V SA/Wa 2862/10

PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-13

Skład orzekający: Michał Sowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie pełnomocnika z urzędu) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie wykazała swojej sytuacji majątkowej pomimo wezwania sądu?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienia pełnomocnika z urzędu), ponieważ strona skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Mimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku i złożenia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, strona tego nie uczyniła, co uniemożliwiło sądowi dokonanie oceny zasadności wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie dotyczącej cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw. Wniosek był niewystarczający do oceny jej sytuacji majątkowej. Sąd wezwał ją do uzupełnienia informacji i złożenia dokumentów, jednak skarżąca nie wykonała wezwania. Wcześniej sąd odrzucił jej skargę na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – sędzia WSA – Michał Sowiński po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia kwoty indywidualnej dostaw postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z 6 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. S. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] października 2010 r. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem – na urzędowym formularzu PPF z [...]sierpnia 2011 r. – o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego. Wnioskodawczyni wskazała, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z synem, posiada gospodarstwo rolne, w tym nieruchomości rolne o pow. 25 ha, natomiast wszystkie pozostałe rubryki wniosku zostały wykreślone. W uzasadnieniu podniosła, iż jest osobą starszą, nie zna prawa, nie jest w stanie samodzielnie egzystować ani bronić się przed sądem. Zarządzeniem z 6 października 2011 r. wezwano skarżącą do udzielenia dodatkowych informacji oraz złożenia określonych dokumentów, pozwalających na dokonanie oceny jej sytuacji osobistej i majątkowej. Pismo sporządzone w wykonaniu powyższego zarządzenia zostało doręczone do rąk syna wnioskodawczyni w dniu 12 października 2011 r. (potwierdzenie na k. 79 akt sądowych), mimo tego w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie nie zostało złożone. Postanowieniem z 4 listopada 2011 r. skarżącej odmówiono przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a w zakresie częściowym - zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o ustanowienie adwokata bądź radcy prawnego, a więc o przyznanie prawa pomocy w części. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w omawianym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Zatem rozstrzygnięcie będzie zależało od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać taką osobę do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. W przedmiotowej sprawie, oświadczenie zawarte we wniosku skarżącej złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie skarżącej do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Mając jednak na uwadze, iż wezwanie nie zostało przez stronę skarżącą wykonane w zakreślonym terminie, uznać należało, iż nie wykazała ona, że ustawowa przesłanka przyznania tego prawa w odniesieniu do jej osoby wystąpiła. W tym miejscu wyjaśnić należy, iż ocena zasadności wniosku o prawo pomocy polega na dokonaniu porównania wysokości obciążeń finansowych w postępowaniu sądowym z rzeczywistymi możliwościami płatniczymi wnioskującej strony. Skoro wnioskodawczyni nie wskazała ani wysokości dochodów ani wydatków, to dokonanie takiego porównania nie było niemożliwe. Podkreślenia wymaga, że również w złożonym sprzeciwie skarżąca nie udzieliła żadnych informacji pozwalających na ocenę jej sytuacji materialnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 254 i art. 260, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło