V SA/Wa 2920/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R. spol. s r.o. z siedzibą w P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika; oddala skargę Decyzją z [...] czerwca 2010 r. o numerze [...] Wojewoda [...] – na wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. – nałożył na “R." spol. s r.o. z siedzibą w P. karę administracyjną w wysokości [...] euro. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Wojewoda wskazał, iż zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694, z późn. zm.) na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nie posiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro. Wskazując na stan faktyczny niniejszej sprawy organ podniósł, że podczas odprawy granicznej funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w K. stwierdzili, że podróżujący należącym do przewoźnika autokarem relacji I. – P. obywatel U. V.G. nie posiadał wizy uprawniającej do wjazdu i pobytu na terytorium C.. Posiadał wprawdzie wizę uprawniającą do wielokrotnego wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jednakże z uwagi na fakt, iż autokar odbywał kurs przy tzw. "drzwiach zamkniętych" cudzoziemiec mógł wysiąść jedynie w P. Jednocześnie Wojewoda [...] zaznaczył, że obowiązkiem przewoźnika było upewnienie się, czy cudzoziemiec posiada wizę lub dokument pobytowy uprawniający do przekroczenia granicy RP i wjazdu do C., natomiast w przypadku braku stosownego dokumentu przewoźnik winien nie dopuścić aby cudzoziemiec rozpoczął podróż. Od powyższej decyzji pełnomocnik “R." spol. s r.o. złożył odwołanie, w którym wskazał, że kierowca autobusu uzyskał od pasażerów potwierdzenie, iż posiadają wymagane dokumenty. Do odwołania dołączono oświadczenie kierowcy. Decyzją z [...] października 2010 r. o numerze [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Szef Urzędu wskazał, iż zgodnie z art. 135 ww. ustawy przewoźnik winien upewnić się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży uprawniający do przekroczenia granicy, wymaganą wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na tym terytorium, zezwolenie na wjazd do innego państwa lub zezwolenie na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane. Posiadana przez V.G. wiza nie uprawniała go do podróżowania do innych krajów strefy Schengen, niż Polska, tymczasem cudzoziemiec posiadał bilet do P. i tylko tam mógł wysiąść, gdyż przejazd z terytorium U. do C. odbywał się przy "drzwiach zamkniętych". Skoro więc przewoźnik pomimo ciążącego na nim obowiązku nie dokonał skutecznej weryfikacji, czy przewożeni za jego pośrednictwem pasażerowie posiadają stosowne dokumenty i próbował przewieźć na terytorium C. cudzoziemca, który nie posiadał zezwolenia na wjazd lub zezwolenia na pobyt w ww. kraju, zasadnym było nałożenie na przewoźnika kary finansowej. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców “R." spol. s r.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Wojewody [...]. Spółka zarzuciła, iż organ naruszył art. 135 i 138 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 7, 8 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.). Skarżąca wskazała, iż organ dokonał nieprawidłowej interpretacji art. 135 cytowanej ustawy. Przepis zawarty w ww. artykule nie upoważnia przewoźnika do podjęcia wszelkich działań w celu ustalenia, czy pasażer posiada stosowne dokumenty. Skoro zatem przewoźnik nie może żądać okazania posiadanych przez pasażerów dokumentów, uznać należy, iż kierowca autokaru wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku określonego w ww. artykule gdyż zapytanie podróżnych, czy posiadają stosowne dokumenty było działaniem wystarczającym. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 135 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach przewoźnik, który drogą powietrzną lub morską przywiózł cudzoziemca do granicy, jest obowiązany do podjęcia działania dla upewnienia się, że cudzoziemiec zamierzający wjechać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej posiada ważny dokument podróży i wizę wymagane do przekroczenia granicy, o których mowa w art. 13 ust. 1. Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego. Należy zatem uznać, iż powyższy przepis zawiera normę, z której przewoźnik może wyinterpretować uprawnienie do żądania okazania przez pasażera przed podróżą dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy oraz wizy. Przewoźnik ponosi w konsekwencji odpowiedzialność za brak kontroli dokumentowej w momencie zawierania umowy przewozu. Należy również wyjaśnić, iż przewoźnik w ramach wykonywanej umowy ponosi wyłączną odpowiedzialność za przewiezienie za wynagrodzeniem osób, zatem niezasadna jest argumentacja skarżącej wskazująca na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieuwzględnieniu okoliczności błędnego poinformowania pasażera w nienależącej do przewoźnika kasie biletowej we L. Należy ponadto wyjaśnić, iż przepisy dotyczące odpowiedzialności przewoźnika zostały wprowadzone do ustawy o cudzoziemcach z konieczności harmonizacji prawa wewnętrznego z dorobkiem Schengen. Zgodnie bowiem z art. 8 Protokołu włączającego dorobek Schengen w ramy Unii Europejskiej dołączonego do Traktatu z Amsterdamu zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej, traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nimi akty - podpisanego 2 października 1997 r. (Dz. U. WE C 340 z dnia 10 listopada 1997 r., s. 1) w negocjacjach dotyczących przystąpienia nowych Państw Członkowskich do Unii Europejskiej dorobek Schengen i inne środki podjęte przez instytucje w zakresie jego zastosowania są uznawane za dorobek, który powinien być w pełni przyjęty przez wszystkie państwa kandydujące do przystąpienia. Dla Polski i C. dorobek Schengen jest zatem częścią unijnego acquis, które muszą zaakceptować w całości na podstawie Traktatu o Przystąpieniu. Należy w powyższym kontekście wskazać, iż na mocy art. 26 ust. 1 lit. b Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r., podpisanej w Schengen w dniu 19 czerwca 1990 r. (Dz. U. L 239 z dnia 22 września 2000 r., s. 1) Umawiające się Strony zobowiązały się do wprowadzenia do przepisów krajowych zasady, iż przewoźnik jest zobowiązany do podjęcia wszelkich niezbędnych środków dla zapewnienia, aby cudzoziemiec przewożony droga lądową posiadał dokumenty podróży, wymagane przy wjeździe na terytoria Umawiających się Stron. Umawiające się Strony zobowiązały się, stosownie do art. 26 ust. 2 Konwencji wykonawczej do nałożenia kar na przewoźników przewożących drogą lotniczą lub morską z państwa trzeciego na ich terytoria cudzoziemców, którzy nie posiadają niezbędnych dokumentów podróży. Zgodnie z art. 26 ust. 3 Konwencji wykonawczej ustęp 1 litera b) i ustęp 2 stosuje się również do przewoźników międzynarodowych przewożących grupy pasażerów droga lądową autokarami, z wyjątkiem ruchu granicznego. Wskazane postanowienia Konwencji wykonawczej znalazły rozwinięcie w dyrektywie Rady 2001/51/WE z dnia 28 czerwca 2001 r. uzupełniającej postanowienia art. 26 Konwencji wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. (Dz. U. L 187 z dnia 10 lipca 2001 r., s. 45). W świetle postanowień dyrektywy odpowiedzialność przewoźnika ma dwa aspekty. Po pierwsze, przewoźnik jest zobowiązany do odwiezienia – na własny koszt – cudzoziemca, któremu odmówiono wjazdu na terytorium danego państwa. Po drugie, w przypadku, gdy przyczyną odmowy wjazdu jest fakt, iż cudzoziemiec nie ma stosownych dokumentów, na przewoźnika nakładana jest sankcja finansowa. Należy przy tym zauważyć, iż przyjęcie regulacji dotyczących kar finansowych miało na celu zapewnienie większej skuteczności wywiązywania się przez przewoźników ze swych zobowiązań kontrolnych. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w uzasadnieniu decyzji z [...] października 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] o nałożeniu na skarżącą Spółkę kary administracyjnej w wysokości [...] euro wyjaśnił, że analiza sprawy pozwala na stwierdzenie, że przewoźnik nie dokonał skutecznej weryfikacji, czy przewożony za jego pośrednictwem w przewozie tranzytowym przez terytorium Polski obywatel U. V.G. posiadał stosowne zezwolenie uprawniające go do wjazdu na terytorium C.. W ocenie Sądu, w świetle przywołanych rozwiązań prawnych, za skuteczną realizację zobowiązań kontrolnych przewoźnika nie może zostać uznany, wskazany w skardze, tryb postępowania polegający na skierowaniu przez kierowcę autokaru zapytania do pasażerów, czy posiadają wymagane prawem dokumenty podróży. Ustalony w sposób prawidłowy stan faktyczny uzasadnia zatem stwierdzenie organu, iż wobec przewoźnika zachodzą przesłanki uzasadniające nałożenie kary administracyjnej. W ocenie Sądu, decyzje w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), oddalił skargę