikacyjnego i prawidłowość ustaleń organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. sprawy ze skargi A. L. P. Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia ... sierpnia 2007 r. nr ... w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. oddala skargę
Przedmiotem skargi z 22 października 2007 r. wniesionej przez A.L.P. Spółkę z o.o. w W. jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. z ... sierpnia 2007 r. nr ..., wydana w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i kwoty długu celnego, w następującym stanie faktycznym:
Na podstawie zgłoszenia SAD nr ... z dnia ... lutego 2003 r. naczelnik Urzędu Celnego w P. objął procedurą dopuszczenia do obrotu towar w postaci ... środka ochrony ... "I." .
Do zgłoszenia celnego załączono świadectwo przewozowe EUR 1 Nr A ... wystawione przez ... władze celne, w związku z czym do obliczenia długu celnego importer zastosował stawkę celną obniżoną UE.
W wyniku weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych Urzędu Celnego w . stwierdzono, że w zezwoleniu nr ... z ... stycznia 1997 r. Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – dołączonym do ww. zgłoszenia celnego – wskazano kraj produkcji importowanego towaru – I.. Wobec powstałych wątpliwości co do kraju pochodzenia towaru Naczelnik Urzędu Celnego w P. postanowieniem z dnia ... grudnia 2005 r. Nr ... wszczął z urzędu postępowanie celne dotyczące towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem SAD w zakresie ustalenia prawidłowej stawki celnej oraz kwoty długu celnego.
W piśmie z 29 grudnia 2005 r. strona zajęła stanowisko w kwestii wątpliwości co do pochodzenia importowanego ... środka ochrony ... "I." ... i wskazała, że zezwolenie ... z ... stycznia 1997 r. Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określa producenta, a nie kraj produkcji, gdyż wytwarzająca omawiany produkt firma G. Ltd I. jest właścicielem technologii produkcji (know how) i w tym sensie jest wyszczególniona w zezwoleniu. Natomiast na zlecenie firmy G. produkt może być produkowany w dowolnym miejscu na świecie. Strona dodała, iż jeśli Urząd Celny w P. ma wątpliwości co do pochodzenia zaimportowanego towaru, może zwrócić się o weryfikację do ...władz celnych.
Pismem z 7 stycznia 2006 r. Urząd Celny w P. poinformował A.L.P. Spółkę z o.o. w W. o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie, stosownie do treści przepisu art. 200 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa [Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.], dalej - Ordynacja podatkowa.
Decyzją z dnia ... lutego 2006 r. Nr ... wydaną na podstawie art. 207 w zw. z art. 165 § 1 i § 4 oraz art. 63 § 1 Ordynacji podatkowej, art. 13 § 1, § 3 pkt 4, § 4, art. 20 § 1 i § 2, art. 65 § 4 pkt 2 lit. b, art. 83 § 3, art. 85 § 1, art. 262 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny [Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 z późn. zm.], dalej: Kodeks celny, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej, ust. 5 części "A" Postanowień wstępnym Taryfy celnej stanowiącej załącznik do tego rozporządzenia [Dz. U. Nr 226, poz. 1885], Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie miedzy Rzeczpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z drugiej strony [zał. do Dz. U. Nr 104 z 1997 r., poz. 662], dalej: Protokołu Nr 4, art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne [Dz. U. Nr 63, poz. 623] Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym stawki celnej i kwoty długu celnego oraz orzekł o obowiązku uiszczenia należności celnych.
Organ wyjaśnił, że wobec istniejących wątpliwości co do faktycznego kraju pochodzenia zaimportowanego towaru polskie władze celne w ramach współpracy międzynarodowej skierowały do weryfikacji świadectwo przewozowe EUR 1 Nr A ... z dnia 21 stycznia 2003 r. do administracji celnej we F. (pismo nr ....) i do dnia wydania decyzji nie otrzymały odpowiedzi.
