V SA/Wa 2860/16

WyrokWSA w Warszawie2017-10-17

Skład orzekający: Matylda Arnold – Rogiewicz, Irena Jakubiec – Kudiura, Bożena Zwolenik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która udostępniła lokal na zainstalowanie automatów do gier hazardowych i zobowiązała się do ich załączania oraz zgłaszania usterek, może być uznana za "urządzającą gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna udostępniająca lokal na automaty do gier hazardowych, zobowiązująca się do ich załączania, zapewnienia energii elektrycznej, zgłaszania usterek oraz umożliwiająca dostęp do nich nieograniczonej liczbie graczy, wyczerpuje definicję "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Działanie to, mające charakter komercyjny, uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, niezależnie od tego, czy podmiot ten posiada koncesję na prowadzenie kasyna gry.
Stan faktyczny
Funkcjonariusze celni ujawnili w lokalu należącym do skarżącej trzy automaty do gier hazardowych. Skarżąca zawarła umowę z firmą, na mocy której udostępniła 3 m2 powierzchni lokalu pod instalację automatów, zobowiązując się do ich załączania, zgłaszania usterek oraz powstrzymania się od działań konkurencyjnych. Naczelnik Urzędu Celnego wymierzył skarżącej karę pieniężną za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Dyrektor Izby Celnej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, kwestionując uznanie jej za "urządzającą gry".
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Matylda Arnold – Rogiewicz, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie) z dnia ... sierpnia 2016 r. nr ... w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (zwanego dalej: "Dyrektorem Izby") z dnia [...] sierpnia 2016 r. o numerze [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. (zwanego dalej: "Naczelnikiem Urzędu") z dnia [...] kwietnia 2016 r. o numerze [...] w przedmiocie wymierzenia B. S.(zwanej dalej: "Skarżącą") kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 23 czerwca 2015 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę urządzania gier na automatach o niskich wygranych w lokalu "[...]" znajdującym się w W., w trakcie której ujawniono trzy włączone do zasilania i gotowe do eksploatacji automaty do gier. W trakcie kontroli przeprowadzono oględziny zewnętrzne automatów oraz eksperyment polegający na odtworzeniu możliwości gry na automacie, który wykazał, że na automatach urządzane były gry w sposób niezgodny z przepisami ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.; zwanej dalej: "u.g.h."). W toku dalszych czynności ustalono, iż lokalem, w którym ujawniono sporne automaty władała Skarżąca, która zawarła w dniu [...] czerwca 2015 r. ze Spółką z o.o. [...] z siedzibą w W. umowę, na mocy której Spółka mogła zainstalować w lokalu Skarżącej automaty do gier na wynajętej powierzchni 3 m2. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2015 r. Naczelnik Urzędu wszczął wobec Skarżącej postępowanie w zakresie urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. wymierzył jej karę pieniężną w wysokości 36.000 zł. W podstawie prawnej organ powołał art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; zwanej dalej: O.p.) oraz art. 2 ust. 3,4 i 5, art. 4 ust. 2, 6 ust. 1, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 u.g.h. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor Izby utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie bezspornym jest, że automaty są urządzeniami elektronicznymi. Z oględzin zewnętrznych wynika, że posiadają one m.in.: monitory LCD, przyciski do prowadzenia gier (panel sterowania), systemy sterowania i są zasilane energią elektryczną, co świadczy o tym, że są to urządzenia elektroniczne. Bezspornym jest także, że gra organizowana była w celach komercyjnych. Z akt sprawy wynika, że ww. automaty udostępnione były publicznie, posiadały wrzutniki monet, akceptory banknotów, zaś warunkiem przystąpienia do gry było wpłacenie pewnej kwoty pieniędzy. Opierając się na zebranym w sprawie materiale dowodowym organ odwoławczy stwierdził, że prowadzone gry były grami losowymi, albowiem zatrzymanie obracania się bębnów następuje samoczynnie i zależy wyłącznie od programu gry zainstalowanego na automacie, co powoduje, że zatrzymanie bębnów w odpowiedniej konfiguracji jest wynikiem wyłącznie przypadku (gracz nie ma realnego wpływu na wynik gry). Czynnikiem o przeważającym wpływie na wynik gry jest losowość (przypadek). Gry na spornych automatach prowadzone były o wygrane rzeczowe, w rozumieniu art. 2 ust. 4 u.g.h. Dyrektor Izby stwierdził w konsekwencji, że gry na spornych automatach wypełniają definicję gier na automatach w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 3 u.g.h. Organ odwoławczy wskazał, iż z ujawnionej umowy wynikało, iż Skarżąca udostępniła powierzchnię 3 m2 należącego do niej lokalu w celu zainstalowania urządzeń do gier, jak również została zobowiązana do załączenia urządzeń oraz zgłaszania wszelkich usterek i reklamacji. Ponadto, przesłuchana w charakterze świadka córka Skarżącej zeznała, iż do jej obowiązków należy pilnowanie automatów, w razie awarii wyłącza automat, natomiast w razie gdy w automacie brak jest pieniędzy na wypłatę wygranej, wystawia graczowi kartkę, na której wpisuje wygraną, imię gracza i składa podpis. W ocenie Dyrektora Izby, Skarżącą należało uznać za "urządzającą gry" na automatach, bowiem czerpała korzyści finansowe z urządzania gier, zapewniła warunki lokalowe dopuszczając do ich eksploatacji i prawidłowego funkcjonowania w lokalu, którym władała. Ponadto organ podniósł, iż Skarżąca była świadoma jaki rodzaj działalności będzie prowadzony w lokalu i jakiego rodzaju urządzenia zostały wstawione w oparciu o ujawnioną umowę. Jego zdanie, w Polsce wiedza dotycząca koncesjonowanego charakteru działalności w zakresie hazardu jest powszechna. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą, ponosi ryzyko jej prowadzenia. Przedsiębiorca podejmujący czynności w obrocie gospodarczym powinien zatem dochować należytej staranności i sprawdzić wiarygodność kontrahenta oraz jego uprawnień do urządzania gier na automatach (można to w prosty sposób zweryfikować na podstawie danych dotyczących posiadanego zezwolenia, dostępnych we właściwym miejscowo urzędzie celnym). Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, Dyrektor Izby uznał je za nieuzasadnione. W szczególności organ wskazał, iż postępowanie dowodowe było prowadzone przez Naczelnika Urzędu w sposób prawidłowy i nie naruszyło ogólnych zasad postępowania ani zasady swobodnej oceny dowodów. Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących niewłaściwego zastosowania przepisów uprzednio nienotyfikowanych, organ uznał je za bezzasadne. Zaznaczył, że u.g.h. została prawidłowo ogłoszona w Dzienniku Ustaw i weszła w życie w dniu 1 stycznia 2010 r. Istnieje zatem domniemanie konstytucyjności przedmiotowej ustawy i obowiązek jej stosowania, z którego może zwolnic organy państwa jedynie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność z Konstytucją RP kwestionowanych przepisów. Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia w całości, jak również uchylenia poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu, a także zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, zaniechaniu wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego zebranego w toku postępowania, a w konsekwencji poczynienie przez organ II instancji błędnego ustalenia, iż Skarżąca jako wynajmująca powierzchnię użytkową lokalu, w której najemca zainstalował automaty do gier hazardowych, jest osobą "urządzającą gry na automatach poza kasynem gry", w świetle u.g.h., podczas gdy z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby Skarżąca dokonywała jakichkolwiek czynności związanych z organizowaniem czy prowadzeniem gier, objaśnianiem ich zasad, obsługiwaniem automatów, czy też z przystosowaniem wynajętego lokalu pod działalność hazardową, 2) przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. polegające na niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, zaniechaniu wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego zebranego w toku postępowania, a w konsekwencji błędnym uznaniu przez organ II instancji, iż "Strona była świadoma, jaki rodzaj działalności będzie prowadzony w lokalu", tj. urządzanie gier hazardowych, podczas gdy z literalnej treści "umowy najmu z dnia [...].06.2015 r." wynika, iż jej przedmiotem było "zainstalowanie urządzeń do gier", 3) przepisów prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że Skarżąca jako osoba fizyczna może ponosić sankcję administracyjną za delikt, w sytuacji, gdy ustawa określająca warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych nie wskazuje jej jako podmiotu uprawnionego do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry. Dyrektor Izby w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych powyższymi regulacjami, nie dopatrzył się naruszenia prawa. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja wymierzająca Skarżącej karę pieniężną w wysokości 36.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Z ustaleń faktycznych organów wynikało, że sporne automaty wstawiono do lokalu Skarżącej na podstawie umowy zawartej przez nią z dysponentem tych urządzeń, tj. na podstawie umowy z dnia [...] czerwca 2015 r. (k. 31-32 akt administracyjnych). W świetle art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. W myśl art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Zgodnie natomiast z art. 89 ust. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega: urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry (pkt 1); urządzający gry na automatach poza kasynem gry (pkt 2); uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia (pkt 3). Stosownie z kolei do postanowień art. 89 ust. 2 u.g.h., wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadkach, o których mowa: w ust. 1 pkt 1 - wynosi 100% przychodu uzyskanego z urządzanej gry (pkt 1); w ust. 1 pkt 2 - wynosi 12.000 zł od każdego automatu (pkt 2); w ust. 1 pkt 3 - wynosi 100% uzyskanej wygranej (pkt 3). Zgodnie z art. 90 u.g.h., kary pieniężne wymierza, w drodze decyzji, naczelnik urzędu celnego, na którego obszarze działania jest urządzana gra hazardowa (ust. 1). Karę pieniężną uiszcza się w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna (ust. 2). W sprawie niniejszej nie było sporne, że Skarżąca nie legitymowała się którymkolwiek z dokumentów legalizujących (art. 6 i 7 u.g.h.), a jednocześnie nie wykazała, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczyniła obowiązkowi jego rejestracji stosownie do treści art. 23a u.g.h. Poza sporem w niniejszej sprawie jest również i to, że skontrolowane automaty był automatami do gier w rozumieniu u.g.h. Nie budzą przy tym zastrzeżeń Sądu twierdzenia organów obu instancji, oparte między innymi na wynikach eksperymentu odtworzenia gry, że ujawnione w lokalu urządzenia były automatami do gier hazardowych. Przeprowadzone przez organy celne postępowanie pozwoliło bowiem na ustalenie, że przedmiotowe automaty w żaden sposób nie dawały graczowi możliwości wpływania na wynik gry, a oferowane na nich gry były grami realizowanymi elektronicznie (komputerowo) w celach komercyjnych i zawierały elementy losowości. Przedmiot sporu sprowadza się natomiast do ustalenia, czy działające w sprawie organy prawidłowo uznały Skarżącą za "urządzającą" gry hazardowe w rozumieniu przepisów u.g.h. W ocenie Sądu, ustalając krąg podmiotów, wobec których może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, należy mieć na uwadze to, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której – jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. – nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Sięgając do wykładni językowej wskazać należy, że pojęcie "urządzanie gier" w języku polskim rozumiane jest jako synonim takich pojęć, jak: "utworzyć, uporządkować zagospodarować", "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). Według zaś Słownika języka polskiego pod red. Mieczysława Szymczaka (PWN, Warszawa 1981 r.) urządzić to m.in. zorganizować jakąś imprezę, jakieś przedsięwzięcie, itp. W tym kontekście "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania i prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier hazardowych (eksploatacji automatów), w znaczeniu art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. Natomiast urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h., to podmiot realizujący (wykonujący) te działania, czynności. Urządzanie gier na automatach obejmuje zatem w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca do zamontowania urządzenia, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego automatu nieograniczonej liczbie graczy, utrzymywanie automatu w stanie stałej aktywności, umożliwiającej jego sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzenia czy zatrudnieniem odpowiednio przeszkolonego personelu i ewentualnie jego szkolenie. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą oraz stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ wynika, że Skarżąca zawarła ze Spółką z o.o. [...] z siedzibą w W. umowę, na mocy której Spółka "zainstalowała urządzenia do gier, z tytułu wynajęcia 3 m2 powierzchni" w lokalu użytkowym, którego była dysponentem. Na mocy tej umowy Skarżąca zobowiązała się do "załączania urządzeń w godzinach otwarcia lokalu oraz zgłaszania niezwłocznie wszystkich usterek i reklamacji", a także do powstrzymania się od działań mogących być konkurencyjnymi wobec działalności Spółki. Skarżącej przysługiwała z tytułu umowy "zryczałtowana kwota 1.500 zł podniesiona o podatek VAT". Z powyższego wynika w ocenie Sądu, że Skarżąca nie tylko udostępniła powierzchnię w swoim lokalu pod automaty do gry, ale również zobowiązała się do zapewnienia ich eksploatacji, skoro zobowiązała się do "załączania urządzeń", a tym samym do dostarczenia energii elektrycznej wymaganej do uruchomienia automatów, a następnie umożliwiła dostęp do automatów nieograniczonej liczbie graczy. Nie bez znaczenia wydaje się również okoliczność, iż Skarżąca zobowiązała się ponadto do "zgłaszania" wszelkich usterek i reklamacji, co w ocenie Sądu świadczy o przejęciu odpowiedzialności utrzymania automatów w stanie aktywności, umożliwiającej ich sprawne funkcjonowanie. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, iż Skarżąca swoim działaniem wyczerpała desygnaty pojęcia "urządza". Skoro natomiast, działalność ta miała jednocześnie charakter komercyjny, gdyż automaty udostępnione był dla bliżej nieokreślonych osób, a udział w grze uzależniony był od wpłaty gotówki (zakredytowania automatu), to prawidłowe było stanowisko organu, zgodnie z którym Skarżącą należało uznać za "urządzającą gry". Dodać można, iż dla klientów Skarżącej, udostępnione w jej lokalu automaty stanowiły element jego wyposażenia, podnosząc jednocześnie atrakcyjność lokalu. Funkcjonowanie automatu w lokalu Skarżącej leżało więc także w jej interesie, bowiem oprócz ustalonego czynszu z tytułu najmu mogła ona oczekiwać zwiększonego zainteresowania lokalem, a przy tym ofertą Skarżącej w ramach własnej działalności gospodarczej. W konsekwencji za zgodne z prawem uznać należało, iż Skarżąca podlegała karze pieniężnej, jako podmiot urządzający gry (art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.), której wysokość organ ustalił prawidłowo w oparciu o przepisy art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Za nieuzasadniony uznać należało zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.h. Sąd orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do stanowiska wyrażonego w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2015 r. o sygn. akt II GSK 6/14, II GSK 132/14 i II GSK 139/14, zgodnie z którym, podmiotem, który może popełnić delikt administracyjny, o którym mowa w pkt 2 ust. 1 art. 89 u.g.h. – jest każdy podmiot (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), który taką grę na automatach, w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry, urządza. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest adresowany do każdego, kto w sposób nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach. W ocenie Sądu brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia, aby w świetle u.g.h. rozróżniać urządzanie gier na automatach poza kasynem od podmiotu urządzającego gry (osoba prawna, osoba fizyczna, czy też jednostka nie posiadająca osobowości prawnej). Brak jest bowiem podstaw do przyjęcia, że kara określona w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. może zostać wymierzona jedynie podmiotom zbiorowym określonym w art. 6 ust. 4 u.g.h., tj. osobom prawnym prowadzącym działalność w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 89 ust. 1 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Przepis ten nie wprowadza zatem jakichkolwiek ograniczeń podmiotowych co do kategorii podmiotów podlegających karze za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, stanowiąc, że karze pieniężnej podlega "urządzający gry". Stąd każdy, kto popełni wskazany delikt administracyjny podlega karze pieniężnej. Celem kary pieniężnej (administracyjnej) nie jest bowiem odpłata za popełniony czyn, co charakteryzuje sankcje karne, lecz prewencja oraz restytucja niepobranych należności i podatku od gier prowadzonych nielegalnie. Zatem każdy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlega karze na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. (por. wyroki NSA z 27 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GSK 785/14, z 8 grudnia 2015 r. o sygn. akt II GSK 2037/15). Powyższemu w żaden sposób nie przeczy również możliwość poniesienia przez skarżącego odpowiedzialności karnej za czyn wskazany w art. 107 K.k.s. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12 orzekł, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 K.k.s., są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Trybunał stwierdził, że w sytuacji, gdy dochodzi do zbiegu odpowiedzialności administracyjnej i odpowiedzialności karnej, jedynym strażnikiem proporcjonalności reakcji państwa stają się sądy karne, bo to one dysponują środkami pozwalającymi na dostosowanie odpowiedzialności karnej stosownie do okoliczności sprawy i pobudek zachowania sprawcy. Niezależnie od tego, czy sąd karny orzeka po wymierzeniu kary administracyjnej pieniężnej, czy też wcześniej, sądowi znana jest wysokość kary administracyjnej pieniężnej, ponieważ jest ona jednoznacznie określona w ustawie i nie ulega zmianie. Stanowisko Trybunału jest w pełni adekwatne do ponoszenia przez ten sam podmiot za ten sam czyn kary pieniężnej i odpowiedzialności za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 K.k.s. Tym samym możliwe jest nałożenie na osobę fizyczną zarówno kary administracyjnej, jak i sankcji karnej za ten sam czyn, gdyż, co powyżej było już akcentowane, różne są cele kary administracyjnej (prewencja i restytucja) i sankcji karnej (odpłata za popełniony czyn). Niezasadne są również podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Przypomnieć należy, iż przepisy O.p. regulujące sposób prowadzenia postępowania dowodowego obligują organy do podjęcia wszelkich kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wniosek taki wypływa z art. 122 O.p., który wyraża zasadę prawdy obiektywnej będącą naczelną zasadą postępowania administracyjnego, w tym celnego. Realizację tej zasady zapewniają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe, w szczególności zaś art. 187 § 1 O.p. Z brzmienia tego przepisu wynika, że niezależnie od zebrania wszystkich niezbędnych dowodów organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do ich rozpatrzenia. To zaś oznacza, że organ nie może pominąć żadnego dowodu, lecz zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 191 O.p. ocenia na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z regulacji tych przepisów wynika, że organ w ocenie materiału dowodowego nie jest skrępowany żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonuje według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2010 r. o sygn. akt I GSK 32/09, LEX nr 594423). Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w ocenę dowolną, musi być dokonana zgodnie z przytoczonymi regulacjami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p.), a więc przy podjęciu - zgodnie z art. 122 O.p. - wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (patrz: B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2005 - str. 713). Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie organy tych zasad nie przekroczyły. Postępowanie weryfikacyjne w tej sprawie i dokonana ocena dowodów nie miała cech oceny dowolnej, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny i wobec tego korzystała z ochrony przewidzianej w art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno pełne uzasadnienie faktyczne jak i prawne. W swojej decyzji Dyrektor Izby opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 O.p. Organy podatkowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego wyniki bez przekroczenia granic ustawowych poddały rzetelnej analizie i ocenie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. Sąd przychyla się jednocześnie do stanowiska Dyrektora Izby, iż Skarżąca jako osoba uczestnicząca w obrocie gospodarczym, winna wykazać się należytą starannością w doborze kontrahentów, jak również należycie zweryfikować zawierane umowy pod względem ich zgodności z prawem. Skarżąca zawierając umowę, której przedmiotem było nie tylko udostępnienie części lokalu ale również zgodna na wprowadzenie tam urządzeń do gier oraz ich "załączanie", winna mieć świadomość, że ogół tych czynności pozwala na uznanie jej za udostępniającą automaty do gier, a tym samym za "urządzającą" gry w świetle przepisów u.g.h. Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił, o czym orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło