V SA/Wa 29/15

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia (...) października 2014 r. nr (...) w przedmiocie umorzenie należności z tytułu składek postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy S. S., dalej "Skarżący", wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z (...) października 2014 r. nr (...) Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, nie posiada żadnego majątku, oszczędności, a podstawą utrzymania rodziny stanowią zasiłki: pielęgnacyjny, opiekuńczy i stały w łącznej wysokości 792 zł. Skarżący przedstawił orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 23 października 2014 r. stwierdzające znaczny stopień niepełnosprawności. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może – na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wskazać jednak należy, że stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa Skarżącego, ponieważ przedmiot skargi stanowią należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Zwolnienie to ma charakter ustawowy, a więc strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Odnośnie natomiast wniosku w zakresie ustanowienia adwokata stwierdzić należy, że zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na względzie powyższe wniosek Skarżącego należy ocenić pod względem zasadności przyznania prawa pomocy w części, poprzez ustanowienie adwokata. Oceniając wniosek w takim zakresie stwierdzić należy, że zasługuje on na uwzględnienie. Skarżący oraz jego żona uzyskują jedynie dochody z zasiłków społecznych (łącznie – 792 zł w miesiącu). Skarżący jest niepełnosprawny, a jego żona sprawuje nad nim stałą opiekę. Skarżący nie wykazał we wniosku żadnego majątku oraz oszczędności. W związku z powyższym stwierdzić należy, że Skarżący nie jest w stanie, bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu własnym i rodziny ponieść kosztów zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Biorąc pod uwagę opisaną przez Skarżącego sytuację rodzinną i majątkową oraz porównując ją z obciążeniem wynikającym z zastępstwa profesjonalnego pełnomocnika uznać należało, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do udzielania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.