V SA/Wa 2862/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA – Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. M.S. zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. W nadesłanym formularzu PPF wnioskodawczyni wskazała jedynie, iż posiada gospodarstwo rolne, natomiast wszystkie pozostałe rubryki wniosku zostały wykreślone. Zarządzeniem z 17 lutego 2011 r. wezwano skarżącą do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów, pozwalających na dokonanie oceny jej sytuacji osobistej i majątkowej. W odpowiedzi wnioskodawczyni złożyła pismo procesowe z 10 marca 2011 r., w którym podniosła, iż podtrzymuje wszystko co wcześniej pisała do Agencji Rynku Rolnego, jak również do Sądu. Wskazała, iż w gospodarstwie pomaga jej tylko syn, natomiast nie jest w stanie przedłożyć żądanych dokumentów w terminie 7 dni. Postanowieniem z 22 marca 2011 r. skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 p.p.s.a. - ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym określa art. 245 §3 i art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a, może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Ponadto ubiegający się o pomoc winien najpierw poczynić oszczędności we własnych wydatkach, a dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Udzielenie bowiem stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Analiza podanych przez skarżącą okoliczności, dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku, gdyż pisma procesowego z 10 marca 2011 r., złożonego na wezwanie do udzielania konkretnych informacji, nie sposób uznać za rzetelną i wyczerpującą odpowiedź na zadane pytania. Wnioskodawczyni nie udzielił odpowiedzi na żadne z zadanych pytań. Nie wyjaśniła, czy posiada zasoby pieniężne (oszczędności) zgromadzone na rachunku bankowym, bądź w inny sposób, nie wskazała, czy uzyskuje jakiekolwiek dochody i jaka jest ich miesięczna wysokość oraz nie podała jak kształtują się wydatki jej oraz osób, z którymi prowadzi gospodarstwo domowe związane z mieszkaniem i niezbędnym utrzymaniem. Wskazała jedynie iż gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z synem oraz, że nie jest w stanie przedłożyć żądanych dokumentów w terminie 7 dni. Podkreślenia wymaga, że również w złożonym sprzeciwie skarżąca nie udzieliła żadnych informacji pozwalających na ocenę jej sytuacji materialnej. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy podkreślić należy, iż to do skarżącej jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jej osoby. Skarżąca wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia winna uważnie zapoznać się z treścią wezwania celem jego rzetelnego wykonania. We wskazanej sytuacji jej oświadczenie należało uznać za niekompletne i uniemożliwiające dokonanie właściwej oceny sytuacji materialnej w jakiej znajduje się skarżąca. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.