V SA/Wa 2937/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), , Protokolant specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę Przedmiotem skargi z 24 lipca 2012 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez B. Sp. z o.o. w W. jest informacja Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR) z [...] lipca 2012 r. nr [...] wydana w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu [...] września 2011 r. B. Sp. z o.o. w W. złożyła wniosek nr [...] o dofinansowanie realizacji projektu pod tytułem "Innowacyjny hybrydowy system produkcji energii elektrycznej i cieplnej z biogazu, nawozów oraz etanolu i zasilania nim ogniw wodorowych" w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013, Działanie 1.4. Pismem z dnia 17 października 2011 r. RIF poinformowała wnioskodawcę o dostrzeżonych uchybieniach formalnych wniosku i wezwała do usunięcia tych uchybień. Wnioskodawca w wyznaczonym terminie, ponownie złożył wniosek pozbawiony uchybień formalnych. Kolejnym pismem z dnia [...] października 2011 r. RIF poinformowała wnioskodawcę, że wniosek o dofinansowanie nr [...] uzyskał pozytywną ocenę w wyniku weryfikacji zgodnie z kryteriami oceny formalnej. Następnie pismem z dnia [...] lutego 2012 r. poinformowano wnioskodawcę, że w jego projekt uzyskał w wyniku oceny merytorycznej 84,67 punktów, ze względu jednak na wyczerpanie środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie projektów w ramach przedmiotowej rundy aplikacyjnej, podpisanie umowy wsparcia nie było możliwe. W ramach kryterium merytorycznego-fakultatywnego "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych – nowoczesność wprowadzonych zmian technologicznych" projekt uzyskał 12,33 pkt na 20 możliwych do zdobycia. W zakresie "użyteczności wprowadzonych zmian technologicznych" przyznano natomiast 6,67 pkt na 10 możliwych. W przypadku oceny "opłacalności wykorzystania nowej technologii" projekt uzyskał analogiczną ocenę 6,67 pkt na 10 możliwych do zdobycia. Wnioskodawca złożył protest na powyższą informację kwestionując cząstkową ocenę wniosku w ramach kryterium merytoryczno fakultatywnego: "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo – rozwojowych" w zakresie następujących podkryteriów: 1. Nowoczesność wprowadzanych zmian technologicznych poprzez: - bezpodstawne i niesłuszne stwierdzenie pierwszego z oceniających, że: "wnioskodawca nie będzie opracowywał nowej technologii, a jedynie wprowadzi nowy system łączenia poszczególnych technologii w jeden system, wykorzystując zakupione rozwiązania patentowe"; - obniżenie oceny punktowej w ramach ww. podkryterium przez drugiego z oceniających z uwagi na przypuszczenia i podejrzenia co do niemożliwości jego wykonania i wątpliwości w zakresie zachowania ciągłości funkcjonowania projektu, co jest niezgodne z wytycznymi "Przewodnika po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG" w zakresie tego, co jest przedmiotem oceny projektu pod względem spełnienia warunku w zakresie nowoczesności wprowadzanych zmian techno logicznych. 2. Użyteczność wprowadzanych zmian technologicznych poprzez: - nieuzasadnione obniżenie przez pierwszego z oceniających punktacji przyznanej projektowi w ramach ww. podkryterium. Uzasadnienie oceny wskazuje bowiem na to, że wprowadzane zmiany technologiczne będą użyteczne. Ponownie zaś oceniający wskazał, że technologie są znane, podczas gdy nie jest to przedmiotem oceny w ramach omawianego warunku w zakresie innowacyjności projektu; - obniżenie oceny punktowej w ramach ww. podkryterium przez drugiego z oceniających z uwagi na przypuszczenia i podejrzenia co do niemożliwości jego wykonania i wątpliwości w zakresie zachowania ciągłości funkcjonowania projektu, co jest niezgodne z wytycznymi "Przewodnika" w zakresie tego, co jest przedmiotem oceny projektu pod względem spełnienia warunku w zakresie użyteczności wprowadzanych zmian technologicznych. 