V SA/Wa 295/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-17
Skład orzekający: Barbara Mleczko – Jabłońska, Irena Jakubiec – Kudiura, Beata Blankiewicz – Wóltańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą nadania statusu uchodźcy, naruszył przepisy postępowania administracyjnego poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz brak odniesienia się do zarzutów odwołania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą nadania statusu uchodźcy, naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie przeprowadził wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie odniósł się do zarzutów odwołania ani do powoływanych raportów organizacji międzynarodowych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona z przyczyn proceduralnych.Stan faktyczny
Skarżąca N. A. wniosła o nadanie jej i dzieciom statusu uchodźcy, powołując się na prześladowania religijne i przemoc domową w kraju pochodzenia. Szef Urzędu ds. Cudzoziemców odmówił nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej oraz orzekł o wydaleniu. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała tę decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niedokładne zbadanie stanu faktycznego i nierozpatrzenie wszystkich zarzutów odwołania.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców oraz stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Barbara Mleczko – Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, , Protokolant: specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi N. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. P. C. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2010 r. Rada do Spraw Uchodźców (dalej: Rada) utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej: Szef Urzędu) z [...] września 2010 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej N. A. oraz jej małoletnim dzieciom, jak również o wydaleniu ich z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z [...] listopada 2009 r., cudzoziemka zwróciła się do Szefa Urzędu o nadanie jej i trójce małoletnich dzieci statusu uchodźcy, powołując się na prześladowania w kraju pochodzenia z powodów religijnych.
Decyzją z [...] września 2010 r. Szef Urzędu odmówił wnioskodawczyni nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej oraz postanowił o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W podstawie prawnej decyzji powołano przepisy art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472 ze zm.).
W uzasadnieniu faktycznym organ wskazał, iż z kwestionariusza wniosku wynika, że cudzoziemka wyjechała z kraju pochodzenia w sposób legalny i bez problemów w dniu [...] sierpnia 2009 r., nie brała udziału w działaniach wojennych, nie była zatrzymana, aresztowana ani skazana wyrokiem sądu, nie należała do żadnej organizacji o charakterze politycznym, religijnym, kulturalnym, społecznym bądź etnicznym. Wnioskodawczyni oświadczyła jednak, iż była prześladowana w kraju pochodzenia z uwagi na zawarcie związku małżeńskiego z mężczyzną "innej wiary", wskazując na stosowanie wobec niej i jej dzieci przemocy fizycznej.
W trakcie przesłuchania wnioskodawczyni zeznała, że przemocy doświadczała ze strony rodziny pierwszego męża, w szczególności ze strony jego brata, który nadto zmuszał jej córkę do niemorlanych czynów. Wskazała, iż z powodów religijnych nie miała prawa decydować o losie swoich córek, nie mogła również liczyć na pomoc ze strony organów porządku publicznego.
W oparciu o zebrany materiał dowodowy Szef Urzędu stwierdził, iż skarżąca nie wykazała obawy przed prześladowaniem ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, co jest niezbędną przesłanką do uznania za uchodźcę w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ zaznaczył, iż opisane przez cudzoziemkę zdarzenia noszą znamiona przemocy domowej i mają charakter kryminalny. Szef Urzędu wskazał przy tym, iż wprawdzie sytuacja kobiet w G. jest daleka od standardów, które obowiązują w innych demokratycznych krajach, jednakże oprócz czynności przeciwdziałających przemocy domowej czy też przemocy w rodzinie, podejmowanych przez władze (organy ochrony prawa), osoba dotknięta tym zjawiskiem może liczyć w G. na wsparcie licznie działających organizacji pozarządowych. Konkludując organ stwierdził iż wnioskodawczyni nie wykorzystała w pełni wszystkich instrumentów zapewnienia sobie ochrony ze strony państwa, którego jest obywatelką, a także działających na jego terytorium organizacji pozarządowych.
Odnosząc się do kwestii religijnych związanych z wyznawaną przez rodzinę męża wiarą Jezydów Szef Urzędu podkreślił, iz sam fakt, że cudzoziemka wyjechała wraz ze swoimi dziećmi z kraju pochodzenia, świadczy o tym, że wpływ oraz możliwości decyzyjne rodziny jej męża odnośnie losów dzieci były znikome, gdyż w odmiennym przypadku uniemożliwiono by im wyjazd do Polski.
W konsekwencji organ stwierdził, iż analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż nie zaistniały okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym, że wnioskodawczyni była lub może być prześladowana w kraju pochodzenia. Ocena pobudek, które skłoniły cudzoziemkę do opuszczenia terytorium G. prowadzi zatem do konkluzji, iż nie kwalifikują one strony do nadania statusu uchodźcy.
