V SA/Wa 2871/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - asesor WSA Joanna Gierak - Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary łącznej z tytułu wnioskowania o refundację wywozową wyższą niż należna; postanawia: -odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. A. Spółka z o.o. w L., w skardze z 8 października 2008 r. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2008 r. (utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] czerwca 2008 r. o nałożeniu kary w łącznej kwocie [...] zł z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana), zawarła wniosek o wstrzymanie wykonana zaskarżonego orzeczenia z uwagi na wysoce prawdopodobne wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że decyzja o wymierzeniu kary jest ściśle związana z obowiązkiem zwrotu przyznanych refundacji. W konsekwencji do kar znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy regulujące kwestię zasadności przyznawania refundacji wywozowych. Tym samym, wykonanie decyzji Prezesa ARR nakładającej karę na Spółkę z tytułu niesłusznie pobranych refundacji jeszcze przed ustaleniem na drodze postępowania sądowego, czy refundacje zostały rzeczywiście niesłusznie wypłacone, będzie powodowało trudne do odwrócenia skutki oraz niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Następnie Spółka powołała się na przepisy rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. U. UE L 05.209.1). Wskazała, że zgodnie z art. 3 tej regulacji prawnej, refundacje w przypadku wywozu produktów rolnych do państw trzecich są finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji, a w konsekwencji stwierdziła, że wszelkie dotacje finansowe udzielane z tego Funduszu pochodzą z budżetu Wspólnoty, a nie państwa członkowskiego. W rezultacie, jak zauważyła Spółka, prawo wspólnotowe reguluje procedurę wykrywania nieprawidłowości związanych z przyznanymi dopłatami wywozowymi, w szczególności w art. 32. Skarżąca wskazała, że w ust. 5 art. 32 zostały wprowadzone terminy dla państwa członkowskiego na odzyskanie w postępowaniu przed organami lub sądami kwoty nienależnie przyznanych refundacji (4 lub 8 lat). W sytuacji nieodzyskania w odpowiednim (powyżej wskazanym) czasie niesłusznie przyznanych refundacji, konsekwencje finansowe takiego stanu rzeczy ponosi zainteresowane państwo członkowskiego. Dalej, Spółka zauważyła, iż w przepisach wspólnotowych brak jest procedury zwrotu refundacji, gdy państwo członkowskie przedwcześnie (tj. przed prawomocnym zakończeniem postępowania), wyegzekwuje od beneficjenta kwotę kwestionowanej refundacji i przekaże ją do budżetu wspólnotowego. W takiej sytuacji to na państwie członkowskim będzie ciążył obowiązek zwrotu kwoty niesłusznie wyegzekwowanej. Jednocześnie państwo członkowskie nie otrzyma już zwrotu tej kwoty z budżetu ww. Funduszu. W rezultacie koszt refundacji zostanie ostatecznie poniesiony przez państwo członkowskie. Mając na względzie powyższe skarżąca stwierdziła, iż zwrot kwoty wypłaconej dotacji może nastąpić tylko w sytuacji, gdy decyzja z której taki obowiązek wynika będzie prawomocna. Egzekwowanie kwoty kary i kwestionowanej refundacji może zaś w niniejszej sprawie: -spowodować powstanie nieodwracalnych skutków z uwagi na brak możliwości odzyskania przez Polskę kwoty refundacji z budżetu EFRG, jeśli okaże się, iż kwestionowanie jej było niezasadne; oraz -narazić Polskę na znaczną szkodę, gdy okaże się, iż Polska jest zobowiązana do zwrotu z własnych środków kwoty niesłusznie wyegzekwowanej refundacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl § 3 wymienionego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przy czym zaznaczyć należy, iż wprowadzona w § 3 cyt. przepisu ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w cyt. § 1 tego artykułu. Zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania może mieć bowiem miejsce tylko w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, tj. w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. W orzecznictwie przyjmuje się, iż w art. 61 § 3 p.p.s.a. chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie pierwotnego stanu. W obu sytuacjach jest więc mowa o wyjątkowym zagrożeniu odpowiadającemu szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Tam, gdzie wzruszenie aktu lub czynności w postępowaniu sądowym przywraca stan zgodny z prawem bez powyższych zagrożeń, sięganie po środki ochrony tymczasowej nie jest uzasadnione. Wskazać też trzeba, iż w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania na wniosek skarżącego, a wobec tego skarżący zobowiązany jest wykazać, że wykonanie aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi może spowodować dla niego skutki, o których mowa powyżej. Strona wnosząca o wstrzymanie wykonania winna więc wykazać okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane, poprzez odniesienie się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do niej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści omawianego przepisu i przesłanek z niego wynikających. W postanowieniu z 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04 Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie stwierdził, że brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Kierując się powyższym Sąd zauważa, że skarżąca Spółka uzasadniając obszernie swój wniosek z powołaniem się na przepisy wspólnotowe, nie podała żadnych okoliczności, które odnoszą się bezpośrednio do niej, np. dotyczą jej sytuacji finansowej, i wskazują na negatywne dla niej konsekwencje związane z ewentualnym wykonaniem skarżonego orzeczenia. Skarżąca wskazała jedynie na konsekwencje finansowe państwa członkowskiego w sytuacji nieodzyskania w odpowiednim terminie niesłusznie wypłaconych refundacji, a to nie przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, a wręcz przeciwnie – w interesie państwa członkowskiego jest jak najszybsze wyegzekwowanie nienależnie wypłaconych środków z tytułu refundacji wywozowych oraz wyegzekwowanie nałożonej na beneficjenta kary pieniężnej (przewidzianej w przepisach wspólnotowych). Brak wskazania przez Spółkę okoliczności dotyczących jej bezpośrednio (tj. jej działalności gospodarczej, czy też sytuacji finansowej, możliwości płatniczych), jako wnoszącej wniosek i zainteresowanej wstrzymaniem wykonania decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, czyni niemożliwym pełną jego ocenę w kontekście przesłanek z art. 61 § 3. W tej sytuacji Sąd uznał, iż Spółka wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby w stosunku do niej zachodziła przynajmniej jedna z przesłanek ze wskazanego powyżej artykułu. Nadto, Sąd zauważa, iż w przedmiotowej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji związane jest bezpośrednio ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej istoty ma charakter odwracalny. Z wymienionych powodów, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.