V SA/Wa 2907/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. T. M. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych; skargę oddala. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił M. S. kwotę nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości 2043,39 zł uzyskanych na mocy wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] decyzji: - Nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczone od dnia doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organ wskazał, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] przyznał M. S. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005, w łącznej wysokości 17 064,43 zł (w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 7 425,00 zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości 9 639,43 zł). Płatności przyznane niniejszą decyzją zostały zrealizowane na rachunek bankowy wnioskodawcy w dniu 24 maja 2006 r. Następnie skarżący wniósł odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu do jego wniesienia. W dniu [...] lipca 2006 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] decyzją Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W dniu [...] listopada 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją Nr [...] przyznał M. S. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2005, w łącznej wysokości 15 021,04 zł, (w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 6 203,25 zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości 8 817,79 zł).. W dniu [...] lutego 2007 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] po rozpoznaniu odwołania skarżącego decyzją Nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W dniu [...] kwietnia 2007 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] decyzją Nr [...] przyznał M. S. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2005, w łącznej wysokości 15 021,04 zł (w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 6 203,25 zł oraz z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej w wysokości 8 817,79 zł). W związku z powyższym zdaniem organu, zgodnie z postanowieniami art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., zaistniała konieczność ustalenia w niniejszej sprawie kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich na rok 2005 i dlatego też zawiadomieniem z dnia 24 czerwca 2010 r. poinformowano M. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. Zdaniem organu zwrotowi podlega kwota wynikająca z różnicy pomiędzy kwotą wypłaconą na podstawie decyzji Nr [...], a kwotą wynikającą z decyzji Nr [...], która rozstrzyga ostatecznie uprawnienia strony do płatności za rok 2005. Prezes Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa po rozpoznaniu wniosku M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] utrzymał mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy powtórzył ustalenia organu I instancji co do stanu faktycznego i prawnego. Ww. organ wskazał, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 40 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, z późn. zm.) zgodnie z którym Prezes ARiMR odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności obszarowych, płatności cukrowej lub płatności do pomidorów, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, w przypadku gdy kwota każdej z tych płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, z późn. zm.), który stanowi, iż terminem operacyjnym dla kursu wymiany jest data określona w art. 45 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005 r., str. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym państwa członkowskie dokonują przeliczenia na walutę krajową kwoty pomocy wyrażonej w euro na podstawie ostatniego kursu wymiany walut ustalonego przez Europejski Bank Centralny przed dniem 1 października roku, dla którego pomoc została przyznana. Organ podniósł, iż w ustalona przedmiotową decyzją kwota nienależnie pobranych środków finansowych zarówno z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej jak i Uzupełniającej Płatności Obszarowej, przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 3 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006. Organ odwoławczy stwierdził, iż przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004) dotyczące przedawnienia zwrotu płatności nie maja zastosowania w sprawie ponieważ wypłata płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005, uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu 24 maja 2006 r., natomiast decyzja Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. o ustaleniu M. S. kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005 została doręczona w dniu 21 lipca 2010 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Zdaniem organu nie można uznać, że strona działała w dobrej wierze, co stanowiłoby podstawę do skrócenia okresu przedawnienia do lat czterech ponieważ skarżący składając wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, złożył podpis pod oświadczeniem, że znane są mu zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz zobowiązaniem do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR między innymi o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności bezpośrednich. Zdaniem organu oznacza to, że M. S. wiedział, że płatności bezpośrednie do gruntów rolnych na rok 2005 przysługują do powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności kwalifikujących się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu umniejszeń, wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości, natomiast uzyskane płatności, uznane następnie za nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi. Organ II instancji uznał również, iż w sprawie nie ma zastosowanie art. 73 ust. 4 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujący brakiem obowiązku zwrotu przez stronę skarżącą nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zdaniem ww. organu nie