Organ celny przytoczył treść przepisu art. 32 pkt 6 Protokołu Nr 4 i stwierdził, że brak odpowiedzi na wniosek o weryfikację dowodu pochodzenia w ciągu 10 miesięcy (które w sprawie minęły w czerwcu 2004 r.) jest jednoznaczny z negatywnym wynikiem weryfikacji, co uniemożliwia zastosowanie stawki celnej obniżonej dla towaru dopuszczonego do obrotu według przedmiotowego SAD.
Organ wskazał, że w oparciu o art. 32 Protokołu Nr 4 dodatkowa weryfikacja jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu, a wynik takiej weryfikacji ma charakter wiążący i stanowi usankcjonowany prawnie dowód w sprawie i nie może być podważany ani przez polskie służby celne, ani przez polskich importerów w toku prowadzonych postępowań.
Organ powołał się na przepis art. 83 §3 Kodeksu celnego oraz wskazał, że obowiązek właściwego zgłoszenia towaru do procedury celnej ciąży na zgłaszającym, który umieszczając odpowiednie dane w zgłoszeniu celnym bierze niejako odpowiedzialność za informacje w nim zawarte i ryzyko związane z ewentualnymi uchybieniami w tym zakresie.
Wskazał, że stosownie do postanowień Taryfy celnej oraz Protokołu Nr 4 stawki celne obniżone UE można stosować w wypadku jednoczesnego spełnienia następujących warunków określenia takich stawek w Taryfie celnej: pochodzenia importowanego do Polski towaru z Unii Europejskiej zgodnie z Protokołem 4 UE, udokumentowania bezpośredniego przywozu towaru do Polski z obszaru Unii Europejskiej, udokumentowania pochodzenia towaru zgodnie z wymogami Protokołu 4 Układu Europejskiego.
Naczelnik Urzędu Celnego w P. podkreślił, że brak odpowiedzi od zagranicznych władz celnych na wniosek o weryfikację stanowiący jednocześnie jego negatywny wynik obliguje do wydania decyzji określającej kwotę długu celnego z zastosowaniem prawidłowej stawki celnej, a tym samym importerowi zostaje cofnięty przywilej w postaci stawki celnej obniżonej. Organ przypomniał, że importer winien liczyć się z możliwością weryfikacji zgłoszenia celnego w ciągu trzech lat od jego przyjęcia przez organ celny zgodnie z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, a tym samym z sytuacją, że w wyniku takiej weryfikacji organ określi wobec importera obowiązek celny w postaci zapłaty cła w kwocie wyższej niż pierwotnie ustalona.
Odnośnie pisma strony złożonego w toku postępowania organ wyjaśnił, że pismo to utrzymuje wątpliwości co do kraju pochodzenia zaimportowanego środka ochrony roślin. Organ celny wskazał też, że odstąpił od naliczenia odsetek wyrównawczych od zaległości celnych, ponieważ stronie nie można było przypisać zaniedbania obowiązków wynikających z przepisów prawa celnego.
Od powyższej decyzji A.L.P. Spółka z o.o. w W. wniosła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie podjęcie przez organ celny wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, a także art. 19 § 2 Kodeksu celnego poprzez nie zażądanie dodatkowych dokumentów potwierdzających pochodzenie towarów w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towaru. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że organ celny powinien był zwrócić się do importera o dostarczenie precyzyjnych dokumentów wskazujących na pochodzenie towarów z ... – wtedy spółka opisałaby że ... podmiot udzielił producentowi ... know-how produkcji tych towarów na terytorium ... z komponentów uzyskiwanych bezpośrednio z .... Strona stwierdziła, że nie miała wpływu na postępowanie, a istotne dokumenty w sprawie (np. faktura) zostały pominięte; czynności w postępowaniu były podejmowane stronniczo, co spowodowało naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
Decyzją z dnia ... sierpnia 2007 r. Nr ... wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. -Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne [Dz.U. nr 68, poz. 623], art. 13 § 1, §3, art. 85 § 1, art. 262 oraz art. 264 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej oraz ust. 2 części "A" Postanowień wstępnych do Taryfy celnej [Dz.U. Nr 226, poz. 1885], art. 13, 16, 17 i 32 Protokołu Nr 4 Dyrektor Izby Celnej w W. po rozpatrzeniu omówionego powyżej odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ przytoczył przepisy art. 13 § 1 oraz 13 § 3 pkt 4 Kodeksu celnego, a także ust. 5 i ust. 6 części A Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. Wskazał również, że umową mającą zastosowanie w niniejszej sprawie jest Protokół 4 Układu Europejskiego, określający m. in. w art. 13 i art. 16 wymogi, których spełnienie jest niezbędne dla uzyskania przez polskiego importera preferencji celnych w postaci stawek celnych obniżonych UE. Dyrektor Izby Celnej przytoczył treść przepisów art. 32 pkt 5 i pkt 6 Protokołu Nr 4 i wskazał, że w przedmiotowej sprawie ... władze celne do dnia wydania decyzji nie udzieliły odpowiedzi na wniosek weryfikacyjny z dnia 11 sierpnia 2003r. (doręczony właściwym organom w dniu 19.08.2003r.), wobec czego w sprawie brak było podstaw prawnych do przyznania stronie preferencji celnych w postaci obniżonej stawki celnej UE.
Organ odwoławczy stwierdził, że właściwą stawką celną na sprowadzony przez stronę towar jest stawka konwencyjna, a niepreferencyjne pochodzenie towaru dla zastosowania tej stawki ustalono na podstawie zapisu o ... pochodzeniu, umieszczonym na fakturze nr ... załączonej do zgłoszenia celnego.
W odniesieniu do zawartych w odwołaniu zarzutów Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że stosowanie wyjątku od obowiązującej zasady powszechności podlegania cłu, jakim jest obniżona stawka celna, możliwe jest tylko w ściśle określonych przepisami prawa okolicznościach. Przyznanie stronie preferencji celnych możliwe jest jedynie dla towarów pochodzących, przy spełnieniu warunku prawidłowego udokumentowania pochodzenia i bezpośredniego transportu.
Katalog dokumentów potwierdzających preferencyjne pochodzenie towarów dla zastosowania obniżonej stawki celnej UE, określony w przepisach Protokołu 4, jest katalogiem zamkniętym. Powyższe zdaniem organu oznacza, że przyznanie preferencji celnych w postaci stawki obniżonej możliwe jest jedynie po przedłożeniu przez importera prawidłowego świadectwa przewozowego EUR. 1 (art. 17) lub deklaracji o pochodzeniu złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji (art. 21).
Organ podkreślił, że wbrew twierdzeniu strony żaden inny dokument niż powyżej wymienione nie jest właściwy dla potwierdzenia unijnego pochodzenia towaru, w celu zastosowania obniżonej stawki celnej UE. Przepis art. 19 § 2 Kodeksu celnego, na który powołuje się odwołujący, nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Przepis ten wprowadzający możliwość żądania przez organ celny od zgłaszającego dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie, w przypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów, ma zastosowanie jedynie w przypadku niepreferencyjnego pochodzenia towarów. W niniejszej sprawie organ celny orzekający w pierwszej instancji ustalił niepreferencyjne pochodzenie na podstawie zapisu o ... pochodzeniu towaru, umieszczonym na fakturze nr ... załączonej do zgłoszenia celnego. Na tej podstawie zastosowano stawkę konwencyjną, tak więc organ celny nie miał podstaw prawnych do żądania od strony dodatkowych dokumentów na podstawie art. 49 § 2 Kodeksu celnego, gdyż nie zakwestionował niepreferencyjnego pochodzenia towaru, właściwego dla stawki podstawowej- w tym przypadku konwencyjnej.
