V SA/Wa 292/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. sprawy ze skargi S.N. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] znak [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania; oddala skargę Przedmiotem skargi S.N. jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] listopada 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2009 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Powyższa decyzja zapadłą w następującym stanie faktycznym: W dniu 16 maja 2005 r. S.N. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 rok. Następnie, w dniu 29 listopada 2005 r. S.N. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w B. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w przypadku przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w związku ze złożonym w dniu 20 kwietnia 2005 r., przez poprzedniego posiadacza gospodarstwa – M.Z. - wnioskiem o przyznanie płatności z tytułu ONW na 2005 rok. W dniu 14 kwietnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją nr [...] przyznał S.N. płatności do podanych we wniosku z dnia 16 maja 2005 r. gruntów rolnych (158,29 ha) w pełnej wysokości tj. 16 033,48 zł. Płatność została przekazana na rachunek bankowy producenta w dniu 15 maja 2006 r. W dniu [...] maja 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją nr [...] przyznał Stronie płatność ONW do powierzchni 10,77 ha zadeklarowanej do płatności we wniosku z dnia 29 listopada 2005 r., w kwocie 1927,83 zł. Płatność została przekazana na rachunek bankowy producenta w dniu 2 czerwca 2006 r. W dniu [...] marca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wysłał do Skarżącego zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższych decyzji. Następnie, w dniu [...] marca 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzjami nr [...] oraz nr [...] stwierdził nieważność w/w decyzji. W związku z powyższym, w dniu 2 czerwca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR B. wydał decyzję nr [...], którą przyznał S.N. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 rok w łącznej wysokości 16 515,44 zł do powierzchni 169,06 ha gruntów rolnych. W dniu [...] grudnia 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, działając z upoważnienia Prezesa ARiMR wysłał do S.N. zawiadomienie o wszczęciu urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW przyznanych Stronie na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. Następnie, w dniu [...] stycznia 2009 Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, działając z upoważnienia Prezesa ARiMR decyzją nr [...] ustalił S.N. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości 1.445,87 zł. W dniu 9 lutego 2009 r. S.N. złożył do Prezesa ARiMR wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż decyzja nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW jest niezgodna z prawem. Zdaniem Strony "nienależnie pobrane płatności" to takie, które zostały przyznane z naruszeniem prawa przez "pobierającego", a przedmiotowej sprawie wypłata nienależnych płatności była wynikiem błędu popełnionego przez pracowników Agencji. Wnioskodawca kwestionował również zasadność zwrotu nienależnie pobranych płatności wraz z odsetkami. Ponadto, zdaniem Strony, wszystkie płatności, przyznane na podstawie dwóch wniosków, zostały wypłacone zgodnie z prawem, ponieważ w 2005 roku faktycznie istniały dwa gospodarstwa i "przepisanie dopłat" nie zmienia tego faktu. Decyzją z [...].11.2009 r. Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy rolnik nie wskazał żadnych nowych wyjaśnień i argumentów, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Organ podkreślił, iż niniejsze postępowanie jest prowadzone w oparciu o ostateczną decyzję administracyjną Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., od której Strona nie wniosła odwołania. Powyższe oznacza, ze decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. ma walor ostateczności i wywołuje określone skutki prawne, miedzy innymi stanowi podstawę do ustalenia stronie kwot nienależnie pobranych płatności ONW na 2005 rok. Zatem zarzuty Strony dotyczące prawidłowości przyznania płatności ONW Prezes ARiMR uznał za niemieszczące się w zakresie rozpoznania tej sprawy. Odnosząc się do argumentu Strony, dotyczącego braku zasadności zaskarżonej decyzji ze względu na fakt, iż "nienależnie pobrane płatności" to płatności przyznane w wyniku naruszenia prawa przez producenta rolnego, nie zaś w wyniku "błędnego naliczenia" czy "omyłkowej wypłaty" płatności przez Agencję, organ odwoławczy podniósł, że przepis art. 29 ust 1 pkt 1 i pkt 2 lit a ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008r. Nr 98, poz. 634, z późn. zm.) przewiduje wydanie decyzji w razie dokonania nienależnej lub nadmiernej wypłaty rodzajowo określonych środków publicznych. Przepis ten nie uzależnia konieczności wydania decyzji od przyczyny, z powodu której nastąpiła taka wypłata. Obejmuje wiec swoim zakresem zarówno nienależnie, jak i nadmiernie pobrane środki publiczne w oparciu o decyzję, która następnie została usunięta z obrotu prawnego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Jeśli chodzi o zarzuty Strony dotyczące niezgodnego z prawem żądania, ze strony Agencji, zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW wraz z odsetkami, organ stwierdził, iż zarzuty te również nie mogą zostać uwzględnione. Odsetki obliczane są w oparciu o art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r., str. 1858 z późn. zm.), w związku z art. 71 ust 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji Gwaranci! Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004 r. str. 30-83, Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 46, str. 87-118, z późn. zm.), zgodnie z którym, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększona o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3. Na mocy art. 73 ust. 3 tego rozporządzenia odsetki naliczane są za okres miedzy powiadomieniem rolnika o obowiązku zwrotu oraz zwrotem lub potraceniem. W przedmiotowej sprawie S.N. jest zobowiązany do zapłaty odsetek od dnia doręczenia decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, tj. od dnia 2 lutego 2009 r. do dnia wpłaty nienależnie pobranych płatności. Od powyższej decyzji S.N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż "unieważniała" wstecz decyzję ostateczną. Skarżący podtrzymał też wszystkie zarzuty zgłaszane na etapie postępowania administracyjnego i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ustalenia dokonane przez organ są prawidłowe a oparte na nich wnioski są spójne i logiczne. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na fakt, iż zaskarżona do WSA decyzja została wydana w konsekwencji wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji w przedmiocie przyznania płatności ONW za rok 2005 oraz o przyznaniu płatności za rok 2005 w skorygowanej – zmniejszonej – wysokości. Decyzje te nie były przez Skarżącego kwestionowane i są ostateczne. Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) to Prezes ARiMR ustala w drodze decyzji administracyjnej, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków: 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej; 2) krajowych, przeznaczonych na: a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast wypłacone nienależnie skarżącemu środki finansowe z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania pochodzą ze środków z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy. Tak więc zasadnie Prezes ARiMR, po zakończeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w 2006 r, oraz po ustaleniu prawidłowej kwoty płatności ONW, wydał w dniu [...] stycznia 2009 r. decyzję o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. Sama ustawa o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa określa tryb zwrotu powyższych środków, jednak zasadnicze podstawy zwrotu wynikają z przepisów wspólnotowych. Na uwagę zasługuje tu art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/99 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z art. 73 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, dalej zwanego "rozporządzeniem nr 796/2004". W myśl art. 73 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004 "odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadku zwrotu kwot pieniężnych". Na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa do kwoty nienależnie pobranych płatności, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności oraz rozkładania płatności na raty. Powyższej oceny Sądu - dotyczącej legalności zaskarżonej decyzji - nie zmieniają zarzuty podniesione w skardze. Zdaniem Sądu nie uzasadniają one wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia. Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje tryb, w którym możliwe jest wzruszanie decyzji ostatecznych. Jest to przede wszystkim przewidziany w art. 156 k.p.a. tryb stwierdzenia nieważności decyzji i ten właśnie miał zastosowanie do eliminacji z obrotu prawnego decyzji wydanych w 2006 r. o przyznaniu płatności ONW. Jednak, jak to już wyżej wyjaśniono, badanie podstaw do zakwestionowania powyższych decyzji nie mieści się w ramach niniejszego postępowania,. Biorąc pod uwagę powyższe i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.