V SA/Wa 2868/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2016 r. sprawy ze skargi G. - Miasto na Prawach Powiatu na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010; oddala skargę. Decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2015r. Minister Finansów, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniesionego przez Miasto na Prawach Powiatu G. (dalej także: strona, zobowiązany, skarżący), utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z [...] grudnia 2014r. zobowiązującą Skarżącego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 317.178,82 zł. Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z [...] listopada 2014r. Ministerstwo Edukacji Narodowej poinformowało Ministra Finansów o uzyskaniu przez stronę nienależnej kwoty, w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010 w wysokości 317.178,82 zł. Minister Edukacji Narodowej wyjaśnił, że w wyniku błędu popełnionego przez dyrektorów szkół przy wypełnianiu danych w systemie informacji oświatowej liczba uczniów przeliczonych zawyżona została łącznie o 72,6742 uczniów. Pismem z [...] listopada 2014r. strona została powiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwoty części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010. Pismem z [...] grudnia 2014r. Miasto G. zwróciło się do Ministra Finansów o zawieszenie postępowania, z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie uchylenia wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] września 2014r. Ministerstwo Finansów pismem z 9 grudnia 2014r. zwróciło się do Urzędu Kontroli o informację na temat załatwienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi pismem z 10 grudnia 2014r. Urząd Kontroli Skarbowej w K. poinformował, że nie odniósł się do wezwania strony skarżącej. Decyzją z [...] grudnia 2014r. Minister Finansów zobowiązał Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za 2010r. we wskazanej powyżej wysokości. Organ I instancji wyjaśnił, że część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010 została skalkulowana, z uwzględnieniem zawyżonej o 72,6742 uczniów, liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 77.426,294 zł. Przy ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 72,6742 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 77.109.115,18 zł. Kwota 317.178,82 zł, jak wskazał organ stanowi różnicę pomiędzy kwotą części oświatowej subwencji ogólnej i należy ją uznać za kwotę nienależną, podlegającą zwrotowi. Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, uzupełniony pismami z [...] kwietnia 2015r. We wniosku tym Miasto wniosło o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, albo uchylenie decyzji i zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania dotyczącego wyników kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. albo uchylenie decyzji i dokonanie ustaleń w zakresie prawidłowości uzyskania przez Miasto części oświatowej subwencji ogólnej, w części powiatowej, z pominięciem ustaleń, zawartych w wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. W piśmie z [...] marca 2015r. Minister Edukacji Narodowej wypowiedział się w sprawie zwrotu przez Miasto na Prawach Powiatu G. części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010. Minister Finansów decyzją z [...] kwietnia 2015r. o wskazanym wyżej numerze utrzymał w mocy decyzję własną z [...] grudnia 2014r. zobowiązującą Skarżącą do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za 2010r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przytoczył zastosowane przepisy i wskazał, że część oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010 została podzielona przez Ministra Edukacji Narodowej na podstawie algorytmu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 22 grudnia 2009r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756). Algorytm przewidywał m. in. odrębne wagi P2, P4 i P5, przy których mogli zostać uwzględnieni uczniowie wykazani w systemie informacji oświatowej, według stanu na dzień 30 września 2009r. posiadający orzeczenia poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o których mowa w art 71b ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, tj. orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydane z uwagi na niepełnosprawności, o których mowa w opisie ww. wag, a w przypadku wagi P5 również dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizującą obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poprzez uczestnictwo w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych, jeżeli posiadali orzeczenia o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, dla uczniów z niepełnosprawnościami sprzężonymi oraz z autyzmem. W wyniku błędnych danych, jak wskazał organ odwoławczy wykazanych w systemie informacji oświatowej, wg stanu na dzień 30 września 2009 r., przez dyrektora: - Szkoły Podstawowej Specjalnej nr [...] w Zespole Szkół Ogólnokształcących Specjalnych nr [...] w G., liczba uczniów przeliczona wagą P5 została zawyżona o 1 ucznia; - Szkoły Specjalnej Przysposabiającej do Pracy nr [...] w Zespole Szkół Ogólnokształcących Specjalnych nr [...] w G., 2 uczniów zostało błędnie przeliczonych wagą P5 zamiast P4, - Gimnazjum Specjalnego nr [...] w Zespole Szkół Ogólnokształcących Specjalnych nr [...] w G., 4 uczniów zostało błędnie przeliczonych wagą P5 zamiast P4, - Zespołu Szkół Zawodowych Specjalnych im. [...] w G., liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczona wagami P2, P7, P8 i P40 została zawyżona o 7 uczniów, - Zespołu Szkół Techniczno-Informatycznych w G. (szkoła publiczna dla dorosłych), liczba uczniów ogółem oraz liczba uczniów przeliczona wagami P7, P8 i P40 została zawyżona o 8 uczniów, co spowodowało