V SA/Wa 2929/10
WyrokWSA w Warszawie2011-06-14
Skład orzekający: Michał Sowiński, Dorota Mydłowska, Beata Blankiewicz – Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożony przez małżonka, który był wcześniej objęty wnioskiem złożonym przez drugiego małżonka, może zostać umorzony na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, jeśli nie zachodzą okoliczności uzasadniające taki wniosek po stronie tego drugiego małżonka?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa. Stwierdził, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, umarzając postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy. Sąd podkreślił, że przepis ten dotyczy sytuacji, gdy małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez drugiego małżonka w jego imieniu, składa odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności uzasadniające taki wniosek po jego stronie. W niniejszej sprawie skarżąca była objęta wnioskiem męża, ale nie była wnioskodawcą w tamtym postępowaniu, a jej własny wniosek opierał się na innych podstawach. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania, a wniosek powinien zostać rozpoznany merytorycznie.Stan faktyczny
Skarżąca, Z.A., złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy, który został umorzony przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z powodu niedopuszczalności wniosku. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżąca podnosiła, że jej wniosek opiera się na innych okolicznościach niż poprzedni wniosek jej męża, w którym była objęta. Organy uznały jednak, że okoliczności są tożsame i wniosek jest niedopuszczalny na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Zasądził od Rady do Spraw Uchodźców na rzecz Z.A. kwotę 300 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z.A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2010 roku nr [...]; 2. zasądza od Rady do Spraw Uchodźców na rzecz Z. A. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Z. A. (zwaną dalej: Skarżącą) decyzją z [...] września 2010 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.
Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym:
Z. A. - obywatelka F., narodowości [...], w dniu [...] lutego 2010 r. złożyła wniosek o nadanie jej statusu uchodźcy. Wnioskiem tym został objęty również mąż cudzoziemki R. B. oraz małoletnie dziecko małżonków.
We wniosku, jako powód ubiegania się o udzielenie ochrony międzynarodowej, Z. A. wskazała następujące okoliczności: wyjechałam z kraju pochodzenia wraz z mężem, ponieważ byliśmy prześladowani. Do mojego mieszkania przychodzili mężczyźni w maskach i wypytywali o mojego brata. Miałam też problemy z uwagi na to, że mój obecny mąż jest obywatelem A.
W sprawie Z. A. i jej męża R. B. toczyło się już postępowanie, wszczęte wnioskiem R. B. (Z. A. była objęta tym wnioskiem). We wniosku R. B. podał następujące okoliczności, uzasadniające ubieganie się o międzynarodową ochronę: przyjechałem z rodziną do Polski, ponieważ tam nie ma warunków do życia. Niebezpiecznie jest wychodzić, odbywają się strzelaniny. Moja pierwsza żona zmarła. Zostawiła trójkę dzieci. Ponownie ożeniłem się z kobietą z dwojgiem dzieci. Jej męża również zabili. Chcę dać dzieciom możliwość nauki. Nie mam możliwości zapewnić im wszystkiego.
Przesłuchana w czasie procedury Z. A. zeznała, że jej pierwszy mąż zginął - podjechali pod jego miejsce pracy czołgiem i zabrali go razem z innymi ludźmi. Cudzoziemka szukała go ok. 2 tygodni, potem znalazła jego ciało w ruinach, w piwnicy jakiegoś domu. Milicja prowadziła dochodzenie, ale nic się nie wyjaśniło. Jako przyczynę zabrania męża Z. A. podała, że być może miał znajomych bojowników. Zeznała, że pytali ją też o brata, gdzie jest brat. Mąż nie brał udziału w działaniach wojennych, ale jeśli bojownicy zwracali się o pomoc, jedzenie, to im dawał. Mąż nie był zatrzymywany, jedynie sprawdzano mu dokumenty w punktach kontrolnych. Obecnego męża Z. A. poznała ok. 2003 r. Pobrali się w 2007 r. Zapytana, dlaczego mąż wyjechał z A. powiedziała, że tam ciężko się żyje, ciężko znaleźć pracę. Zeznała, że od dawna chcieli wyjechać, dzieci są już dorosłe, a jak wychodzą na ulicę to jest niebezpiecznie. Cudzoziemka nie chciałaby, aby coś złego przydarzyło się jej dzieciom. Zapytana, dlaczego wyjechali dopiero w 2007 r. odpowiedziała, że zawsze była jakaś przeszkoda - matka nie mogła wyjechać, a cudzoziemka nie chciała zostawić jej samej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu sprawy R. B. i objętej wnioskiem Z. A., w dniu [...] sierpnia 2009 r. wydał decyzję nr [...] o odmowie nadania statusu uchodźcy w RP, powołując się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że R. B. nie spełnia przesłanek, o których mówi Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził też, że w przypadku wnioskodawcy brak jest przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej jak i zgody na pobyt tolerowany i postanowił wydalić go, razem z członkami jego rodziny, z terytorium RP.
Biorąc powyższe pod uwagę, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie o nadanie Z. A. statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej z powodu niedopuszczalności wniosku.
Szef Urzędu uznał, że wszystkie okoliczności przedstawione przez cudzoziemkę w nowym wniosku, są tożsame z okolicznościami, które były już przedmiotem rozstrzygnięcia organów orzekających.
Od powyższej decyzji pełnomocnik Z. A. złożył odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 77 § 1, 78 § 11, 107 § 3 k.p.a. oraz powołanie błędnej podstawy prawnej. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i objęcie cudzoziemki jedną z form ochrony międzynarodowej.
Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w RP wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny.
W uzasadnieniu ww. decyzji Rada podkreśliła, że analiza sprawy wszczętej wnioskiem męża Z. A., którym objęta była skarżąca oraz analiza informacji zawartych we wniosku złożonym przez Z. A., którym został objęty jej mąż, prowadzi do konkluzji, że cudzoziemka nie wskazała w kolejnym wniosku na żadne nowe okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy. Na podstawie oświadczeń złożonych w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak też na podstawie wniesionego odwołania brak było jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że w sprawie zaistniały nowe okoliczności, które należało dokładnie i szczegółowo wyjaśnić.
Dalej organ wyjaśnił, że znowelizowana ustawa z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r. Nr 70, poz. 416), która weszła w życie w dniu 29 maja 2008 r., na podstawie art. 40 ust. 1 nakłada obowiązek wydania decyzji, przez organ prowadzący postępowanie, o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Wniosek zaś jest niedopuszczalny (art. 40 ust. 2 pkt 3), gdy małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek.
Rola i obowiązek organu orzekającego sprowadza się w takiej sytuacji wyłącznie do zbadania podstaw, na których oparty jest kolejny wniosek i wydania decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia, że po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca, który był uprzednio objęty wnioskiem współmałżonka, złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach, bez powołania się na okoliczności, które by uzasadniały złożenie kolejnego wniosku w rozumieniu przepisu art. 40 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy.
Dlatego organ orzekający nie prowadził dalszego postępowania wyjaśniającego, w tym nie przesłuchiwał wnioskodawczyni. Na podstawie analizy jej wniosku stwierdził bowiem, że ma do czynienia z tożsamością strony, okoliczności faktycznych i żądania strony. To samo odnosi się do sytuacji w kraju pochodzenia Strony. Organ podniósł, że w świetle brzmienia przepisu art. 40 cyt. ustawy organ orzekający nie ma obowiązku badania z urzędu sytuacji w kraju pochodzenia wnioskodawcy. To wnioskodawca winien wskazać we wniosku jakie konkretnie nowe okoliczności, dotyczące sytuacji w kraju jego pochodzenia mają wpływ na jego osobistą sytuację i stanowią podstawę złożenia nowego wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Zdaniem Rady w tym kontekście nie ma znaczenia ogólnikowe powołanie się pełnomocnika skarżącej, na etapie postępowania odwoławczego, na ogólną sytuację w [...], bez odniesienia tego faktu do indywidualnej sytuacji Z. A., w szczególności w świetle oświadczeń złożonych przez Z. A. w trakcie postępowania prowadzonego na wniosek jej męża. Organ odwoławczy wskazał, że fragment uzasadnienia decyzji organu I instancji (2 akapit na drugiej stronie uzasadnienia decyzji) nie odpowiada stanowi rzeczywistemu sprawy. Organ podkreślił, że wbrew temu, o czym napisał organ I instancji (że wnioskodawczyni dołączyła do wniosku podanie zawierające w swej treści informacje na temat kraju pochodzenia oraz uzasadnienia wyroku), Z. A. składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy dołączyła następujące dokumenty: zaświadczenie o przyjęciu do szpitala jej męża (k. 9 akt org. I inst.) oraz odręcznie napisane przez skarżącą pismo, w którym Z. A. oświadczyła, iż chce złożyć wniosek o status uchodźcy, którym ma być objęty jej mąż i małoletni syn (k. 11 akt org. I inst., tłumaczenie tego dokumentu - k. 10 akt org. I inst.). Jednak w związku z tym, że ta wadliwość nie miała wpływu na prawidłowe rozstrzygnięcie organu I instancji, Rada uznała, że nie było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego podobnie należy się odnieść do błędnie powołanej podstawy prawnej decyzji, gdzie zamiast art. 40 ust. 2 pkt 3 organ I instancji powołał się na art. 40 ust. 2 pkt 2. Rada wskazała, że nie jest podstawą do uchylenia decyzji błędna podstawa prawna, jeżeli rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a z uzasadnienia decyzji wynika, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny wniosku Z. A. (przeprowadził analizę oświadczeń złożonych we wniosku Z. A. i oświadczeń złożonych przez Z. A. w trakcie przesłuchania w toku postępowania prowadzonego na wniosek jej męża).
Organ dodał, że nie jest tak, iż organ odmawia stronie w ogóle prawa do merytorycznego rozstrzygnięcia w przypadku złożenia kolejnego wniosku. Organ będzie rozstrzygał merytorycznie ale w nowej sprawie, gdy sprawa będzie nowa w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (tzn. gdy nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji ostatecznej), a nowe okoliczności zostaną zadeklarowane we wniosku o nadanie statusu uchodźcy.
Rada wskazała, że także zgodnie z art. 32 ust. 3 i 4 Dyrektywy Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy wszczętej na skutek wniesienia kolejnego wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest uzasadnione w sytuacji, gdy po wstępnym rozpatrzeniu tego wniosku zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy.
W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że nie doszło do naruszenia prawa materialnego, natomiast drobne uchybienia postępowania nie miały żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie Skarżącej. Organ odwoławczy podkreślił, że ocena okoliczności wskazanych we wniosku cudzoziemki dokonana przez organ I instancji różni się od oceny pełnomocnika skarżącej, ale ocena ta była swobodna, a nie dowolna i nie doszło do naruszenia przepisu art. 80 k.p.a.
Rada zauważyła, że w niniejszym postępowaniu nie ma znaczenia gołosłowna deklaracja pełnomocnika skarżącej, że w niniejszej sprawie powinien być przeprowadzony dowód z przesłuchania świadka – A.A. Po pierwsze Z. A. we wniosku statusowym nie powoływała się na żadne nowe dowody, po drugie, w odwołaniu pełnomocnik nie wskazał na jaką konkretnie okoliczność świadek miałby być przesłuchany. Zdaniem Rady z pewnością nie jest uzasadnieniem dla przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka gołosłowne stwierdzenie pełnomocnika, że zeznania brata skarżącej miałyby potwierdzić indywidualne obawy skarżącej odnośnie sytuacji w kraju pochodzenia. Rada podzieliła stanowisko organu I instancji, że w świetle zeznań skarżącej i jej męża, a także wobec braku jakichkolwiek rzeczowych argumentów we wcześniejszym piśmie pełnomocnika nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania tego świadka.
Odnosząc się do uwagi pełnomocnika skarżącej, zawartej w uzasadnieniu odwołania, że organ I instancji pominął informację, iż syn pani Z. A. z pierwszego małżeństwa uzyskał ochronę uzupełniającą, a brat uzyskał status uchodźcy w A., Rada wyjaśniła, że zgodnie z art. 24 i 25 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, osoba składająca wniosek o nadanie statusu uchodźcy może objąć tym wnioskiem swojego współmałżonka i małoletnie dzieci. W takiej sytuacji, decyzja wydana w sprawie wnioskodawcy, będzie obejmowała także osoby objęte jego wnioskiem. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, zarówno skarżąca, jak i jej pełnoletni syn złożyli odrębne wnioski o nadanie statusu uchodźcy, podając indywidualne przyczyny uzasadniające ubieganie się o ochronę międzynarodową. W związku z tym, udzielenie synowi Skarżącej ochrony uzupełniającej nie powoduje automatycznego udzielenia ochrony uzupełniającej jego matce, każda sprawa poddawana jest bowiem indywidualnej ocenie, a zasada jedności rodziny nie rozciąga się na rodziców i ich pełnoletnie dzieci. Jeżeli natomiast chodzi o Skarżącą i jej brata to organ wskazał, że zasada jedności rodziny nie odnosi się również do pełnoletniego rodzeństwa.