Uzasadniajac odmowę udzielenia ochrony uzupełniajacej Szef Urzędu wyjaśnił regulacje prawne w tym zakresie, podał informacje na temat sytuacji panującej w kraju pochodzenia wnioskodawczyni oraz wskazał, iż w stosunku do skarżacej przesłanki do udzielenia takiej ochrony nie występują.
Organ podkreślił, iż w toku procedury cudzoziemka nie zgłosiła, aby po powrocie do G. groziła jej kara śmierci lub wykonanie egzekucji, nie powołała się także na realnie grożące jej tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie. Zdaniem Szefa Urzędu nie zostało uprawdopodobnione przede wszystkim zagrożenie samym zatrzymaniem, a nawet w przypadku jego wystąpienia nie można z góry zakładać, że wnioskodawczyni zostanie poddana przesłuchaniu z udziałem tortur czy poniżającego traktowania albo tym bardziej, że zostanie ukarana bez podstawy prawnej.
Szef Urzędu stwierdził również, iż brak jest okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany, wobec czego w decyzji, w której odmawia się nadania statusu uchodźcy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, należało również orzec o wydaleniu cudzoziemki z terytorium Polski. W tym zakresie wskazano, że dla uznania istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, niezbędne są poważne podstawy do stwierdzenia, że osoba, o którą chodzi znajdzie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia określonych w przepisach prawa zagrożeń w kraju, do którego ma być wydana lub ma wrócić. Sama możliwość wystąpienia zagrożenia nie jest wystarczająca. Podniesiono, iż cudzoziemka nie wykazała istnienia takich realnych przesłanek, zaś przesłanki, na jakie się powoływała, nie mogą zostać zakwalifikowane jako zasadna podstawa do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.
Zdaniem Szefa Urzędu wydalenie cudzoziemki z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie narusza jej prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności bowiem jej mąż złożył wniosek o dobrowolną repatriację. Nadto wydalenie wraz z małoletnimi dziećmi nie narusza również praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu którejkolwiek z osób objętych działaniem konwencji. W opinii organu przesłanka negatywna wydalenia obejmuje swym zakresem podmiotowym wnioskodawców, którzy są małoletnimi bez opieki, jak również małoletnich, którzy objęci są wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, jeżeli ich sytuacja w przypadku wydalenia prowadziłaby do naruszenia praw określonych w konwencji w stopniu istotnie zagrażającym rozwojowi psychofizycznemu. Szef Urzędu zauważył, iż w toku postępowania nie wykazano żadnych istotnych czynników, które naruszałyby prawa określone w powyższej konwencji.
N. A. złożyła od powyższej decyzji odwołanie z [...] września 2010 r. wnosząc o jej uchylenie i nadanie statusu uchodźcy, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1A Konwencji dotyczącej statusu uchodźców w zw. z art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierozpoznanie, iż występują przesłanki do nadania statusu uchodźcy, jak również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a., poprzez niedokładne zbadanie stanu faktycznego i zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji negatywnej w sprawie.
W uzasadnieniu ponownie przedstawiła powody opuszczenia wraz z dziećmi kraju pochodzenia podnosząc, iż powrót spowoduje narażenie na dalsze prześladowania z powodu wyznawanej religii, a także przynależności do grupy społecznej kobiet. Cudzoziemka powołała się na międzynarodowe raporty wskazujące, iż przemoc domowa i inna przemoc przeciwko kobietom jest nadal problemem w G. Zgodnie z raportem Amnesty International, rząd gruziński przyjął co prawda nowy plan działania w sprawie przemocy w rodzinie na lata 2009-2010 r., jednak przewidziane tym planem schroniska dla ofiar przemocy w rodzinie do końca 2009 r. nadal nie rozpoczęły swojego funkcjonowania. Raport dotyczący przemocy domowej w G. informuje, iż zgłoszenie organom ścigania przypadku przemocy domowej nie zawsze w rezultacie powoduje zwiększenie bezpieczeństwa, sprawiedliwości, pociągnięcie sprawcy do odpowiedzialności. W latach 2004-2009, wśród spraw dotyczących przemocy domowej (zgłoszonych organom ścigania), których rezultat jest znany, tylko 41% postępowań zakończyło się prokuratorskim oskarżeniem, jednak 61% spośród tych spraw zostało następnie oddalonych. Nierzetelne działania prowadzone przez odpowiednie organy wysyłają ofierze sygnał, iż przestępstwo popełnione przeciwko niej nie jest traktowane poważnie przez wymiar sprawiedliwości. Dodatkowo jest to informacja dla sprawców tych przestępstw, iż nie będą oni pociągani do odpowiedzialności za takie działania przestępcze. Skarżąca wskazała, iż pomimo wielokrotnego zgłaszania aktów przemocy odpowiednim organom, jej sprawa była bagatelizowana, zaś niepodjęcie przez organy ścigania konkretnych kroków w celu pociągnięcia do odpowiedzialności sprawcy przestępstwa, a także informacje odnośnie postępowań sądowych zawarte w cytowanym powyżej raporcie, potwierdzają jej obawę przed dalszymi prześladowaniami w przypadku powrotu do kraju pochodzenia.
Odnosząc się do prześladowania natury religijnej powołała się na szczególnie trudną sytuację K. – J. oraz opisała sytuację polityczną, społeczną i ekonomiczną tej mniejszości narodowej w G.
Zdaniem cudzoziemki organ nie zebrał i nie rozpatrzył w pełni materiału dowodowego, zaś przeprowadzenie procedury z naruszeniem przepisów prawa z pewnością miało wpływ na rezultat postępowania w sprawie. Skarżąca podkreśliła, iż organ naruszył przepisy k.p.a., które nakładają obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2010 r. o numerze [...] Rada utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji wskazano przepisy art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 i art. 89p ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Rada stwierdziła, że przyznanie statusu uchodźcy wymaga wykazania, że w konkretnej indywidualnej sytuacji strony istnieje realna obawa przed prześladowaniami z uwagi na wymienione w Konwencji Genewskie powody, które zostały również wyszczególnione w art. 13 ust 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Powołano przy tym orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zdaniem Rady, postępowanie w sprawie prowadzone było prawidłowo. Organ I instancji, zgromadził materiał dowodowy wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Organ odwoławczy podkreślił, iż istotą sprawy jest to, że wnioskodawczyni nie wykazała w toku postępowania, że była i ewentualnie będzie prześladowana przez organy państwa z powodów wskazanych w Konwencji Genewskiej oraz art. 13 ust. 1 w/w ustawy. Zdaniem organu I instancji Wnioskodawczyni takich obaw nie wykazała. Rada podzieliła tę opinię wskazując, iż podnoszone przez cudzoziemkę zagrożenia nie mogą być uznane za prześladowania w rozumieniu obowiązującego prawa. Sam fakt bycia poddanym przemocy domowej nie może być traktowany jako forma prześladowania, biorąc pod uwagę fakt, że skarżąca nie wykorzystała pozostających w jej dyspozycji krajowych środków ochrony. Nie można również uznać, że jest ona narażona na prześladowania w związku ze swoją przynależnością religijną. Nie ma bowiem na to żadnych dowodów poza stwierdzeniem, że religia ta kultywuje patriachalny styl życia.
W ocenie Rady nie ma również przesłanek do objęcia skarżącej formą opieki uzupełniającej, gdyż nie wykazała ona, że mógł by być narażony na ryzyko doznania poważnej krzywdy, w rozmienili przepisów wyżej cytowanej ustawy, w razie powrotu do kraju pochodzenia. Zdaniem Rady podobne konkluzje należy sformułować co do możliwości wyrażenia zgody na pobyt tolerowany.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie cudzoziemka wniosła o uchylenie decyzji Rady z 1 grudnia 2010 r. w całości.
Decyzji Rady zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
1) art. 7 w zw. z art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedopełnienie nałożonego na organy administracji publicznej obowiązku wyczerpującego i dokładnego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie,
2) art. 15 w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji jedynie weryfikującej decyzję organu I instancji, a przez to niedopełnienie obowiązku ponownego rozpatrzenia sprawy, oraz
3) art. 10 k.p.a. poprzez nie wezwanie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji bez uprzedniego wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi sformułowano generalny zarzut, iż nierzetelne rozpatrzenie sprawy – spowodowane miedzy innymi nieodniesieniem się do zarzutów zawartych w odwołaniu – było przyczyną wydania negatywnej dla strony decyzji. W tym zakresie podkreślono, iż z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organ rozpatrzył wszystkie okoliczności dotyczące sprawy, wskazując fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, czyniąc tym samym uzasadnienie zaskarżanej decyzji pozornym. Skarżąca powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuciła organom naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym generalnej zasady prawdy obiektywnej. Wskazała, iż przedmiotem postępowania odwoławczego nie powinna być tylko weryfikacja decyzji, ale również ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej.