3. Opłacalność wykorzystania nowej technologii poprzez: - oparcie oceniającego nr 1 na nieuzasadnionych wątpliwościach co do możliwości osiągnięcia przez projekt wskaźników rezultatu projektu przedstawionych przez wnioskodawcę we wniosku; - obniżenie oceny punktowej w ramach ww. podkryterium przez drugiego z oceniających z uwagi na przypuszczenia i podejrzenia co do niemożliwości jego wykonania i wątpliwości w zakresie zachowania ciągłości funkcjonowania projektu, co jest niezgodne z wytycznymi "Przewodnika" w zakresie tego, co jest przedmiotem oceny projektu pod względem spełnienia warunku w zakresie opłacalności wykorzystania nowej technologii produkcji. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. poinformowano wnioskodawcę, iż jego protest nie został uwzględniony. Ocena projektu w ramach kryterium merytorycznego-fakultatywnego nr 1, tj.: "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych" została jednak zweryfikowana. Ekspert zewnętrzny powołany dla potrzeby rozpatrzenia protestu dokonując oceny złożonego wniosku pod względem spełnienia wymogów w zakresie nowoczesności wprowadzonych zmian technologicznych przyznał wnioskowi maksymalną liczbę 20 pkt (więcej o 7,67 pkt). W przypadku oceny użyteczności wprowadzonych zmian technologicznych ekspert przyznał wnioskowi również maksymalną liczbę 10 pkt, podwyższając punktację pierwotną o 3,33 pkt, zaś w przypadku oceny opłacalności wykorzystania nowej technologii przyznał wnioskowi 8 pkt (na 10 możliwych), podwyższając punktację pierwotną o 1,33 pkt. W wyniku ponownej oceny wniosek uzyskał więc 97 pkt (wcześniej 84,67 pkt), lecz nie został umieszczony na liście projektów rekomendowanych do wsparcia z uwagi na to, że pierwszy projekt na tej liście osiągnął wynik - 97,67 pkt. Uzasadniając zmianę oceny w ramach pokryterium "opłacalność wykorzystania nowej technologii" wskazano, iż efektem realizacji projektu będzie wytwarzanie energii z surowców odnawialnych. Surowce będą stanowiły materiały odpadowe i to z nich ma być wytwarzana energia, w związku z czym opłacalność nowego przedsięwzięcia wydaje się być realna. Za ciekawe rozwiązanie uznano też zastosowanie stawów glonowych, dających szansę na wytworzenie wartościowych nawozów organicznych. Jednocześnie wskazano jednak, że podane informacje dotyczące zużycia energii i ciepła są jedynie oczekiwaniami wnioskodawcy. W ocenie IP zawarte w dokumentacji aplikacyjnej dane nie gwarantują zaś osiągnięcia takich wskaźników Brak jest dokładnej analizy przeprowadzonej w oparciu o mierzalne dane. Z tego względu projekt w ramach przedmiotowego podkryterium nie mógł uzyskać maksymalnej oceny. Powyższe rozstrzygniecie zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. B. Sp. z o.o. w W. - dalej: skarżąca - zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uznanie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Skarżąca zarzuciła naruszenie: - art. 31 ust. 1, art. 27 ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (dalej u.z.p.p.r.) przez dokonanie oceny wniosku w sposób nierzetelny i bez zachowania przejrzystości przesłanek, które legły u podstaw tej oceny oraz brak jasnego, logicznego i wnikliwego uzasadnienia negatywnego rozstrzygnięcia, w konsekwencji naruszenie zasady równego dostępu do pomocy stronie skarżącej w ramach programu oraz niezapewnienie przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu skarżącego w zakresie kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1: Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych, podkryterium: opłacalność wykorzystania nowej technologii; - art. 30 b ust. 3 u.z.p.p.r. oraz art. 31 ust. 1 u.z.p.p.r. i § 13 Procedury odwoławczej w ramach POIG stanowiącej załącznik 4.4. do Szczegółowego opisu priorytetów Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007- 2013 polegające na utajnieniu nazwisk ekspertów dokonujących oceny wniosku; - wytycznych zawartych w "Przewodniku po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013" określających wymogi do spełnienia w zakresie kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1: Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo - rozwojowych, podkryterium: opłacalność wykorzystania nowej technologii. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż nie zgadza się z oceną w ramach podkryterium: opłacalność wykorzystania nowej technologii. Jego zdaniem przyznanie 8 pkt w ramach tego podkryterium, jest oceną zaniżoną, nierzetelną i dokonaną z naruszeniem przepisów prawa. Już bowiem sam fakt zintegrowania gorzelni z biogazownią świadczy o niezwykle wysokiej opłacalności projektu. Zaproponowany innowacyjny system rozwiązuje istniejące problemy dotyczące gorzelnictwa, a także rozwija je w kierunku samowystarczalności energetycznej i wytwarzania energii elektrycznej oraz innych produktów, co determinować będzie opłacalność produkcji. Dalej skarżący zaznaczył, iż w treści wniosku i biznesplanu wyraźnie w punktach opisał i wskazał, na czym ma się opierać opłacalność wykorzystania nowej technologii. Ekspert tylko w znikomy sposób odniósł się do tych wskazań. Utrudnia to ustosunkowanie się do stwierdzenia, w którym ekspert, a za nim instytucja rozpatrująca protest stwierdzają, że "zawarte w dokumentacji aplikacyjnej dane nie gwarantują osiągnięcia takich wskaźników. Brak jest dokładnej analizy przeprowadzonej w oparciu o mierzalne dane". Ekspert nie przywołał żadnego rzeczowego argumentu, który przemawiałby za tym, że rozwiązania zaproponowane przez skarżącego będą mało opłacalne. Skarżący wskazał, iż aby projekt był opłacalny wcale nie jest konieczne osiągnięcie wyników na tak wysokim poziomie. W wytycznych zawartych w "Przewodniku po kryteriach wyboru finansowych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013" wskazano wyraźnie, że ekspert oceniając wniosek powinien zweryfikować, czy w porównaniu do obecnie stosowanych przez przedsiębiorcę procesów, projektowana innowacja zapewnia zmniejszenie kosztów produkcji, skrócenie czasu produkcji, możliwość dostosowania produktów do indywidualnych potrzeb klientów. Badana powinna być więc sama przesłanka opłacalności, a nie jej poziom. Nowa technologia ma być po prostu bardziej opłacalna, niż technologie stosowane dotychczas. Uzasadniając szczegółowo opłacalność wykorzystania proponowanej technologii skarżący wskazał na zmniejszenie kosztów produkcji etanolu z uwagi na to, że: - zmniejszone zostanie zapotrzebowanie na parę wodną, wodę, energię elektryczną, - gorzelnia z biogazownią zostaną zintegrowane – zakład nie będzie ponosił kosztów związanych z utylizację wywaru gorzelniczego, - energia cieplna oraz para wysokoprężna, konieczne do przeprowadzenia procesów produkcyjnych w gorzelni, zostaną wytworzone jako produktu uboczne wytwarzania energii elektrycznej z biogazu w agregatach kogeneracyjnych. Energia cieplna, na którą zapotrzebowanie jest duże, nie będzie zatem stanowiła kosztu eksploatacyjnego zakładu, - do produkcji etanolu zostaną użyte surowce celulozowe, np. słoma lub całe rośliny kukurydzy. Wobec powyższego, efektywność ekonomiczna projektu skarżącego wynikać będzie między innymi z materiałooszczędności, energooszczędności, dywersyfikacji produktowej oraz braku odpadów. Tym samym ocena eksperta przyjęta przez NCBR jest oceną dowolną i pozbawioną merytorycznych podstaw. Odnośnie kolejnego zarzutu podniesionego w skardze skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 30b ust. 3 u.z.p.p.r. w rozpatrywaniu środków odwoławczych nie mogą brać udziału osoby, które na jakimkolwiek etapie dokonywały czynności związanych z określonym projektem, w tym były zaangażowane w jego ocenę. W § 13 ust. 1 "Procedury odwoławczej" przewidziano natomiast przesłanki wyłączenia danej osoby z rozpatrywania protestu. Tymczasem NCBR utajniło nazwiska ekspertów powołanych do oceny projektu oraz eksperta powołanego w postępowaniu odwoławczym, stąd też nie ma możliwości weryfikacji, czy dochowano wymogów ustawowych, mających na celu zapewnienie obiektywizmu oceny. Skarżący zwrócił uwagę, iż w niniejszej sprawie występuje wyraźne podobieństwo między oceną dokonaną pierwotnie przez pierwszego oceniającego, a oceną eksperta zewnętrznego. Aż trudno uwierzyć, że oceny te mogły zostać sporządzone przez dwie różne osoby, nasuwa się wręcz, ze sporządziła ja ta sama osoba, ewentualnie osoba sporządzająca miała dostęp do wcześniejszej opinii i się nią sugerowała. W odpowiedzi na skargę Instytucja Pośrednicząca - Narodowe Centrum Badań Rozwoju podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Materialnoprawną podstawą rozpoznania skargi stanowią w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t. jedn. Dz.U. z 2009r. Nr 84, poz. 712), dalej; u.z.p.p.r. Zgodnie z przepisem art. 30c ust. 3 pkt 2 tej ustawy, sąd może oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie zostanie stwierdzone, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. Przedmiotem skargi jest rozstrzygniecie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (Instytucji Pośredniczącej), zawarte w piśmie z dnia [...] lipca 2012r stwierdzające, ze protest nie został uwzględniony. Rozstrzygnięcie to zostało podjęte na podst. art. 30 b u.z.p.r. który stanowi, że w przypadku negatywnej oceny projektu wnioskodawca, po otrzymaniu informacji, o której mowa w art. 30a ust. 3, może wnieść środki odwoławcze przewidziane w systemie realizacji programu operacyjnego, w terminie, trybie i na warunkach tam określonych. Przypomnieć należy, że sprawa niniejsza została zainicjowana wnioskiem skarżącej Spółki o dofinansowanie w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, lata 2007-2013 , dalej: PO IG , Działanie 1.4. Wsparcie projektów celowych. Przedmiotowy wniosek miał tytuł: ,,Innowacyjny hybrydowy system produkcji energii elektrycznej i cieplnej z biogazu, nawozów oraz etanolu i zasilania nim ogniw wodorowych’’. W sprawie , rozstrzygano kierując się przepisami obowiązującymi dla II naboru Działania 1.4. ogłoszonego przez PARP w roku 2011. Analizując ocenę dokonaną przez Instytucję Pośredniczącą, należy wziąć pod uwagę Instrukcję wypełniania Biznes Planu dla projektu w zakresie Działania 1.4., dalej: ,,Instrukcja’’, Przewodnik po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach PO IG 2007-2013, Szczegółowy opis priorytetów PO IG 2007-2-13 (wersja 13 z dnia 1 kwietnia 2011r.), Załącznik 4.4. do Szczegółowego Opisu Priorytetów PO IG – Procedura odwoławcza w ramach PO IG (wersja z dnia 13 kwietnia 2011r.). W wyniku rozpoznania protestu, częściowo uwzględniono zarzuty w nim zawarte, dlatego wniosek w wyniku ponownej oceny uzyskał 97 pkt- poprzednio otrzymał 84,67 pkt. Pomimo tego, nie został umieszczony na liście projektów rekomendowanych do wsparcia z uwagi na to, iż pierwszy projekt na tej liście osiągnął wynik 97,67 pkt. W sprawie niniejszej, spór właściwie sprowadza się do tego, czy IP rozpoznając protest prawidłowo dokonała oceny opłacalności wykorzystania nowej technologii i w wyniku oceny zewnętrznego eksperta zasadne było przyznanie wnioskowi 8 pkt, na 10 możliwych do uzyskania. Opinia zewnętrznego eksperta, dotycząca podkryterium ,,opłacalność wykorzystania nowej technologii produkcji’’(jednego z trzech podkryteriów kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1 –Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo- rozwojowych), była podstawą do wydania przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju zaskarżonego do sądu rozstrzygnięcia. Rozstrzygnięcie to, zdaniem sądu, jest zasadne. Przede wszystkim, należy podkreślić, że zostało dokonane zgodnie z przewidzianymi w tym Działaniu procedurami. Ocena spornego kryterium odbywa się na podstawie p. 18 wniosku o dofinansowanie oraz p. B.2. B.4. C.1.2, C.1.6 D biznes planu stanowiącego załącznik do wniosku o dofinansowanie. Należy przyznać rację IP, że biznes plan nie został w rozpatrywanej części wypełniony zgodnie z Instrukcją , gdyż zawiera on duży poziom ogólności. W sytuacji, gdy przedmiotowe podkryterium można ocenić w skali 1 do 10 pkt, nie wystarczy samo stwierdzenie, iż wystąpi opłacalność procesu. Gdyby przyjąć, że brak jakichkolwiek danych porównawczych nie jest konieczny, każdy wniosek w tym podkryterium, deklarujący iż proces jest opłacalny, już na wstępie otrzymywałby taką samą, maksymalną ilość punktów. W tej sytuacji , opinia eksperta byłaby zbędna. W sytuacji oceny, zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych, części opisowe wniosku powinny być możliwie zwięzłe, treściwe i konkretne, a wszelkie nieprecyzyjne sformułowania wniosku co do zasady będą przemawiały na niekorzyść wnioskodawcy przy podejmowaniu oceny. Należy podkreślić, że ekspert zewnętrzny został powołany zgodnie z obowiązującą procedurą odwoławczą, która w § 13 określa sytuacje powodujące wyłączenia osób oceniających protest. Sąd, wobec tego, że eksperci uczestniczący w procesie oceny projektów zgłoszonych do dofinansowania, dysponują wiedza specjalistyczną, nie może kwestionować ilości punktów przyznanych przez nich w ramach danego kryterium i przesadzać, że tych punktów powinno być przyznanych – w niniejszej sprawie – 10, a nie 8. Sprawdzając zachowanie obowiązujących w niniejszej sprawie procedur i obowiązujących przepisów, WSA doszedł do przekonania, iż zostały one zachowane i prawidłowo zastosowane. Niezasadny jest także zarzut zawarty w skardze, że utajnienie nazwisk ekspertów powołanych do oceny projektu oraz eksperta powołanego w postępowaniu odwoławczym, uniemożliwia weryfikację czy dochowano wymogów ustawowych , mających na celu zapewnienie obiektywizmu oceny. Nie można także, zdaniem skarżącej, ocenić, czy przy rozpatrywaniu środka odwoławczego były zaangażowane osoby, które na jakimkolwiek etapie dokonywały czynności związanych z tym projektem, w tym związanych z oceną. Sąd podziela stanowisko IP, że dane ekspertów powinny być utajnione. Przedmiotowe zadanie, finansowane w ramach Działania 1.4, należy do zadań współfinansowanych ze środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, na które przeznacza się środki finansowe na naukę. Są to zadania, o których mowa w art. 5 pkt 8 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. 2010, Nr 96, poz. 615, ze zm.). Przepisy tej ustawy stosuje się także do procedury ubiegania się o środki funduszy strukturalnych w ramach Działania 1.4. Z jej art. 15 ust. 3 wynika, iż dane o osobach recenzentów i ekspertów oceniających wnioski o przyznanie środków finansowych na naukę przeznaczonych na zadania określone w art. 5, nie są udostępniane wnioskodawcom. Tak więc , utajnienie danych ekspertów w niniejszej sprawie, zdaniem sadu orzekającego, było zasadne, prawidłowe i gwarantujące bezstronność oceny przez nich dokonanej. Należy przy tym pamiętać, że przed przystąpieniem do oceny, eksperci podpisują stosowne oświadczenia o bezstronności i są świadomi odpowiedzialności karnej w razie ich naruszenia. Tak więc reasumując, zgodnie z ustalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych w tej kwestii (np. w sprawie o syg. akt: V SA/Wa 1306/10), nieudostępnienie wnioskodawcy danych eksperta jest zgodne z prawem. Wobec powyższego, uznając, że zarzuty wskazane w skardze nie są zasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie przepisu art. 30c ust 3 pkt 2 u.z.p.p.r. orzekł jak w sentencji wyroku.