V SA/Wa 2932/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Barbara Mleczko- Jabłońska, Protokolant - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2008 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich; oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 1997 r. nr [...]Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 17 poz. 75 z późn. zm.), pozbawił T. W. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD. Decyzja została doręczona stronie w dniu 11 marca 1997 r. Pismem z dnia 19 września 2006 r. J.W. (wdowa po T. W.) zwróciła się z prośbą o zmianę ww. decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Pismami z dnia 2 i 20 listopada 2006 r. sprecyzowała swoje żądanie stwierdzając, że zwraca się o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Kierownik Urzędu odmówił J. W. przyznania uprawnień przysługujących wdowom lub wdowcom - emerytom i rencistom oraz osobom pobierającym uposażenie w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne pozostałym po kombatantach. Następnie w pismach z dnia 16 i 21 grudnia 2006 r. strona podniosła niesłuszność decyzji o odebraniu T. W. uprawnień kombatanckich i wniosła o zmianę tej decyzji. W odpowiedzi Kierownik Urzędu pismem z dnia 25 stycznia 2007 r. zwrócił się do E. W. reprezentującej matkę J. W. o sprecyzowanie, czy w powyższych pismach strona wnosi: - o wznowienie postępowania administracyjnego w trybie art. 145 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), - o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a., - o stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 k.p.a. Z uwagi na to, że w piśmie z dnia 12 lutego 2007 r. strona powołała wszystkie ww. przepisy k.p.a. Kierownik Urzędu zwrócił się do niej ponownie o sprecyzowanie, w oparciu o który tryb nadzwyczajny żąda wzruszenia decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 1997 r. W odpowiedzi strona wskazała, że wnosi o rozpoznanie sprawy w trybie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. W związku z tym Kierownik Urzędu wezwał stronę do wskazania, kiedy powzięła informację o okolicznościach mających stanowić podstawę do wznowienia postępowania tj., kiedy dowiedziała się, że T. W. podlegał represjom określonym w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach. W piśmie z dnia 14 czerwca 2007 r. strona stwierdziła, że "powzięła informację o okolicznościach, które bezwzględnie skutkują wszczęciem postępowania w listopadzie 1996 r. Informacje uzyskała od swojego męża T. W....". Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił wznowienia postępowania, w uzasadnieniu wskazując, iż nastąpiło uchybienie miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik strony E. W. stwierdziła, że powzięcie przez jej matkę wiadomości o istotnych dla sprawy okolicznościach nastąpiło dopiero w dniu 8 grudnia 2006 r. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu tejże decyzji wskazał, że nie można uznać za wiarygodne twierdzeń pełnomocnika strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jakoby powzięcie istotnych dla sprawy wiadomości nastąpiło dopiero w grudniu 2006 r. Kierownik Urzędu podkreślił, że w piśmie z dnia 14 czerwca 2007 r. pełnomocnik strony wyraźnie wskazał, iż strona powzięła informację o istotnych okolicznościach które mogą skutkować wznowieniem postępowania w listopadzie 1996 r., a informację uzyskała od swojego męża T. W. Odnosząc się do powołania przez stronę art. 145 § 1 pkt 1,4,5 k.p.a. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu wyjaśnił, że zwracał się do strony o sprecyzowanie jej żądania, a w odpowiedzi, pismem z dnia 19 marca 2007 r., strona jako podstawę do wznowienia postępowania wyraźnie wskazała wyłącznie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Na marginesie zauważył również, że wskazywana przez stronę podstawa tj. art. 145 § 1 pkt 1 nie została poparta żadnymi dowodami. Strona zaś, która domaga się wznowienia postępowania na tej podstawie musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument (dowód) był sfałszowany. W odniesieniu do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Kierownik Urzędu wyjaśnił, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania w oparciu o tę przesłankę biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.) i wynosi jeden miesiąc (art. 148 § 1 k.p.a.). Decyzja Kierownika Urzędu o pozbawieniu uprawnień kombatanckich została doręczona osobiście T. W. w dniu 11 marca 1997 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W tym więc dniu T. W. dowiedział się o zapadłej w jego sprawie decyzji i od tego dnia liczyć należy miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Z akt sprawy nie wynika natomiast aby w przewidzianym powyżej terminie Pan W. wnosił o wzruszenie ostatecznej decyzji. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła Kierownikowi Urzędu niewłaściwe zastosowanie przepisów k.p.a., ponieważ w pismach z dnia 12 lutego 2007 r., 19 marca 2007 r. i 14 sierpnia 2007 r. występowała z wnioskiem o wznowienie postępowania w trybie art. 145 §1 pkt 1, 2, 4, 5 k.p.a. Podniosła jednak, że organ powinien najpierw rozpoznać wniosek z dnia 19 września 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji zgodnie z art. 156 §1 pkt 2 i 7 k.p.a. Następnie skarżąca podniosła, że powzięcie przez nią wiadomości o okolicznościach istotnych dla sprawy nastąpiło dopiero w grudniu 2006 r. Podniosła również, że w piśmie z marca 2007 r. błędnie wskazała jedynie art. 145 §1 pkt 5, miała bowiem na uwadze, że w piśmie z dnia 12 lutego 2007 r. wskazała również na pkt 1 i 4 tego artykułu. Ponadto zaznaczyła, że decyzja z dnia [...] marca 1997 r. pozbawiająca T. W. uprawnień kombatanckich nie została skutecznie doręczona. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem powyższego jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście argumenty przedstawione w skardze, stwierdzić należy, że są one bezzasadne. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że art. 16 k.p.a. zawarto ogólną zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zgodnie z tym przepisem decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie zaś lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Wznowienie postępowania jest więc instytucją stanowiącą wyjątek od ww. zasady i może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach. Przedmiotem postępowania administracyjnego był wniosek strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] marca 1997 r. W piśmie z dnia 19 marca 2007 r. strona wyraźnie wskazała, że żąda rozpoznania sprawy w trybie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. - czyli z uwagi na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. We wcześniejszych pismach wskazywała co prawda inne przepisy regulujące tryby nadzwyczajne (art. 145 §1 pkt 1, 4, 5; art. 154; art. 156 §1 pkt 7 k.p.a.), jednakże na wezwanie organu do sprecyzowania swoich żądań wskazała konkretnie na art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. W tym miejscu należy wskazać, że tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Kierownik Urzędu zasadnie wezwał więc stronę do sprecyzowania żądania. Pismem z dnia 30 maja 2007 r. Kierownik Urzędu zwrócił się do strony o wskazanie, kiedy powzięła informację o okolicznościach mających stanowić podstawę do wznowienia postępowania tj., kiedy dowiedziała się, że T. W. podlegał represjom określonym w art. 4 ust. 2 ustawy o kombatantach. W odpowiedzi strona - pismem z dnia 14 czerwca 2007 r. - wyraźnie wskazała, że informację taką powzięła w listopadzie 1996 r. W związku z powyższym Kierownik Urzędu słusznie stwierdził, że strona uchybiła terminowi określonemu w art. 148 §1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W ocenie Sądu późniejsze oświadczenia skarżącej jakoby powzięła informacje o okolicznościach mających stanowić podstawę do wznowienia postępowania dopiero w grudniu 2006 r. nie zasługują na uwzględnienie. W piśmie z dnia 14 czerwca 2007 r. skarżąca jasno bowiem stwierdziła, że informacje takie uzyskała od swojego męża już w 1996 r. Skarżąca podnosi w skardze, że w pierwszym swoim piśmie z dnia 19 września 2006 r. konkretnie wskazała, że dąży do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 6 marca 1997 r. w oparciu o art. 156 §1 pkt 2 i 7 k.p.a. Podobnie podnosiła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Należy jednak zauważyć, że w piśmie z dnia 19 września 2006 r. skarżąca wnosiła o zmianę decyzji z dnia 6 marca 1997 r. nie wskazując w jakim trybie i w oparciu o jakie przepisy zmiana ta miałaby nastąpić. W późniejszych pismach z 2 i 16 listopada 2006 r. zmieniła swoje żądanie wnosząc o przyznanie uprawnień wdowy po kombatancie. W rezultacie Kierownik Urzędu wydał decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. o odmowie przyznania skarżącej tych uprawnień. Dopiero po wydaniu tej negatywnej decyzji skarżąca pismami z 16 i 21 grudnia 2006 r. wniosła o wzruszenie decyzji z dnia [...] marca 1997 r. w trybie nadzwyczajnym. Po sprecyzowaniu, że w tych pismach wnosiła o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Kierownik Urzędu wydał odmowną decyzję w tym przedmiocie. Wobec tego skarżąca stwierdziła z kolei, że już w piśmie z dnia 19 września 2006 r. wnosiła o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] marca 1997 r. Można więc stwierdzić, że skarżąca zmieniała swoje stanowisko w zależności od tego z jakim skutkiem jej wnioski były rozpatrywane przez organ administracyjny. Należy również zauważyć, że w przeciwieństwie do twierdzeń skarżącej decyzja z dnia [...] marca 1997 r. została skutecznie doręczona T. W., który pokwitował jej odbiór na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w dniu 11 marca 1997 r. (k. 17 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu w toku postępowania administracyjnego Kierownik Urzędu dążył do wyjaśnienia sprawy wielokrotnie zwracając się do strony o sprecyzowanie jej żądań. Zaskarżona decyzja zawierała uzasadnienie faktyczne oraz wskazywała prawidłową podstawę prawną. Tym samym zebrany w sprawie materiał nie daje podstaw do przyjęcia, że w toku postępowania administracyjnego zostały naruszone przepisy prawa materialnego i proceduralnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, wobec czego na podstawie art. 151 ust. z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), należało oddalić skargę jako niezasadną.