V SA/Wa 2890/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Krystyna Madalińska- Urbaniak po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej z tytułu grzywny nałożonej mandatem karnym p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych; J. B. wnosząc skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] października 2007r. wystąpił z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF z 2 stycznia 2008 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym , tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku, jak i w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i córką. Oświadczył, że posiadają łączny miesięczny dochód w wysokości [...] złotych brutto. Stwierdził, iż miesięcznie ponoszą następujące wydatki: czynsz za mieszkanie – [...] złotych, gaz – [...] złotych, energia elektryczna – [...] złotych, telefon, komputer, RTV [...] złotych, rata za pożyczkę mieszkaniową [...] złotych, inne raty [...] złotych. Wyjaśnił natomiast, że nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W związku z tym, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2008r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W dniu 21 stycznia 2008 r. (data nadania) skarżący wskazał, iż płacą raty pożyczki mieszkaniowej, a nie raty kredytu mieszkaniowego, na dowód czego załączył kserokopię (scan) pisma z dnia 28 sierpnia 2007r., skierowanego do żony wnioskodawcy dotyczącego udzielenia pożyczki z [...]. Ponadto oświadczył, że wszelkie dane podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy są zgodne z prawdą, dlatego też nie przesłał żądanych dokumentów, za wyjątkiem niepełnego zeznania podatkowego PIT-37 za [...] r. Dodatkowo skorygował swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, rezygnując z ustanowienia radcy prawnego i wnosząc tylko o zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z 25 stycznia 2008 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na fakt, iż wnioskodawca w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu, jak i dodatkowym nie przedstawił w sposób rzetelny i zarazem wiarygodny swojej sytuacji materialnej. W sprzeciwie od powyższego postanowienia wnioskodawca dodatkowo wyjaśnił, iż nie posiada rachunku bankowego oraz żadnych oszczędności oraz podkreślił, że jego [...] letnia córka nie posiada dochodów, ponieważ uczy się w liceum. Do ww. sprzeciwu skarżący dołączył kserokopie (scan) PIT-367 za [...] rok, PIT/O za [...] r. oraz legitymacji szkolnej córki K.B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – stosownie do art. 199 p.p.s.a. - ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Natomiast instytucja prawa pomocy stanowi od niej wyjątek i przyznanie prawa pomocy następuje tylko w określonych w cytowanej ustawie przypadkach. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s. prawo pomocy osobie fizycznej może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna, wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. W sytuacji gdy oświadczenie zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi wątpliwości, sąd na podstawie art. 255 p.p.s.a. ma prawo wezwania takiej osoby do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i potwierdzającego wykazywane przez nią okoliczności. Koszty sądowe obciążające wnioskodawcę w sprawie sprowadzają się w obecnym jej stadium do wpisu od skargi w wysokości 200 zł, ustalonego na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Z analizy PIT-37 za [...] wynika, że średni dochód miesięczny na członka rodziny w gospodarstwie domowym skarżącego wyniósł [...] zł. W tej sytuacji uznano, iż skarżący należy do osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, dla których poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w środkach utrzymana koniecznego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 oraz art. 260 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji postanowienia.