V SA/Wa 295/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 października 2015 r. sprawy ze skargi P. P. U. C. P. Z. Sp. z o.o. we W. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku; oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister Pracy) utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu) odmawiające Skarżącej [...] Sp. z o.o. we [...] przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za październik 2011 r. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Pismem z 23 listopada 2011 r., uzupełnionym pismami z 1 grudnia 2011 r. oraz 15 grudnia 2011 r., Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku Wn-D za październik 2011 r. W uzasadnieniu wskazała, że sporządziła dokument w elektronicznym systemie SODiR Offline w dniu 21 listopada 2011 r., a następnie zakończyła czynność przekazaniem wniosku do wysłania. Skarżąca podniosła, iż była przekonana, że wysyłka przebiegła pomyślnie, a dokument prawidłowo dotarł do PFRON. Niezwłocznie po uzyskaniu informacji, że wniosek nie jest widoczny dla PFRON jako wysłany, przesłała go ponownie w systemie Online - 23 listopada 2011 r. Postanowieniem z [...] lutego 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 59 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.), Prezes Zarządu odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za październik 2011 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ wskazał m.in., że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wysłania wniosku. Organ podkreślił, iż data wypełnienia wniosku w trybie Offline nie jest brana pod uwagę podczas weryfikacji obowiązującego terminu na przesłanie wniosku do PFRON. Terminem dostarczenia wniosku do PFRON jest data jego faktycznego wysłania. Organ wskazał, że Strona mogła - zgodnie z art. 26 c ust. 1 a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. nr 127, poz. 721 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) - upewnić się, czy wniosek został prawidłowo złożony pobierając drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanego wniosku. To, że tego nie uczyniła, świadczy o braku należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Prezes Zarządu podkreślił ponadto, że dowód przekazany przez Stronę, tj. wydruk listy dokumentów z SODiR Offline nie zawiera wniosku Wn-D za październik 2011 r., a data 21 listopada 2011 r. dotyczy wniosku za listopad 2011 r., który rzeczywiście z tą datą został przesłany do PFRON i uzyskał status "do korekty". W wyniku rozpoznania zażalenia Minister Pracy postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy, uznając rozstrzygnięcie Organu I instancji za wydane zgodnie z prawem. W uzasadnieniu Organ odwoławczy podzielił argumentację Prezesa Zarządu i wskazał ponadto, że dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jest szczególnym uprawnieniem pracodawców, zatem powinni oni wykazać się starannością przy sporządzaniu i wysyłaniu wniosków o jego wypłatę. W ocenie Organu odwoławczego, Strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za październik 2011 r. ze względu na brak wiedzy na temat powszechnie obowiązujących przepisów prawa oraz brak wiedzy dotyczącej obsługi systemu SODiR, za pośrednictwem którego składa się wnioski Wn-D w formie elektronicznej. Zgodnie z art. 26c ust. 1a ustawy o rehabilitacji, informacje i wniosek, o których mowa w ust. 1, pracodawca przekazuje w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. Pracodawca może przekazać informacje i wniosek również w formie dokumentu pisemnego. W rozpoznawanej sprawie Strona nie dochowała należytej staranności, by upewnić się, że wniosek został skutecznie wysłany w trybie Online do PFRON, tj. nie pobrała potwierdzenia wysłania wniosku. Organ wyjaśnił, że czym innym jest sporządzenie wniosku w trybie Offline, a czym innym jego wysłanie w trybie Online. SODiR Online jest aplikacją internetową dostępną poprzez przeglądarkę stron www. Zawiera wszystkie funkcje Systemu pozwalające Beneficjentowi na przygotowywanie dokumentów, ich wysyłanie do PFRON, śledzenie stanu dokumentów (w procesie dofinansowania lub uzyskania refundacji) oraz komunikowanie się z PFRON. Natomiast aplikacja SODiR Offline umożliwia jedynie przygotowanie dokumentów, ale brak możliwości jego wysłania, które jest możliwe w momencie przejścia do trybu Online. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: - art. 7, 77 i 80 k.p.a., tj. brak wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego w sprawie i poczynienie ustaleń sprzecznych z zebranymi dowodami, mające istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 11 k.p.a., tj. wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o przypuszczenie i domniemanie organu, niemające podstawy w materiale dowodowym. W motywach skargi Skarżąca podniosła, iż Organ całkowicie pominął jej argumenty, zgodnie z którymi data 21 listopada 2011 r. wygenerowana jako data wysłania wniosku Wn-D za październik 2011 r. "pojawia się" w systemie SODiR dopiero po wysłaniu dokumentu do PFRON na polecenie "Wyślij z podpisem PFRON" . Nie jest możliwe wygenerowanie daty wysłania dokumentu przed wprowadzeniem do systemu polecenia wysłania dokumentu do PFRON. Skoro na załączonych przez Skarżącą wydrukach pojawia się data 21 listopada 2011 r. jako data wysłania dokumentu, oznacza to, że w tym dniu, tj. 21 listopada 2011 r. dokument ten został wysłany do PFRON. Przyczyny braku dotarcia wniosku do PFRON nie są Skarżącej znane i są od niej niezależne, a zatem wykluczają przypisanie winy w braku dotarcia dokumentu do PFRON. W odpowiedzi na skargę Minister Pracy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, vide: art. 145 § 1 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Ministra Pracy w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wskazanych przepisów, Sąd uznał, iż orzeczenie to jest prawidłowe, zaś podniesione w skardze zarzuty – nieuzasadnione. Ocena legalności postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych opiera się przede wszystkim na zbadaniu, czy organ administracyjny prawidłowo uznał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki przywrócenia terminu, określone w art. 58 §1 k.p.a., a także czy strona dochowała terminu na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. z 2009 r., nr 8, poz. 43 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie składania wniosku: pracodawca składa wniosek i informację w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego dotyczą. Ponieważ 20 listopada 2011 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy (niedziela), zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a. za ostatni dzień wskazanego terminu uznać należało 21 listopada 2011 r. Oznacza to, że wniosek o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za październik 2011 r. mógł zostać skutecznie złożony do dnia 21 listopada 2011 r. Skarżąca wniosek o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Wn-D) za październik 2011 r. skutecznie wysłał 23 listopada 2011 r., przy czym utrzymuje, że uczyniła to także 21 listopada 2011 r. W myśl art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Brak spełnienia którejkolwiek z tych przesłanek wyklucza zatem przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (vide: wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1559/05, LEX nr 227785). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można więc mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (vide: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck., Warszaw 2005, str. 334). Osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i nie mogła zostać w inny sposób przezwyciężona. W doktrynie wskazuje się, iż uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. Uprawdopodobnienie jest to zatem czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu (vide: A. Wróbel Komentarz do art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Dokonując oceny braku winy organ administracji publicznej przyjmuje obiektywny miernik staranności, jaki można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy, gwarantując tym samym pewność stosunków procesowych. W ocenie Sądu, w świetle zaprezentowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa odnośnie przesłanek zasadności wniosku o przywrócenie terminu, oraz mając na względzie uzasadnienie przedmiotowego w sprawie wniosku, podzielić należy stanowisko Ministra Pracy co do braku podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Prawidłowo bowiem Organ uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że niezłożenie w wymaganym terminie wniosku o wypłatę dofinansowania spowodowane było przeszkodą, której nie mogła przezwyciężyć. Zasadnie Minister Pracy zwrócił uwagę, że sam fakt logowania się Skarżącej w dniu 21 listopada 2011 r. nie dawał podstaw do przyjęcia przez Skarżącą, że nastąpiło wysłanie wniosku o dofinansowanie. Zgodnie z art. 26 c ust. 1 pkt 2 i ust. 1 a ustawy o rehabilitacji pracodawca składa Funduszowi wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania, a wniosek ten pracodawca przekazuje w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobiera drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanego wniosku. Pracodawca może przekazać wniosek również w formie dokumentu pisemnego. Zatem w przypadku prawidłowego przekazania wniosku w formie dokumentu elektronicznego pracodawca pobiera potwierdzenie wysłanego wniosku. W tej sytuacji (niepobrania z systemu potwierdzenia wysłania wniosku) przyjęcie przez Skarżącą, że wygenerowany przez system komunikat: "Wyślij z podpisem PFRON’’ oznacza prawidłowe wysłanie wniosku drogą elektroniczną jest nieuzasadnione i nie może potwierdzać braku winy Skarżącej w niedopełnieniu terminu do złożenia wniosku. Korzystając z elektronicznej formy wysyłania wniosku o dofinansowanie Skarżąca winna dołożyć należytej staranności w zakresie obsługi SODiR, w przeciwnym razie mogła skorzystać z alternatywnej formy wysłania wniosku, za pośrednictwem poczty. Słusznie Skarżąca podniosła, iż przyczyn nieudanej transmisji danych może być wiele i nie muszą one być jej znane, ale to nie zmienia dokonanej w sprawie oceny Sądu. Podstawą do przekonania, że transmisja danych się powiodła nie może być dla Strony nic innego jak otrzymanie elektronicznego potwierdzenia przesłania wniosku. Beneficjent, po każdorazowym przesłaniu dokumentu powinien sprawdzić, czy dokument został poprawnie zweryfikowany przez system. Skarżąca nie uczyniła tego, nie dochowując tym samym należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw. Przedstawiony przez Skarżącą wydruk listy dokumentów z SODiR Offline nie zawiera przy tym wniosku Wn-D za październik 2011 r., a data 21 listopada 2011 r. dotyczy wniosku za listopad 2011 r. Stanowiska Sądu nie może również zmienić ta okoliczność, iż Organ wskazał, że Skarżąca w listopadzie logowała się do systemu SODiR tylko raz, wyłącznie w dniu 23 listopada 2011 r., co jest niezgodne z załączonym do sprawy materiałem dowodowym. Nie ma to bowiem znaczenia dla oceny braku winy Skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd wyjaśnia, że wbrew argumentom skargi zebrany w sprawie materiał dowodowy był w pełni wystarczający do prawidłowego rozstrzygania. Na jego podstawie, w kwestiach mających znaczenie dla orzeczenia, poczyniono prawidłowe ustalenia faktyczne. Dały one podstawę do przeprowadzenia prawidłowych ocen prawnych. Wbrew zarzutom skargi sąd nie stwierdza naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej analizy materiału i poczynienia, w kwestiach ważkich dla rozstrzygania, ustaleń sprzecznych z zebranymi dowodami. Podobnie nie stwierdzono oparcia rozstrzygnięcia na przypuszczeniach i domniemaniach organu, nie mających podstawy w materiale dowodowym. Tym samym także zarzut naruszenia art. 11 k.p.a. jest nietrafny. Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie wydane zostało na podstawie przepisów prawa. Z tych przyczyn działając na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.