V SA/Wa 2888/05
WyrokWSA w Warszawie2006-02-07
Skład orzekający: Irena Kudiura, Izabella Janson, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich osobie, która nie udokumentowała swojego pobytu w obozie hitlerowskim w Działdowie w sposób spójny i niebudzący wątpliwości?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając ją za bezzasadną. Stwierdzono, że skarżący nie udokumentował swojego wniosku o nadanie uprawnień kombatanckich w sposób spójny i niebudzący wątpliwości. Rozbieżności w datach wysiedlenia podanych przez świadków i ojca skarżącego, a także brak dowodów na miejsce wysiedlenia z obozu, pozbawiły oświadczenia wiarygodności. Dodatkowo, charakter obozu w Działdowie jako przejściowego obozu policji bezpieczeństwa, do którego trafiali więźniowie polityczni lub robotnicy przymusowi, wykluczał możliwość pobytu skarżącego w nim z racji jego młodego wieku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w Działdowie. Skarżący zarzucił organowi błędy i brak konsekwencji, powołując się na oświadczenia świadków, przyznanie uprawnień innej osobie oraz zaświadczenie muzeum. Organ administracji podtrzymał swoje stanowisko, wskazując na brak spójności i wiarygodności dowodów przedstawionych przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Kudiura, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant - Tomasz Zawiślak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.] oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego [Dz.U. 42/2002 poz. 371 z poźn. zm.], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek A.K., decyzją z [...] maja 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2005 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w Działdowie.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ administracji zauważył, że oświadczenia świadków (L.S., Z.G. oraz D.Ł.) w sprawie budzą wątpliwości, gdyż świadkowie zostali wysiedleni z innych miejscowości niż zainteresowany. Poza wymienionymi oświadczeniami strona nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie wysiedlenia i pobytu w obozie hitlerowskim w Działdowie. A.K. nie udokumentował również faktu wysiedlenia z obozu w Działdowie do P. pow. O. (co przytoczył w życiorysie sporządzonym 18 listopada 2004 r.) - natomiast w ankiecie kierowanej do Biura Dowodów Osobistych w P. z 20 listopada 1958 r. wskazał K. pow. P. jako miejsce swego pobytu podczas okupacji.
Powołując się na pismo Głównej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu IPN z 13 kwietnia 2005 r. nr GK II 6051-59(2) /05 oraz pisma Archiwum Państwowego m. st. Warszawy Oddziału w P. z 27 kwietnia 2005 r. Kierownik Urzędu stwierdził, że nie można potwierdzić faktu wysiedleń z miejscowości P., gdzie urodził się wnioskodawca. Ponadto, Kierownik Urzędu z uwagi na oświadczenie ojca wnioskodawcy zawarte w kwestionariuszu [...] wn. nr [...] o powstaniu szkody wojennej w lutym 1941 r., mając na względzie niemowlęcy wiek strony wykluczył jego samodzielny pobyt w obozie w Działdowie.
Pismem z 20 maja 2005 r. A.K. zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając rozstrzygnięciu Kierownika Urzędu błędy oraz brak konsekwencji. Skarżący podniósł, iż wysiedlenia z P. oraz okolicznych miejscowości związane były z rozbudową poligonu S. przez hitlerowców, a sama data wysiedlenia nie ma w tej sprawie większego znaczenia. Powołał się również na fakt przyznania uprawnień B.T., wysiedlonej z sąsiedniej miejscowości oraz zaświadczenie Muzeum Historycznego w P.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie przed Sądem 7 lutego 2006 r. pełnomocnik organu oświadczył, że z materiału dowodowego wynika, iż skarżący nie mógł przebywać w obozie w Działdowie w listopadzie 1940 roku, ponieważ, jak wynika z ankiet, wieś w której przebywał skarżący była objęta wysiedleniem w lutym 1941 roku. Brak również dowodu na to, gdzie rodzina skarżącego i on sam zostali wysiedleni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz.U. Nr 153, poz. 1269]. Uzupełnieniem powyższego jest treść przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz.U. Nr 153, poz. 1270] dalej - p.p.s.a., w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Oceniając w tym kontekście zarzuty skargi należy stwierdzić, że jest ona bezzasadna.
Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach represjami wojennymi w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Przepis art. 22 ust. 1 powołanej ustawy formułuje kompetencję dla Kierownika Urzędu do orzekania o spełnieniu warunków dla przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji.
W przedmiotowej sprawie należy zauważyć, iż skarżący nie udokumentował swojego wniosku o nadanie uprawnień kombatanckich w sposób spójny i niebudzący wątpliwości. W szczególności termin wysiedlenia podany przez świadków składających oświadczenia w sprawie nie pokrywają się z terminem wskazanym przez ojca skarżącego w kwestionariuszu o ustaleniu szkód i odszkodowaniu wojennym, co pozbawia owe oświadczenia wiarygodności. Ponadto, jak słusznie zauważył organ orzekający w sprawie, oświadczenia świadków nie mogą być uznane za wiarygodne z uwagi na fakt, że pochodzą one od osób wywiezionych z innych miejscowości. Ojciec A.K. w kwestionariuszu nie wspomniał o pobycie w obozie hitlerowskim w Działdowie. Uwagę Sądu zwraca także rozbieżność dotycząca miejscowości, do której, zdaniem A.K., miał nastąpić wywóz skarżącego z obozu w Działdowie - w życiorysie podał on P. pow. O., zaś w ankiecie figurują K. pow. P. Kierownik Urzędu prawidłowo zauważył, że z pism Głównej Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu IPN oraz Archiwum Państwowego m. st. Warszawy Oddziału w P. również nie wynikają okoliczności skutkujące przyznaniem uprawnień kombatanckich A.K..
Dodatkowo należy zauważyć, iż istotną kwestią w sprawie jest charakter obozu w Działdowie. Wymieniony on został w § 5 ust. 1 lit. b Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsca odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości jako przejściowy obóz policji bezpieczeństwa (obóz internowania). Organ orzekający powołał się w odpowiedzi na skargę na pismo IPN w Warszawie nr GK II 6051-84/05 z 28 kwietnia 2005 r., z którego treści wynika, że do obozu w Działdowie wysyłano więźniów politycznych, jak również zbiegłych robotników przymusowych celem odbycia kary "obozu pracy wychowawczej". W tym stanie sprawy zasadne jest stanowisko organu, iż skarżący nie mógł z racji swego młodego wieku być więźniem politycznym ani wykonywać pracy przymusowej.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, zgodnie z przepisem art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło