V SA/Wa 2870/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - asesor WSA Joanna Gierak - Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowych oraz zobowiązania do zwrotu określonej kwoty łącznie z odsetkami; postanawia: -odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. Spółka z o.o. w L., w skardze z 8 października 2008 r. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2008 r. (utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] czerwca 2008 r. o ustaleniu wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowych w łącznej kwocie [...] zł oraz zobowiązaniu do zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami), zawarła wniosek o wstrzymanie wykonana zaskarżonego orzeczenia z uwagi na wysoce prawdopodobne wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Uzasadniając wniosek skarżąca Spółka powołała się na przepisy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. U. UE L 05.209.1). Wskazała, że zgodnie z art. 3 tej regulacji prawnej, refundacje w przypadku wywozu produktów rolnych do państw trzecich są finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji, a w konsekwencji stwierdziła, że wszelkie dotacje finansowe udzielane z tego Funduszu pochodzą z budżetu Wspólnoty, a nie państwa członkowskiego. W rezultacie, jak zauważyła Spółka, prawo wspólnotowe reguluje procedurę wykrywania nieprawidłowości związanych z przyznanymi dopłatami wywozowymi, w szczególności w art. 32. Skarżąca wskazała, że w ust. 5 art. 32 zostały wprowadzone terminy dla państwa członkowskiego na odzyskanie w postępowaniu przed organami lub sądami kwoty nienależnie przyznanych refundacji (4 lub 8 lat). W sytuacji nieodzyskania w odpowiednim (powyżej wskazanym) czasie niesłusznie przyznanych refundacji, konsekwencje finansowe takiego stanu rzeczy ponosi zainteresowane państwo członkowskiego. Dalej, Spółka zauważyła, iż w przepisach wspólnotowych brak jest procedury zwrotu refundacji, gdy państwo członkowskie przedwcześnie (tj. przed prawomocnym zakończeniem postępowania), wyegzekwuje od beneficjenta kwotę kwestionowanej refundacji i przekaże ją do budżetu wspólnotowego. W takiej sytuacji to na państwie członkowskim będzie ciążył obowiązek zwrotu kwoty niesłusznie wyegzekwowanej. Jednocześnie państwo członkowskie nie otrzyma już zwrotu tej kwoty z budżetu ww. Funduszu. Zatem koszt refundacji zostanie ostatecznie poniesiony przez państwo członkowskie. Mając na względzie powyższe skarżąca wywiodła wniosek, iż egzekucji powinna podlegać tylko i wyłącznie refundacja, w stosunku do której obowiązek zwrotu został prawomocnie ustalony. Egzekwowanie kwoty kwestionowanej w niniejszej sprawie refundacji może bowiem: -spowodować powstanie nieodwracalnych skutków z uwagi na brak możliwości odzyskania przez Polskę kwoty refundacji z budżetu EFRG, jeśli okaże się, iż kwestionowanie jej było niezasadne; oraz -narazić Polskę na znaczną szkodę, gdy okaże się, iż Polska jest zobowiązana do zwrotu z własnych środków kwoty niesłusznie wyegzekwowanej refundacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 wymienionego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przy czym zaznaczyć należy, iż wprowadzona w § 3 cyt. przepisu ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w cyt. § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może bowiem mieć miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, tj. w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. W orzecznictwie przyjmuje się, iż w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu. W obu sytuacjach jest więc mowa o wyjątkowym zagrożeniu odpowiadającemu szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam, gdzie wzruszenie aktu lub czynności w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. Wskazać też trzeba, iż w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania na wniosek skarżącego, a wobec tego skarżący zobowiązany jest wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa powyżej. Strona wnosząca o wstrzymanie wykonania winna więc wykazać okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane, poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do niej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści omawianego przepisu i przesłanek z niego wynikających. W postanowieniu z 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Kierując się powyższym Sąd zauważa, że skarżąca Spółka uzasadniając obszernie swój wniosek z powołaniem się na przepisy wspólnotowe, nie podała żadnych okoliczności, które odnoszą się bezpośrednio do niej, np. dotyczą jej sytuacji finansowej, i wskazują na negatywne dla niej konsekwencje związane z ewentualnym wykonaniem skarżonego orzeczenia. Skarżąca wskazała jedynie na konsekwencje finansowe państwa członkowskiego w sytuacji nieodzyskania w odpowiednim terminie niesłusznie wypłaconych refundacji, a to nie przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, a wręcz przeciwnie – w interesie państwa członkowskiego jest jak najszybsze wyegzekwowanie nienależnie wypłaconych środków z tytułu refundacji wywozowych. Brak wskazania przez Spółkę okoliczności dotyczących jej bezpośrednio (tj. jej działalności gospodarczej, czy też sytuacji finansowej, możliwości płatniczych), jako wnoszącej wniosek i zainteresowanej wstrzymaniem wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, czyni niemożliwym pełną ocenę tego wniosku w kontekście przesłanek z art. 61 § 3. W tej sytuacji Sąd uznał, iż Spółka wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła przynajmniej jedna z przesłanek ze wskazanego powyżej artykułu. Nadto, Sąd zauważa, iż w przedmiotowej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji związane jest bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej istoty ma charakter odwracalny. Co do zasady, w sytuacji ewentualnego wzruszenia decyzji administracyjnej przez sąd, istnieje więc oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot wyegzekwowanych od strony skarżącej. Na marginesie Sąd zauważa, iż Spółka tej okoliczności w uzasadnieniu swojego wniosku nie kwestionuje. Z wymienionych powodów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.