Odnosząc się do twierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skarżąca wskazała, iż w odwołaniu podniosła, że zwracała się wielokrotnie z prośbą o pomoc do funkcjonariuszy milicji w kraju pochodzenia, które to jednak zgłoszenia były ignorowane przez służby. Rada nie ustosunkowała się do tych twierdzeń w kontekście regulacji Konwencji Genewskiej, w szczególności w zakresie sprawstwa prześladowań. Zdaniem strony, nie jest istotne czy prześladowań doznaje się ze strony państwa bądź zorganizowanych grup, czy też ich źródłem jest przemoc domowa. W tym zakresie organ nie zbadał jej sytuacji, nie ustosunkował się do przedstawionych raportów organizacji międzynarodowych, nie wziął pod uwagę składanych w toku postępowania wyjaśnień o próbach poszukiwania ochrony wśród struktur państwa pochodzenia. Podkreślono w szczególności, iż organ stwierdzając, że wnioskodawczyni nie wykazała obaw związanych prześladowaniem w kraju pochodzenia nie wskazał w oparciu o jakie okoliczności doszedł do takiego przekonania, skoro nie negował oświadczeń składanych w trakcie procedury, nie podważał również wiarygodności strony.
Skarżąca zarzuciła nadto, iż Rada nie rozpatrzyła dwóch pozostałych form ochrony jakimi są ochrona uzupełniająca i pobyt tolerowany.
W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie prezentując jednocześnie stan faktyczny i prawny sprawy oraz ustosunkowując się do zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, która sprowadza się do sprawowania wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd doszedł do przekonania, iż wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Rady do Spraw Uchodźców wydana została z naruszeniem przepisów prawa, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie podniesienia wymaga – co nie budzi wątpliwości tak w doktrynie, jak i ugruntowanym już orzecznictwie – że organ odwoławczy rozpoznając środek zaskarżenia winien przeprowadzić ponownie postępowanie zmierzające do wnikliwego i kompleksowego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zatem nie może się ograniczyć tylko do samej oceny prawidłowości rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji, ignorując zarzuty odwołania, jak i odwrotnie, postępowanie odwoławcze nie może sprowadzać się tylko do polemiki z tymi zarzutami. Zadaniem organu drugiej instancji jest rozpatrzenie sprawy co do jej istoty, przy zastosowaniu wszystkich reguł postępowanie przed organem administracji publicznej.
Sumując obowiązki ciążące na organie prowadzącym postępowanie w indywidualnej sprawie administracyjnej (w tym na skutek wniesionego środka zaskarżenia) wskazać należy, iż prawidłowe jej rozstrzygnięcie wymaga poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.). W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre dowodowy zgromadzone w sprawie, czy też twierdzenia, wyjaśnienia strony, albo nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy, okoliczności podnoszonych przez stronę.
Nie wdając się w wywody dotyczące poszczególnych zasad postępowania administracyjnego, przypomnieć jedynie należy generalną regułę wyprowadzoną z treści przepisu art. 7 i rozwiniętą w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą, organ ma obowiązek zebrać w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy sprawy i rozpatrzyć go tak aby dokładnie wyjaśnić jej stan faktyczny. W tym zakresie może prowadzić postępowanie zarówno z urzędu, jak również badać dowody przedłożone przez stronę. Jednocześnie zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Ustalenia poczynione w oparciu o kompleksowo zebrany materiał dowodowy winny znaleźć natomiast odzwierciedlenie – stosownie do treści przepisu art. 107 § 3 k.p.a. – w uzasadnieniu decyzji.
Oceniając zaskarżoną decyzję w powyższym świetle, Sąd doszedł do przekonania, iż organ odwoławczy nie przeprowadził wyczerpującej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a co najmniej nie dał wyrazu wnikliwej jego analizy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Wręcz przeciwnie podkreślić należy, iż uzasadnienie decyzji organu odwoławczego sprowadza się w zasadzie wyłącznie do zwięzłego powtórzenia oceny materiału dowodowego dokonanej przez organ pierwszej instancji oraz jego akceptacji w świetle przepisów prawa materialnego i orzecznictwa sądowego. Wskazać trzeba, iż w żadnym momencie uzasadnienia do decyzji, Rada nie odnosi się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Tym samym nie można stwierdzić czy organ poddał je pod rozwagę oraz jakie argumenty przemówiły za tym by uznać je za niezasługujące na uwzględnienie. Brak jest ustosunkowania się Rady do powoływanych raportów organizacji międzynarodowych dotyczących sytuacji kobiet będących ofiarami przemocy w G. Niezależnie od tego podnieść należy, iż organ orzekający z własnej inicjatywy winien zebrać informacje i materiały pozwalające na dokonanie obiektywnej oceny sytuacji osoby ubiegającej się o status uchodźcy – mając na uwadze fakty, na które powołuje się skarżąca – w świetle aktualnej sytuacji panującej w państwie pochodzenia.
Na koniec Sąd zauważa, iż uchylenie decyzji nastąpiło wyłącznie z przyczyn proceduralnych i nie oznacza, że wniosek skarżącej o nadanie statusu uchodźcy uznano za zasadny czy niezasadny. Kwestia ta stanie się przedmiotem ponownej kompleksowej oceny Rady do Spraw Uchodźców.
Z przedstawionych wyżej względów stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 6 - 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło