V SA/Wa 2936/14

Referendarz sądowy Anna Nasiłowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T.o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.W., S. T., M. T.i M. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) czerwca 2014 r. nr (...) w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w opłacie paliwowej p o s t a n a w i a: - odmówić przyznania M. T. prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy M. T. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazał, iż prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, dwójką dzieci oraz ojcem, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, jest współwłaścicielem działki letniskowej. Skarżący dodał, że pomaga niepełnosprawnemu ojcu i jest jedynym członkiem rodziny uzyskującym dochody z pracy. Żona Skarżącego posiada odrębny majątek, pobiera zasiłek rodzinny wraz ze świadczeniem opiekuńczym w kwocie 554 zł. Ojciec Skarżącego pobiera zasiłek z opieki społecznej w wysokości 515 zł. Odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia dokumentów skierowane do Skarżącego na podstawie art. 255 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Skarżący wyjaśnił, że średnie miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą około 2.300 zł i składają się na nie koszty energii elektrycznej (350 zł), gaz ziemny (około 200 zł), ubrania około 300 zł, leczenie i lekarstwa dla dzieci – około 300 zł, koszty wyżywienia – 1.100 zł. Skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie udokumentować wszystkich wydatków z powodu braku faktur i paragonów, których nie pobierał od sprzedawców. Wyjaśnił, że posiada działkę letniskową o powierzchni 1.600 m.kw. w powiecie w. Działka nie jest zabudowana i przedstawia wartość około 80.000 zł. Dodał, że jego wynagrodzenie miesięczne netto wynosi 1.237 zł, ponadto Skarżący wykonuje również prace dorywcze o charakterze budowlanym uzyskując z tego tytułu dochód w wysokości około 1000 zł miesięcznie. Do wyjaśnień załączył orzeczenie o niepełnosprawności jego ojca z 23 stycznia 2012 r., umowę o pracę, decyzję o przyznaniu żonie zasiłku rodzinnego, fakturę VAT dokumentującą koszty zużycia gazu, zeznanie podatkowe za 2013 r. oraz wyciąg z konta bankowego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., Sąd może - na wniosek strony złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 pkt 1 p.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat i wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Literalna wykładnia powyższych regulacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki przemawiające za udzieleniem prawa pomocy, ciąży na ubiegającej się o takie prawo stronie. Godzi się zatem przyjąć, iż wprowadzając wyjątek od ogólnej zasady partycypowania w kosztach sądowych, ustawodawca złożył obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek na wnioskodawcę, zaś ocenę ich spełnienia pozostawił referendarzowi lub sądowi rozpatrującemu wniosek. W sytuacji, gdy oświadczenie zawarte we wniosku budzi wątpliwości lub jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego wnioskodawcy, na podstawie art. 255 p.p.s.a., można wezwać Skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia uzupełniającego, jak i przedstawienia dokumentów potwierdzających wykazywane przez niego okoliczności. W przedmiotowej sprawie oświadczenie zawarte we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF było niewystarczające do oceny, czy Skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też niezbędne okazało się wezwanie do nadesłania dokumentów i złożenia oświadczeń pozwalających na lepszą ocenę jego sytuacji majątkowej. Skarżący przedstawił wyciąg bankowy za okres od 1 września 2014 r. do 15 grudnia 2014 r. Nie wynika z niego jednak, kto jest posiadaczem rachunku bankowego, którego wydruk został przedstawiony. Z nadesłanego zeznania podatkowego PIT-37 za 2013 r. wynika, że zostało złożone przez A. S. oraz M. S. Wynika z niego, że dochód w wysokości 17.865 zł uzyskał M. S. Nie wyjaśniono kim jest M.S. Skarżący wyjaśnił, że osiąga dochód z pracy w wysokości netto 1.237,20 zł netto. Ponadto uzyskuje dochody z prac dorywczych w wysokości około 1000 zł miesięcznie. Koszty utrzymania rodziny oszacował na kwotę około 2.300 zł (dokumentując jedynie wydatki z tytułu zużycia gazu). Istotne jest również, że posiada majątek – wskazał, że jest współwłaścicielem działki letniskowej o pow. 1.600 m.kw. o wartości 80.000 zł. Niewątpliwie jest to majątek znacznej wartości. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że posiadany majątek może przynosić potencjalne korzyści, np. jako zabezpieczenie pożyczki, czy kredytu, jeśli właścicielowi, który jest zobowiązany do poniesienia określonych wydatków, brakuje bieżących środków finansowych (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 227/08; z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GZ 294/10, dostępne w bazie internetowej CBOIS). Wskazać również należy, że na obecnym etapie postępowania Skarżący jest zobowiązany do solidarnego, wspólnie z M. W. i M. G. uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Ponadto na Skarżącym ciąży obowiązek zapłaty solidarnego wpisu sądowego od skargi wpisanej do rep. pod sygn. V SA/Wa 2936/14 również w wysokości 500 zł, a więc łączne obciążenie z tytułu wpisów sądowych w dwóch sprawach wynosi 1000 zł. Dla oceny sytuacji finansowej Skarżącego istotne jest również, że jego ojciec – S. T. – pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, został w zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz w sprawie VSA/Wa 2987/14. Ponadto, odpowiadając na wezwanie do uzupełnienia dokumentów i złożenia dodatkowych oświadczeń pismem z 23 grudnia 2014 r., Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zwrócił się o wydłużenie terminu do składania wyjaśnień. Równocześnie nie wyjaśnił, jakie dokumenty i wyjaśnienia może złożyć w późniejszym terminie. Zauważyć należy, że od dnia złożenia pisma w dniu 23 grudnia 2014 r. do dnia rozpoznania wniosku, dodatkowe pisma i dokumenty nie zostały złożone. Oceniając złożone przez wnioskodawcę oświadczenia dotyczące stanu majątkowego posiadania stwierdzić należy, iż Skarżący nie wykazał tego, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.