zawyżenie liczby uczniów przeliczeniowych łącznie o 72,6742. Zatem, jak podkreślił Minister Finansów część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010, została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej, o 72,6742 liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 77.426.294 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 72,6742 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 77.109.115,18 zł. Kwota 317.178,82 zł, stanowiąca różnicę między kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą Miasto G. otrzymało na rok 2010, a kwotą ustaloną w wyniku wszczętego i przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, należało uznać za nienależną i podlega ona zwrotowi do budżetu państwa. Organ odwoławczy odnosząc się do wniosku strony o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia wniosku o uchylenie wyniku kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. i umorzenie postępowania kontrolnego, postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] odmówił zawieszenia postępowania. Wyjaśnił, iż kwestia ewentualnego ustalenia przez sąd administracyjny uprawnień kontrolnych urzędów kontroli skarbowej nie ma wpływu na możliwość rozstrzygnięcia sprawy zwrotu przez jednostkę samorządu terytorialnego nienależnie otrzymanych z budżetu państwa kwot. Minister Finansów wypowiedział się także w kwestii zarzutów odwołania i uznał je za niezasadne. Wskazał, że odnośnie błędu, popełnionego przez Dyrektora Uzupełniającego Liceum Ogólnokształcącego Specjalnego, skutkującego nie wypełnieniem w systemie informacji oświatowej tabeli NP2 i NP3, należy zauważyć, iż zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy z 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 513), jeżeli do bazy danych systemu informacji oświatowej zostały przekazane nieprawdziwe dane i jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie niższej od należnej - jednostce tej nie przysługuje zwiększenie części oświatowej subwencji ogólnej. Uczniowie, posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane z uwagi na niepełnosprawność umysłową w stopniu umiarkowanym, nie mogli pobierać nauki m.in. w Zasadniczej Szkole Zawodowej Specjalnej, wchodzącej w skład Zespołu Szkół Zawodowych Specjalnych im. [...] w G. W piśmie z 3 września 2014 r. jak wskazał organ odwoławczy strona skarżąca podała, iż uczniowie zostali przyjęci do niewłaściwego typu szkoły, niż wynika to z orzeczenia. W związku z zarzutem odwołania, w którym strona skarżąca zarzuca brak doręczenia decyzji Ministra Finansów z [...] grudnia 2014 r. organ wyjaśnił, że jeśli decyzja organu administracji zostanie doręczona, nawet nieprawidłowo z naruszeniem art. 40 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." , to nie można twierdzić, że nie weszła ona do obrotu prawnego. Decyzja taka weszła do obrotu prawnego i można złożyć od niej odwołanie. Decyzja rozpoczyna zatem swój byt prawny z chwilą ogłoszenia lub doręczenia go stronie postępowania i z tym momentem wiąże organ, który ją wydał. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miasto na Prawach Powiatu G. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciło naruszenie: - art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.); dalej: "O.p." oraz art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a poprzez niezastosowanie w niniejszym postępowaniu przepisów Ordynacji podatkowej w sytuacji, gdy przepis ten nakazuje w sprawach, o których mowa w art. 37 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego jej zastosowanie, 2) art., 6, 7 oraz 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (w przypadku uznania zarzutu opisanego w pkt 1) za nieuzasadniony poprzez nie zawieszenie postępowania w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji zależy od rozstrzygnięcia w sprawie skargi Miasta G. na wynik kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] września 2014 r. nr [...], 3) art. 7, 9 oraz 75 § 1 k.p.a. (w przypadku uznania zarzutu opisanego w pkt 2) za nieuzasadniony) poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów celem ustalenia istnienia okoliczności uzasadniających uznanie, iż Miasto G. kwotę części oświatowej subwencji ogólnej uzyskało nienależnie. W motywach skargi jej autor wskazał na fakt, że podmiotem uprawnionym do przeprowadzenia kontroli związanej z prowadzeniem systemu informacji oświatowej był minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, a nie urząd kontroli skarbowej. W ocenie strony skarżącej pracownicy Urzędu Kontroli Skarbowej nie mieli kompetencji do oceny i kwestionowania orzeczeń wydawanych przez specjalistów z poradni psychologiczno-pedagogicznych. W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą we własnych decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.); określanej dalej jako: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z treścią art. 134 p.p.s.a., sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest prawidłowość decyzji Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. utrzymującej w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. orzekającą o obowiązku zwrotu przez Miasto G. nienależnie uzyskanej kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej na rok 2010, w wysokości 317.178,82 zł. Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w przypadku stwierdzenia, że jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część oświatową subwencji ogólnej w kwocie wyższej od należnej, minister właściwy do spraw finansów publicznych - w zakresie subwencji za lata poprzedzające rok budżetowy - w drodze decyzji, zobowiązuje do zwrotu nienależnej kwoty, chyba że jednostka samorządu terytorialnego dokonała wcześniej zwrotu nienależnie otrzymanych kwot. W myśl art. 37 ust. 3 pkt 2 ustawy kwoty uzyskane nienależnie przez jednostkę samorządu terytorialnego, przy ustalaniu części oświatowej subwencji ogólnej, podlegają zwrotowi do budżetu państwa. Minister Finansów ustalił, iż kwota 317.178,82 zł, stanowiąca różnicę między kwotą części oświatowej subwencji ogólnej, którą Miasto G. otrzymało na rok 2010, a kwotą ustaloną w wyniku wszczętego i przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, stanowi kwotę nienależną, która podlega zwrotowi do budżetu państwa. Organ wyjaśnił, iż część oświatowa subwencji ogólnej za rok 2010, o której Miasto G. zostało powiadomione w piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], została skalkulowana z uwzględnieniem zawyżonej o 72,6742 liczby uczniów przeliczeniowych i wynosiła 77.426.294 zł. Po ponownym przeliczeniu, tj. bez uwzględnienia 72,6742 uczniów przeliczeniowych, część oświatowa subwencji ogólnej wynosi 77.109.115,18 zł. Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że jest ona prawidłowa. Ocena ta wynika z konfrontacji prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych z dyspozycjami norm zawartych w przepisach prawnych mających zastosowanie w sprawie. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 2 § 1 pkt 1 O.p. oraz art. 3 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie w niniejszym postępowaniu przepisów Ordynacji podatkowej. Art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego stanowi samoistną podstawę do zobowiązania przez Ministra Finansów jednostki samorządu terytorialnego do zwrotu nienależnie uzyskanej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej za lata poprzedzające rok budżetowy. W myśl art. 38 ust. 1 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w odniesieniu do nienależnie otrzymanych przez jednostki samorządu terytorialnego kwot części subwencji ogólnej, w tym części oświatowej, stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W powołanym przepisie brak jest zatem odesłania do działu IV Ordynacji podatkowej, w którym zostały uregulowane zasady prowadzenia postępowania podatkowego. Nieuprawniony jest zarzut naruszenia art. 6, art. 7 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezawieszenie postępowania. W świetle art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W rozpoznawanej sprawie kwestia ewentualnego ustalenia przez sąd uprawnień kontrolnych urzędów kontroli skarbowej nie ma wpływu na możliwość rozstrzygnięcia sprawy zwrotu przez Miasto G. nienależnie otrzymanej z budżetu państwa kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej za rok 2010. Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Wskazać należy, iż w postanowieniu o odmowie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów Minister wyjaśnił przesłanki, którymi kierował się odmawiając przeprowadzenia dowodu z orzeczeń poradni psychologiczno-pedagogicznych o potrzebie kształcenia specjalnego, które znajdują się w posiadaniu szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez Miasto G. oraz z zeznań świadków - na okoliczność nieprawidłowości ustaleń poczynionych przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. w wyniku kontroli z dnia [...] września 2014 r. nr [...]. Dowodami w przedmiotowej sprawie mogły być tylko orzeczenia wydane przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, o których mowa w przepisach dotyczących podziału części oświatowej subwencji ogólnej, przy czym orzeczenia te uczniowie i wychowankowie powinni posiadać w dniu sporządzania sprawozdania systemu informacji oświatowej. Zgodnie bowiem z algorytmem podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego na rok 2010 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sposobu podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego w roku 2010 (Dz. U. Nr 222, poz. 1756) dodatkowymi wagami P2, P4 i Ps mogli zostać przeliczeni jedynie uczniowie niepełnosprawni, którzy według stanu na dzień 30 września 2009 r. posiadali orzeczenia poradni psychologiczno- pedagogicznych, o których mowa w art. 71b ust 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) wydane z uwagi na niepełnosprawności wymienione w opisie tych wag. Należy wyjaśnić, iż okoliczności związane z posiadaniem przez uczniów i wychowanków orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego zostały szczegółowo opisane przez Urząd Kontroli Skarbowej w K. w wyniku kontroli z dnia [...] września 2014 r. w podziale na poszczególne szkoły objęte kontrolą posiadane przez uczniów orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wraz ze wskazaniem niepełnosprawności, z uwagi na które zostały wydane, a także daty ich wydania i okres ich obowiązywania. Okoliczności te zostały ustalone przez ustawowo określony organ kontroli. Ponadto, dokonując ustaleń faktycznych Minister poddał ocenie wyjaśnienia Ministerstwa Edukacji Narodowej przedstawione w pismach z dnia [...] listopada 2014 r. oraz z dnia [...] marca 2015 r. sporządzonych na podstawie analizy danych uzyskanych przez Urząd Kontroli Skarbowej w K., a także analizy danych statystycznych wykazanych w systemie informacji oświatowej przez szkoły objęte postępowaniem kontrolnym. W obu wydanych w sprawie decyzjach Minister Finansów wskazał na podstawie jakich dokumentów ustalił dane na temat zawyżonej liczby uczniów przyjętej do wyliczenia kwoty, w części powiatowej, części oświatowej subwencji ogólnej dla Miasta G. na rok 2010. Podsumowując uznać należy, iż Minister Finansów dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, a także przestrzegał wskazanych reguł procesowych. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że zbadał on wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.