V SA/Wa 2904/08
WyrokWSA w Warszawie2009-07-23
Skład orzekający: Ewa Wrzesińska - Jóźków, Jolanta Bożek, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba krowy i susza mogą stanowić podstawę do uznania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających niewykorzystanie kwoty mlecznej w całości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choroba krowy, której okres karencji wyniósł jedynie 5 dni, nie stanowiła siły wyższej ani nadzwyczajnej okoliczności uzasadniającej niewykorzystanie kwoty mlecznej. Podobnie, długotrwała susza, nieudokumentowana w postępowaniu administracyjnym, nie mogła być podstawą do uwzględnienia wniosku. Sprzedaż chorej krowy w roku kwotowym 2008/2009 nie mogła wpłynąć na rozliczenie roku kwotowego 2007/2008. W związku z tym, zmniejszenie kwoty indywidualnej dostaw było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżąca H. B. wniosła o zatwierdzenie kwoty mlecznej w dotychczasowej wysokości, tłumacząc niewykorzystanie jej chorobą krowy. Dyrektor OT ARR wszczął postępowanie w sprawie zmniejszenia kwoty indywidualnej z powodu niewykorzystania jej w co najmniej 70%. Po analizie wyjaśnień skarżącej, organ I instancji zmniejszył kwotę indywidualną. Prezes ARR utrzymał decyzję w mocy, uznając przedstawione przez skarżącą okoliczności za niewystarczające. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i powołując się na chorobę krowy oraz suszę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... września 2008 r. nr ... w przedmiocie zmniejszenia kwoty indywidualnej dostaw; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. G. L. z [...] tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę ... zł (...), w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę ... zł (...złotych), tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę ... zł (...złote ... groszy).
W dniu ... lutego 2004r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w Ł. wydał decyzję, na podstawie której przyznano skarżącej kwotę mleczną dla dostawcy hurtowego w wysokości ... kg.
Następnie na mocy decyzji z dnia ... kwietnia 2005r. w sprawie stwierdzenia wielkości indywidualnej ilości referencyjnej przysługującej każdej ze stron umowy zbycia IIR H. B. stała się właścicielem indywidualnej ilości referencyjnej w wysokości ... kg.
Pismem z dnia ... kwietnia 2008r. skierowanym do OT ARR w Ł. skarżąca wniosła o zatwierdzenie kwoty mlecznej w takiej wysokości jak dotychczas, a dołączając zaświadczenie lekarza weterynarii wyjaśniła dodatkowo, że powodem niewykorzystania przyznanej kwoty mlecznej była choroba krowy, co miało wpływ na ilość wytwarzanego przez nie mleka.
W dniu ... czerwca 2008r. Dyrektor OT ARR w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zmniejszenia kwoty indywidualnej z powodu niewykorzystania w co najmniej 70 % przez producenta kwoty indywidualnej, przysługującej na dzień 1 kwietnia rozliczanego roku kwotowego.
Jednocześnie organ wskazał, iż w przypadku niezłożenia wyjaśnień lub gdy złożone wyjaśnienia okażą się niewystarczające, zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 244, poz. 2081 ze zm.), kwota indywidualna zostanie zmniejszona o jej niewykorzystaną część.
Na wezwanie organu o udzielenie informacji dotyczącej przebiegu choroby krowy, skarżąca pismem z dnia ... czerwca 2008r. wyjaśniła, że krowa cierpiała na zapalenie wymienia, a czas choroby wynosił ok. 3 tygodni.
Decyzją z dnia ... sierpnia 2008r. nr ... Dyrektor OT ARR w Ł. zmniejszył kwotę indywidualną dostaw o ... kg.
W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść zastosowanego w sprawie art. 32 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. Jednocześnie organ ustalił, iż od roku 2008/2009 dostawcy przysługuje kwota indywidualna dostaw w wysokości ... kg o referencyjnej zawartości tłuszczu ... g/kg.
W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, która - jak podniosła - jest dla niej krzywdząca i ponownie wyjaśniła, że przyczyną zmniejszenia dostaw mleka była choroba krowy.
Rozpatrując powyższe odwołanie Prezes ARR decyzją z ... września 2008 r. Nr ... utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji. W jej uzasadnieniu, powołując się na art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych wyjaśnił, iż w przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka i przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70% kwoty indywidualnej przysługującej mu na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego właściwy miejscowo dyrektor OT Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, kwotę indywidualną o jej niewykorzystaną część. Jednocześnie Prezes Agencji powołując art. 72 ust. 3 Rozporządzenia Rady Nr 1234/2007 wyjaśnił, że zmniejszenie kwoty indywidualnej nie nastąpi w przypadku siły wyższej oraz w należycie uzasadnionych przypadkach mających tymczasowy wpływ na zdolność produkcyjną gospodarstwa rolnego.
Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy stwierdził prawidłowość wydanej w sprawie decyzji Dyrektora OT ARR w Ł. z dnia ... sierpnia 2008r. wskazując, iż okoliczności przedstawione przez skarżącą mające uzasadniać niewykorzystanie kwoty indywidualnej, są niewystarczające i nie mogą stanowić podstawy do zmiany decyzji. Z dostarczonego bowiem zaświadczenia lekarza weterynarii wynika, że okres karencji na mleko chorej krowy wyniósł jedynie 5 dni, a skarżąca przedstawiła dokument potwierdzający sprzedaż chorej krowy w dniu ... czerwca 2008r tj. w roku kwotowym 2008/2009, którego przedmiotowa decyzja nie dotyczy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżącą H. B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa ARR z dnia ... września 2008r., zarzucając jej niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniła, że okres karencji krowy wynosił de facto więcej niż ... dni, a dodatkowym powodem zmniejszenia produkcji mleka była długotrwała susza, która to okoliczność nie była w toku sprawy brana przez organ pod uwagę.
Skarżąca H. B. na poparcie swoich argumentów wniosła również o przesłuchanie świadków w osobie; A. K., W. S.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie.
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.
Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia ... września 2008r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego ARR w Ł. z dnia ... sierpnia 2008r. o zmniejszeniu H. B. kwoty indywidualnej dostaw.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, w przypadku wprowadzenia przez producenta do obrotu w roku kwotowym mleka lub przetworów mlecznych w ilości mniejszej niż 70 % indywidualnej ilości referencyjnej przysługującej temu producentowi na dzień 1 kwietnia danego roku kwotowego, właściwy miejscowo dyrektor oddziału terenowego Agencji zmniejsza, w drodze decyzji, indywidualną ilość referencyjną o jej niewykorzystaną część.
Tym samym oceniając sprawę w kontekście cytowanej powyżej normy prawnej (art. 32 ust. 1) należało brać pod uwagę dany rok kwotowy, a więc okres od 1 kwietnia do 31 marca i przysługującą w tym okresie producentowi KI.
Nie ma wątpliwości, że w niniejszej sprawie producent w roku kwotowym 2007/2008 wprowadził do obrotu mleko w ilości ... kg tj. o ... kg mniej niż zostało to przyznane decyzją Dyrektora OT ARR z dnia ... kwietnia 2005r. Tym samym powyższe uzasadnia zastosowanie w sprawie przez organ administracji w/w art. 32 ust. 1 omawianej ustawy.
Stosownie natomiast do art. 72 ust. 3 rozporządzenia Rady Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007r., zmniejszenie indywidualnej ilości referencyjnej o jej niewykorzystaną część nie znajduje zastosowania w przypadku siły wyższej i w należycie uzasadnionych i uznanych przez właściwe organy, przypadkach tymczasowo wpływających na zdolność produkcyjną danych producentów. Do przypadków tych w art. 40 ust. 4 rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 270 z 2003 r.), zaliczono przykładowo: śmierć rolnika, długookresową niezdolność rolnika do pracy, poważną klęskę żywiołową w znacznym stopniu dotykającą grunty rolne gospodarstwa, zniszczenie budynków inwentarskich gospodarstwa w drodze wypadku, epidemię dotykającą część lub cały żywy inwentarz gospodarza.
Według normy art. 40 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, przypadek działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ, winien być zgłoszony przez rolnika na piśmie.
W przedmiotowej sprawie skarżąca mając na uwadze powyższe przepisy powołała się na chorobę krowy, jednakże Sąd zauważa, że ze zgłoszenia przemieszczenia bydła z dnia ... czerwca 2008r. (k-... akt administracyjnych) wynika, że dokonana przez skarżącą sprzedaż krowy dotyczy roku kwotowego 2008/2009 tj. okresu nieobjętego zaskarżonymi decyzjami. Jak trafnie, w tym zakresie, podniesiono w odpowiedzi na skargę, fakt ten miał miejsce w roku kwotowym 2008/2009, a więc nie mógł zostać uwzględniony podczas rozliczania roku kwotowego 2007/2008. Dodatkowo zwrócić należy uwagę, że udokumentowany przez H. B. okres karencji chorującej krowy wyniósł jedynie ... dni (zaświadczenie lek. weterynarii z dnia ....06.2008r., k-... akt adm.), a tym samym nie jest to, w ocenie Sądu, okres uzasadniający zmniejszenie dostaw mleka o ... kg. Samodzielne bowiem stwierdzenie skarżącej w uzasadnieniu skargi, że cyt: "okres 5 dniowej karencji był nieprawdziwy" nie zasługuje, w ocenie Sądu, na uwzględnienie bowiem organ administracji, orzekając w sprawie, oceniał materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego i na tej podstawie wydał swoje rozstrzygnięcie.
Powołana natomiast przez H. B., na etapie skargi, okoliczność wystąpienia długotrwałej suszy na obszarze, gdzie położone jest jej gospodarstwo (co miało doprowadzić do zmniejszenia dostaw mleka) również winno zostać udokumentowane przez skarżącą i to na etapie postępowania administracyjnego, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad uzasadniających wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Prezes Agencji Rynku Rolnego wydając przedmiotową decyzję działał na podstawie przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, a w toku postępowania prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, przez co zarzut naruszenia postępowania dowodowego (art. 7, 77 § 1 k.p.a.) okazał się bezzasadny.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy procesowej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. O wynagrodzeniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. (Dz. U. Nr 163, poz. 1348).
Na marginesie Sąd dodatkowo wyjaśnia, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przesłuchanie zatem w postępowaniu sądowym świadków, o co wniosła skarżącą w skardze, nie mieści się w dyspozycji powołanego artykułu w związku z powyższym żądanie strony w tym zakresie nie mogło zostać przez Sąd uwzględnione.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło