V SA/Wa 2918/10

Referendarz sądowy Tomasz Zawiślak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany i umorzenia postępowania; postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienia od kosztów sądowych; A. A. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września 2010r. wystąpiła z wnioskiem (uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest osobą samotną, samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Wyjaśniła, iż w A. otrzymuje jedynie emeryturę w wysokości po przeliczeniu ok. 300-400 złotych. Oświadczyła, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych i oszczędności. W związku z tym, że dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych, zarządzeniem z 17 stycznia 2011r. wezwano skarżącą do uzupełnienia przedmiotowego wniosku przez udzielenie odpowiedzi na postawione pytania i nadesłanie stosownych dokumentów, w terminie siedmiu dni pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 9 lutego 2011r. (data nadania) skarżąca nadesłała dodatkowe oświadczenie, w którym podała, iż mieszka w A. we własnym mieszkaniu o powierzchni 47 m2, koszty mieszkania wynoszą ok. [...] miesięcznie tj. ok. 248 złotych. Oświadczyła, iż przez 37 lat pracowała jako nauczycielka i od 1990 roku pobiera emeryturę w wysokości [...] miesięcznie. Wskazała, iż nie posiada oszczędności, rachunków bankowych, lokat oraz majątku ruchomego znacznej wartości. Wyjaśniła również, iż jej córka czasem pomaga skarżącej finansowo pokrywając koszty leczenia. Do pisma skarżąca załączyła kserokopie dokumentacji medycznej i zaświadczenia o wysokości emerytury. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 § 1 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Sytuacja materialna skarżącej jest trudna i uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Nadesłane dokumenty oraz złożone oświadczenia potwierdzają, iż wysokość uzyskiwanych dochodów w postaci niewielkiej emerytury i pomocy finansowej świadczonej przez córkę wnioskodawczyni z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania pozwalają wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W związku z powyższym na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.