Organ odwoławczy zauważył również, że zachowanie cudzoziemki polegające na tym, że nie czekając na rozstrzygnięcie WSA w sprawie jej i jej męża, zaledwie miesiąc po wydaniu decyzji przez Radę do Spraw Uchodźców złożyła drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy oparty na tych samych podstawach, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, świadczy właśnie o instrumentalnym traktowaniu procedury uchodźczej.
W skardze (uzupełnionej pismem z 3 grudnia 2010 r.) Z. A. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, art. 78 § 1, art. 15 k.p.a., art. 13, art. 15, art. 40, art. 97 ust. 1 pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP oraz art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (vide. T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca winny zostać uchylone, jednak z przyczyn innych niż podniesione w skardze.
Artykuł 40 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. , Nr 189, poz. 1472 z p. zm., zwanej dalej ustawą) stanowi, że jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku.
W tym samym artykule w ust. 2 ustawy zawarty jest katalog sytuacji, w których wniosek jest uznawany za niedopuszczalny:
1) wnioskodawca uzyskał status uchodźcy w innym państwie członkowskim;
2) po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach;
3) małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez wnioskodawcę w jego imieniu, złożył odrębny wniosek, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wskazał jako podstawę uznania wniosku za niedopuszczalny i w konsekwencji umorzenia postępowania przesłankę określoną w punkcie 2, czyli złożenie nowego wniosku o nadanie statusu uchodźcy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, w sytuacji gdy nowy wniosek jest oparty o te same podstawy.
Jak wynika z zacytowanego przepisu dotyczy on wyłącznie złożenia nowego wniosku przez wnioskodawcę, który już raz składał wniosek o nadanie statusu uchodźcy i otrzymał ostateczną decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy.
Przepis art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy nie odnosi się do sytuacji złożenia nowego wniosku o nadanie statusu uchodźcy przez którąkolwiek z osób objętych ostateczną decyzją o odmowie nadania statusu uchodźcy, a jedynie do sytuacji, gdy to wnioskodawca składa kolejny wniosek. Taka interpretacja tego przepisu, wynikająca z jego brzemienia, została potwierdzona orzecznictwem sądów administracyjnych ( np. patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 21.10.2010r., sygn. akt V SA/Wa 918/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wskazał natomiast w swoim orzeczeniu organ II instancji, podstawą do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie w postępowaniu odwoławczym nie był wskazany przepis art. 40 ust. 2 pkt 2, a art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy. Organ odwoławczy uzasadnił zatem utrzymanie w mocy decyzji o umorzeniu postępowania przepisem innym, z którego wywiódł, że skoro małżonek Skarżącej wystąpił z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy (do którego to wniosku była dopisana Skarżąca i ich małoletni syn) i go nie otrzymał, to odnośnie Skarżącej postępowanie objęte jej wnioskiem (do którego to wniosku jest dopisany mąż Skarżącej i ich małoletni syn) podlega umorzeniu.
Takie postępowanie Rady do Spraw Uchodźców narusza – zdaniem Sądu - wskazany przepis art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy, albowiem organ nie zastosował się do brzmienia całego przepisu, który wskazuje, że odrębny wniosek wnioskodawcy jest uznawany za niedopuszczalny, gdy składa go ten małżonek, który uprzednio wyraził zgodę na złożenie wniosku przez swojego małżonka w jego imieniu, podczas gdy nie zachodzą okoliczności dotyczące tego małżonka uzasadniające taki wniosek.
Sąd stoi na stanowisku, że przepisy art. 40 ustawy jako przepisy szczególne nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Skarżąca Z. A. była objęta wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy złożonym przez jej męża i wydanymi w wyniku rozpoznania wniosku decyzjami organów obu instancji, nie była jednak w tamtym postępowaniu wnioskodawcą, podnosiła ponadto w swoim wniosku zupełnie inne powody wystąpienia o nadanie statusu uchodźcy, niż jej mąż, jest obywatelką innego kraju, niż mąż itd. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie zachodzą zatem okoliczności wskazane w tym podkreśleniu, wyłączające stosowanie wskazanego przepisu, gdyż wniosek dotyczył innego wnioskodawcy i odnosił się do zupełnie innych okoliczności, niż podnoszone we wniosku męża Skarżącej i były przedmiotem oceny przez organy w innym postępowaniu.
Dlatego w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania przepisu art.40 ustawy i umorzenia postępowania wszczętego złożonym przez Z.A. wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy .
Ponieważ nie istniała podstawa do uznania wniosku za niedopuszczalny i umorzenia postępowania, wniosek Skarżącej winien zostać rozpoznany merytorycznie.
Dlatego Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło