V SA/Wa 2906/08

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. A. na decyzję Ministra Finansów z dnia ... września 2008 r. Nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności pieniężnej z tytułu opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Skarżący złożył - na urzędowym formularzu PPF - wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu podał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z pełnoletnim synem. Posiada dom o pow. ... m² oraz nieruchomość rolną o pow. ...ha. Nie posiada oszczędności pieniężnych. Z przedmiotów wartościowych posiada ciągnik ... oraz kombajn zbożowy (26lat). Ponadto skarżący oświadczył, iż uzyskuje dochody z produkcji rolnej w wysokości ...zł miesięcznie, a jego wydatki wynoszą na utrzymanie -... , a wydatki związane z produkcją rolną to...zł. W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżący wskazał, iż dochodowość gospodarstwa wynosi ...zł z 1ha przeliczeniowego, dopłaty unijne wynoszą ... zł. Skarżący wskazał następujące roczne wydatki: -spłata kredytu inwestycyjnego za 2009 r. - ... zł -podatek rolny – ...zł -opłata za energię- ... zł -zakupy środków do produkcji – ... zł -ubezpieczenie -... zł -KRUS ... zł Ponadto do wydatków zaliczył miesięczne opłaty za usługi telefoniczne w wysokości około ...zł oraz utrzymanie dwóch osób w wysokości ... zł. Wskazał również , iż nie uwzględnił w wydatkach zakupu paliwa do maszyn rolniczych. W sumie wydatki określił na poziomie ...zł miesięcznie. Skarżący poinformował również, iż nie posiada zasobów pieniężnych ulokowanych w banku oraz innych oszczędności tzw. środków pieniężnych wolnych, które mogłyby stanowić podstawę zakupu innych dóbr domowych. Wraz z dodatkowym oświadczeniem skarżący nadesłał zaświadczenie Urzędu Gminy w F., decyzję w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2009, dokument dotyczący płatności za energię na kwotę ... zł, faktury za zakup środków do produkcji rolnej, dowód ubezpieczenia OC rolników i budynków, dowód ubezpieczenia w KRUS, faktury za telefon oraz harmonogram spłaty kredytu. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Instytucja prawa pomocy stosowana jest w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza podanych przez skarżącego okoliczności oraz dokumentów finansowych dokonana w związku z przepisami ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż nie zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku, gdyż skarżący nie wykazał braku środków na pokrycie kosztów postępowania. Po pierwsze zauważyć należy, iż skarżący prowadzi gospodarstwo rolne dużych rozmiarów. Z zaświadczenia Urzędu Gminy w F. wynika, iż wynosi ono ponad ... ha, a dochód roczny gospodarstwa kształtuje się na poziomie ... zł (... ha przeliczeniowe x 2 220 zł). Ponadto uzyskuje on pomoc w postaci dopłat unijnych – według oświadczenia ... zł. W sumie roczny dochód gospodarstwa wynosi ponad ... zł. Taka wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącego, składającego się z dwóch osób, przy wskazanych miesięcznych kosztach utrzymania w wysokości około ... zł oraz kosztach produkcji rolnej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy. Skarżący nie wykazał bowiem w swoim oświadczeniu by wszystkie środki finansowe pozostające w jego dyspozycji były pożytkowane na niezbędne wydatki (bieżące, konieczne) związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać należy, iż faktura VAT nr ..., opiewająca na kwotę ... zł dotyczyła zakupów środków do produkcji rolnej jeszcze w 2008 roku. Ponadto skarżący nie wykonał wezwania, co do nadesłania wyciągu z rachunku bankowego, obrazującego szczegółowo transakcje na tym rachunku w okresie ostatnich 6 miesięcy. Ograniczył się jedynie do oświadczenia, iż nie posiada oszczędności pieniężnych. Jeszcze raz podkreślenia wymaga fakt, iż to do skarżącego jako osoby zainteresowanej w uzyskaniu prawa pomocy należało wykazanie, że zachodzą ustawowe przesłanki w tym przedmiocie w odniesieniu do jego osoby. Wskazane powyżej okoliczności świadczą natomiast o tym, iż skarżący nie znajduje się w sytuacji ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję i będzie w stanie pokryć koszty wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika jak i ewentualne przyszłe koszty sądowe. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.