zaistniał w sprawie błąd o którym mowa ww. przepisie. Organ odwoławczy odniósł się również do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ww. organ podniósł, iż kwestia błędnego doręczenia decyzji I instancji (skarżącemu zamiast pełnomocnikowi) nie wpłynęła na prawo skarżącego do wniesienia odwołania ponieważ ww. zapoznał się z treścią decyzji I instancji i wniósł odwołanie w terminie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż kontrola na działkach, których dotyczą płatności odbyła się bez jego udziału organ podniósł, że kwestia prawidłowości przeprowadzenia czynności kontrolnych była przedmiotem postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a nie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności. W związku z tym organ stwierdził, że ww. zarzut należy traktować jako niemieszczący się w zakresie rozpoznania przez Prezesa ARiMR w obecnym postępowaniu, a tym samym niemający wpływu na wynik postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jaki i poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz poprzedzających ją decyzji ustalających płatności w wysokości niższej niż należne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 7,8,9,10,11,12, 32,35,36,40 § 2, 58-60. Wskazał, że skarżone decyzje, jak i poprzedzające je decyzje ustalające płatności w kwocie niższej, niż należne, są nieważne, gdyż wydane w warunkach pozbawienia strony do reprezentowania swoich interesów. Podniósł, iż został pozbawiony prawa do reprezentowania przez swojego pełnomocnika, a pełnomocnik do występowania w sprawie, gdyż odmówiono mu prawa do przywrócenia terminu do złożenia skargi, uniemożliwiając tak kontrolę instancyjną jak i przede wszystkim sądową. Zdaniem skarżacego organ nie udowodnił, że stawiane zarzuty odnośnie złych pomiarów były nieuzasadnione, a jedynie przyjął, że odwołanie nie zostało złożone w terminie, co uniemożliwia weryfikację zarzutów. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymując swoją dotychczasowa argumentacjie wniósl o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań dotyczących niniejszej sprawy należy zauważyć, iż z treści zarzutów podnoszonych przez skarżącego wynika, iż dotyczą one wydania decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] którą organ przyznał M. S. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2005, postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji oraz postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] dotyczącego odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Należy zauważyć, iż ww. postanowienie z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] było przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Ww. Sąd postanowieniem z dnia 8 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Ke 472/07 odrzucił skargę M. S. na ww. postanowienie z dnia [...] czerwca 2007 r. Skarżący nie wniósł skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. W związku z czym należy stwierdzić, iż dla tutejszego Sądu zgodnie z art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiążące jest postanowienie WSA w Kielcach z dnia 8 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Ke 472/07. Tym samym postanowienie z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, postanowienie z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] (od którego skarżący się nie odwołał), a co za tym idzie decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] którą organ przyznał M. S. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości na rok 2005 są prawomocne. W związku z tym należy stwierdzić, iż ww. decyzja dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] istnieje w obrocie prawnym i musiała być brana pod uwagę przy wydawaniu decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania przed sądem administracyjnym. W związku z powyższym Sąd stwierdza, iż zarzuty podnoszone przez skarżącego a dotyczące ww. kwestii nie mogą być przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu. Rozpatrując merytorycznie niniejszą sprawę należy stwierdzić, iż skarżący słusznie podnosił, iż zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] czerwca nr [...] jaki i decyzja (i instancji) Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. zostały błędnie doręczone skarżącemu a nie jego pełnomocnikowi. Należy się jednak zgodzić z organem II instancji, iż w odniesieniu do czynności doręczenia decyzji Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. doszło do naruszenia art. 40 § 2 Kpa. Jednak ten fakt nie spowodował ujemnych skutków prawnych dla skarżącego. Skarżący w terminie wynikającym z art. 129 § 2 Kpa złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., w którym to strona podniosła zarzuty wobec tej decyzji. Jak słusznie uznał organ II instancji ewentualne nieprawidłowości w zakresie doręczenia decyzji Prezesa ARiMR Nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. zostały konwalidowane poprzez fakt zapoznania się przez skarżącego z treścią przesyłki. Świadczy o tym fakt wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zawierającego zarzuty przeciwko rozstrzygnięciu podjętemu przez organ (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 sierpnia 2009 r., II SA/Łd 449/2009). Należy również zauważyć, iż zawiadomienie o wszczęcia postępowania z dnia z dnia [...] czerwca nr [...], jak i decyzja I instancji był odbierane przez skarżącego o czym świadczą podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszeń pozostałych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, na które wskazywał skarżący. Reasumując należy stwierdzić, iż organy administracji obu instancji, wbrew zarzutom skargi, w zgodzie z zasadą praworządności, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy, w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, a wydane na jego podstawie rozstrzygnięcia odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.