Organ odwoławczy zauważył, że strona sama podniosła w odwołaniu, iż towar został wyprodukowany z "komponentów uzyskiwanych bezpośrednio z ...", a na zezwoleniu Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej załączonym do zgłoszenia celnego wskazano ... jako kraj produkcji, co z kolei zrodziło wątpliwości organu celnego, czy przedmiotowy produkt został poddany wystarczającej obróbce w rozumieniu przepisów Protokołu Nr 4 i czy tym samym spełnia wymogi preferencyjnego traktowania. Ustalenie powyższego było możliwe w ocenie organu jedynie w drodze urzędowej weryfikacji dowodu pochodzenia przeprowadzonej przez ... władze celne na wniosek polskich władz celnych, zgodnie z art. 32 Protokołu 4 i z takim też wnioskiem Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wystąpił w dniu 11 sierpnia 2003r. Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że postępowanie pierwszoinstancyjne prowadzone było przez organ zgodnie z zasadami określonymi w Ordynacji podatkowej, a rozstrzygnięcie w sprawie zostało wydane po zebraniu i dokładnym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, stąd zarzut naruszenia przez organ celny przepisów art. 121, 122, 187 Ordynacji podatkowej jest bezzasadny.
Powyższą decyzję pełnomocnik A.L.P. Spółka z o.o. w W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wniósł o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w P. Rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Celnej w W. pełnomocnik zarzucił naruszenie: art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez rażące przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, wyrażające się na oparciu ustaleń stanowiących podstawę wydanej decyzji na nieistniejącym materiale dowodowym; art. 32 Protokołu Nr 4 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że w sprawie występują uzasadnione wątpliwości co do statusu pochodzenia sprawdzanych produktów, w sytuacji gdy wątpliwości te były nieuzasadnione, ponieważ zezwolenie nr 58/97, na które powołuje się organ celny, wcale nie wskazuje na ... jako kraj pochodzenia towaru, lecz jako kraj siedziby producenta, dla którego wydano zezwolenie. Pełnomocnik skarżącej podniósł również zarzut naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, polegający na wydaniu zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Celnej w W., podczas gdy z uzasadnienia tej decyzji wynika, że brał on udział w wydaniu decyzji przez Urząd Celny w P. i dlatego winien zostać wyłączony od udziału w postępowaniu odwoławczym.
Rozwijając motywy skargi pełnomocnik wskazał, że nie udostępniono mu akt do wglądu na ustny wniosek, lecz dopiero po złożeniu pisemnego wniosku otrzymał akta, w których jednak brakowało wniosku weryfikacyjnego. Pełnomocnik wskazał, że w odpowiedzi na jego uwagę dotyczącą niekompletności akt uzyskał odpowiedź, iż przedłożone akt są kompletne, a skoro czegoś w nich nie ma, to nie stanowiło to podstawy rozstrzygnięcia.
Pełnomocnik podniósł, że w aktach sprawy w dniu 17 października 2007 r. nie było ani kopii, ani odpisu wniosku, który miał być rzekomo wystosowany do ... władz celnych, wobec czego rozstrzygnięcia obu organów w sprawie oparto na dowodach, których w rzeczywistości nie przeprowadzono i dlatego nie było podstaw do kwestionowania zastosowanej przez stronę skarżącą obniżonej stawki celnej.
Ponadto pełnomocnik skarżącej wskazał, że przedłożone do wglądu akta sprawy nie zostały ponumerowane, co zupełnie uniemożliwia ich sprawdzenie z punktu widzenia kompletności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniach decyzji obydwu instancji.
Na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej cofnął zarzut naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej oraz oświadczył, iż zarzut dotyczący braku wniosku weryfikacyjnego jest obecnie bezprzedmiotowy, gdyż wniosek ten znajduje się w aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. Nr 153, poz. 1269] oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.], dalej: p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Przed przystąpieniem do oceny zaskarżonej decyzji i ustosunkowaniem się do podniesionych w skardze zarzutów Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z treścią art. 26 ustawy z 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne – jeżeli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, do spraw dotyczących długu celnego stosuje się przepisy dotychczasowe. Stosownie zatem do zacytowanej normy przejściowej zawartej w powyższym przepisie, w rozpatrywanej sprawie, w której dług celny powstał w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, tj. ...lutego 2003 r., zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu celnego.
Zgodnie z przepisem art. 13 § 1 ustawy Kodeks celny, cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych. W myśl art. 13 § 3 pkt 4 tej ustawy Taryfa celna obejmuje obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów. Stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania.
W myśl ust. 5 części A (stawki celne) Postanowień wstępnych Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. stawki celne obniżone, wynikające z umów zawartych przez Rzeczpospolitą Polską z niektórymi krajami lub grupami krajów (umowy o strefach wolnego handlu), z zastrzeżeniem ust. 6, stosuje się do niektórych towarów pochodzących m. in. z państw członkowskich Unii Europejskiej (obniżone stawki celne UE).
Ust. 6 stanowi, iż jeżeli na towary pochodzące z państw, o których mowa w ust. 5 nie została określona obniżona stawka celna lub nie zostało udokumentowane pochodzenie towarów zgodnie z wymogami określonymi w umowach, o których mowa w tym przepisie, przepis ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio (stawki autonomiczne lub konwencyjne).
Umową mającą zastosowanie w niniejszej sprawie jest Protokół 4 Układu Europejskiego, określający m. in. w art. 13 i art. 16 wymogi, których spełnienie jest niezbędne dla uzyskania przez polskiego importera preferencji celnych w postaci stawek celnych obniżonych UE. Zgodnie z art. 16 Protokołu 4, z postanowień Układu Europejskiego korzystają produkty pochodzące ze Wspólnoty w imporcie do Polski oraz produkty pochodzące z Polski w imporcie do Wspólnoty pod warunkiem przedłożenia świadectwa przewozowego EUR. 1 lub, w przypadkach określonych w art. 21, deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie.
Zgodnie z treścią art. 32 pkt 5 Protokołu 4 UE, władze celne występujące z wnioskiem o weryfikację będą informowane o wynikach weryfikacji najszybciej, jak to możliwe. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub innego kraju wymienionego w art. 4 i czy spełniają inne wymogi niniejszego Protokołu.
Jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu 10 miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikacje odmawiają, jeśli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji (art. 32 pkt 6 Protokołu).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie jest zasadna.
Główny zarzut wobec organów celnych w sprawie dotyczył bezzasadnego przeprowadzenia postępowania weryfikacyjnego dowodu pochodzenia towaru - ... środka ochrony ... "I." ...
Odnosząc się do podnoszonej przez pełnomocnika skarżącej spółki kwestii wniosku skierowanego do władz ... o weryfikację świadectwa pochodzenia towaru należy wskazać, co następuje:
Stosownie do obowiązującego w dacie przedmiotowego zgłoszenia celnego przepisu art. 83 §1 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towarów może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego. Zgodnie z § 2 powyższego przepisu po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej takie dokumenty i dane. Organ celny może również przystąpić do kontroli towarów, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Na mocy § 3 tego przepisu jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru wynika, że przepisy regulujące procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawdziwe, nieprawidłowe lub niekompletne dane lub dokumenty, organ celny podejmuje niezbędne działania w celu właściwego zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane.
Stosownie do powyższego uregulowania organ celny mógł zatem dokonać sprawdzenia pod względem formalnym oraz materialnym dokumentów na podstawie których importer wnioskował o uzyskanie preferencji celnych.
W przypadku towarów pochodzących ze wspólnotowego obszaru celnego, które to pochodzenie importer udokumentował dowodem pochodzenia w postaci świadectwa przewozowego EUR 1 lub deklaracji na fakturze, możliwość sprawdzenia takiego dowodu pochodzenia wynikała także z postanowień umowy międzynarodowej Układ Europejski. Z art. 32 ust. 1 Protokołu Nr 4 stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego i dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej wynika, że dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia może być przeprowadzona w dwóch przypadkach. Po pierwsze dopuszczalne jest wyrywkowe przeprowadzenie weryfikacji, w takiej sytuacji nie jest konieczne spełnienie jakichkolwiek przesłanek dla podjęcia działań przez organ celny. Po drugie, weryfikację można przeprowadzić wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów Protokołu. Z kolei, stosownie do pkt 6 powołanego przepisu jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeśli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji.
Z powyższego wynika jednoznacznie że organ celny ma możliwość weryfikowania dowodu pochodzenia niezależnie od wystąpienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających tę weryfikację. W żaden sposób nie można więc podzielić poglądu skarżącej, że jeśli w sprawie brak jest uzasadnionych wątpliwości co do statusu pochodzenia importowanego towaru, to nie ma w ogóle podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu.
Inną jednak sprawą jest zastosowanie w takim wypadku art. 32 ust. 6 i odmowa preferencji celnych. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika bowiem, iż dla odmowy zastosowania preferencji celnych w przypadku braku odpowiedzi od władz celnych kraju eksportu w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia, konieczne jest istnienie uzasadnionych wątpliwości. Organ wskazywał na takie wątpliwości związane z tym, że dołączone do zgłoszenia celnego świadectwo EUR 1 potwierdzało ... pochodzenie towaru, tymczasem z zezwolenia Nr ... na dopuszczenie do obrotu i stosowanie (również dołączonego do zgłoszenia) wynika, iż kraj producenta towaru – firmy G.Ltd. - to ...
Zdaniem Sądu, organ mógł powziąć na tej podstawie wątpliwości dotyczące statusu pochodzenia importowanych środków i wątpliwości te można uznać za uzasadnione.
Potwierdzenie tego, iż wątpliwości organu były uzasadnione stanowi pośrednio również treść odwołania skarżącej od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P., w którym strona podniosła, iż towar został wyprodukowany z "komponentów uzyskiwanych bezpośrednio z ...". To sformułowanie wzmacnia tylko wątpliwości dotyczące statusu importowanych towarów, choćby co do tego, czy produkt ten został poddany wystarczającej obróbce w rozumieniu przepisów Protokołu i czy tym samym spełnia wymogi preferencyjnego traktowania.
Należy zatem podkreślić, że odmowa zastosowania preferencji celnych nastąpiła zgodnie z przepisem art. 32 pkt 6 Protokołu Nr 4. W tej sytuacji, wobec braku podstaw do przyznania stronie preferencji celnych w postaci obniżonej stawki celnej WE prawidłowo przyjęto, że właściwą stawką celną na sprowadzony przez stronę towar jest stawka konwencyjna.
Z kolei odnośnie zarzutu skargi dotyczącego braku wniosku weryfikacyjnego do ... władz celnych w aktach administracyjnych sprawy Sąd zauważa, że na rozprawie w dniu 27 marca 2008 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, że zarzut ten jest obecnie bezprzedmiotowy, gdyż wniosek ten znajduje się w aktach administracyjnych.
Chybione są również zarzuty pełnomocnika skarżącego o charakterze procesowym tj. naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad praworządności, przekonywania, prawdy obiektywnej i działania w sposób budzący zaufanie do organów celnych. W niniejszej sprawie organy celne przeprowadziły wnikliwie postępowanie wyjaśniające w sprawie, nie naruszając przy tym reguł postępowania dowodowego, uwzględniły wszystkie zebrane dowody i dokonały ich oceny, co znalazło wyraz w szerokim uzasadnieniu ich decyzji, które obejmuje podstawę prawną z przytoczeniem przepisów prawa, jak również wskazuje w jakiej relacji pozostaje ich treść do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Dokonana przez organy celne ocena materiału dowodowego jest zgodna z zasadami swobodnej oceny dowodów i nie nosi cechy dowolności. Sąd wskazuje, iż sam fakt wydania decyzji niekorzystnej dla strony nie może świadczyć o tym, iż organy celne działały wbrew zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwowych. Powyższa zasada nie może być bowiem rozumiana jako konieczność wydawania decyzji satysfakcjonującej stronę, która jednocześnie byłaby sprzeczna z obowiązującym prawem. Jednocześnie należy zauważyć, iż każda sprawa ma charakter indywidualny i rozpatrywana jest w oparciu o zgromadzony w danej sprawie materiał dowodowy. Strona miała możliwość udziału w postępowaniu celnym i była informowana o możliwości składania wyjaśnień (k. 58 i 60 akt adm.).
W świetle powyższych rozważań należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Wobec powyższego i na mocy art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło