V SA/Wa 2951/05

WyrokWSA w Warszawie2006-09-22

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Małgorzata Rysz, Danuta Dopierała

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich z powodu niewystarczających dowodów potwierdzających pobyt w obozie karnym, pomimo przedstawienia oświadczeń świadków?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił przyznania uprawnień kombatanckich, ponieważ skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów potwierdzających jej pobyt w obozie karnym. Oświadczenia świadków, którzy sami nie udokumentowali swojego pobytu w obozie ani nie wykazali, że przebywali tam razem ze skarżącą, nie mogły stanowić podstawy do przyznania uprawnień, zwłaszcza w obliczu braku potwierdzenia przez właściwe instytucje archiwalne, takie jak Instytut Pamięci Narodowej.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, wskazując na wysiedlenie przez Niemców w 1944 r. i pobyt w obozie karnym w D. do 1945 r. Do wniosku dołączyła oświadczenia świadków. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania uprawnień, uznając dowody za niewystarczające. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał swoją decyzję w mocy, wskazując na brak wiarygodności świadków i brak potwierdzenia okoliczności przez instytucje archiwalne. Wnioskodawczyni wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi nierzetelne badanie sprawy i brak zapoznania się z aktami. Pełnomocnik skarżącej podjął dodatkowe działania w celu uzyskania dokumentów z IPN i Archiwum Państwowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Asesor WSA - Danuta Dopierała (spr.), , Protokolant - Krzysztof Muszakowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2006 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) października 2005 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. 1. oddala skargę, 2. zasądza ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata Z. G. z Kancelarii Radców Prawnych i Adwokatów G. Sp. k. w W. kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o 22% VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zaskarżoną decyzją z dnia (...) października 2005 r., nr (...) Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) oraz art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) grudnia 2004 r., nr (...) o odmowie przyznania W. P. uprawnień kombatanckich w następującym stanie faktycznym. W dniu (...) października 2004 r. (data wpływu do Urzędu) W. P. złożyła do Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich określonych w cyt. wyżej ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Jako uzasadnienie wskazała wysiedlenie Jej oraz członków Jej rodziny przez N. z miejscowości S. P. w 1944 r. oraz pobyt w obozie karnym w D. od 1944 do 1945 r. Do wniosku załączone zostały oświadczenia świadków: Z. K. oraz A. S. N., którzy potwierdzili wskazane wyżej okoliczności. Nadto do wniosku dołączono życiorys Wnioskodawczyni oraz rekomendację Stowarzyszenia Kombatantów A.K. im. J. Piłsudskiego w M. - z dnia (...) października 2004 r., nr (...), z treści której wynika, że W. P. przebywała w obozie karnym "D." od dnia 10 listopada do 30 grudnia 1944 r. W wyniku merytorycznego rozpoznania wniosku, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wskazaną wyżej decyzją z dnia (...) grudnia 2004 r., nr (...), na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, odmówił W. P. przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Wnioskodawczyni nie przedstawiła dostatecznych dowodów, które potwierdzałyby jej pobyt w obozie w D., co czyni zasadnym wydanie w przedmiotowej sprawie decyzji negatywnej. W ocenie Kierownika Urzędu, dowodów tych nie stanowią w szczególności dołączone do wniosku oświadczenia świadków, ponieważ nie udokumentowali oni swojego pobytu w w/w obozie. Na skutek wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia (...) października 2005 r., nr (...), Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) grudnia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji wydanej w pierwszej instancji. Organ zauważył, iż Zainteresowana podnosi okoliczność wysiedlenia wraz z rodziną, w 1944 r., z miejscowości S. P. do obozu karnego w D., gdzie przebywała do 1945 r. Na potwierdzenie powyższego Strona przedstawiła oświadczenia świadków: Z. K. i A. S. N.. W ocenie organu oświadczenia te nie są niewiarygodne, bowiem świadkowie nie udokumentowali w jakikolwiek sposób swojego pobytu w obozie w D.. Ponadto nie wskazali, jakoby przebywali w obozie razem ze Stroną. Podali jedynie, że powyższe okoliczności są im znane, albowiem ich rodziny zostały wysiedlone w tym samym czasie co Zainteresowana. Uprawnione jest zatem stanowisko, iż wiedzę na temat pobytu W. P. w obozie posiadają wyłącznie z relacji osób trzecich. Kierownik Urzędu wskazał nadto, iż świadkowie nie posiadają uprawnień kombatanckich. A. S. N. nie mógł zostać wysiedlony w tym samym czasie co Strona, albowiem od marca 1941 r. do stycznia 1945 r. przebywał na deportacji do pracy przymusowej w (...). Powyższe wynika z dokumentów zgromadzonych w ramach postępowania prowadzonego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Strona dołączyła oświadczenie sołtysa gminy S., który stwierdził, iż może poświadczyć pobyt Strony w obozie w D., na podstawie zeznań świadków: A. S. N. i S. N.. Dokument ten jednak, w ocenie Kierownika Urzędu, nie może stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie, ponieważ w/w świadkowie, przebywając na deportacji do pracy przymusowej w (...), nie mogli przebywać razem ze Stroną w obozie w D. i nie są bezpośrednimi świadkami opisywanych wydarzeń. Kierownik Urzędu podkreślił nadto, iż okoliczności wysiedlenia i pobytu Strony w obozie w D. nie zostały potwierdzone przez właściwe jednostki urzędowe, do których organ wystąpił w toku postępowania wyjaśniającego. Mianowicie, pismem z dnia 22 kwietnia 2005 r., Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN poinformowała, iż nie posiada materiałów, na podstawie których można byłoby potwierdzić okoliczności wysiedlenia z miejscowości S.P.. Również Biuro Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów Instytutu Pamięci Narodowej w piśmie z dnia 27 lipca 2005 r. podało, iż w aktach i kartotece osobowej n. Tajnej Policji Państwowej w byłej rejencji c. nazwisko Strony nie figuruje. Brak jest także innych akt mogących potwierdzić okoliczności wysiedlenia Zainteresowanej i pobytu w obozie w D. we wnioskowanym okresie. Zważywszy zatem, iż przedłożone przez Stronę oświadczenia świadków nie stanowią w ocenie organu wiarygodnego dowodu w sprawie, mając jednocześnie na względzie brak potwierdzenia podnoszonych okoliczności przez właściwe jednostki urzędowe, Kierownik Urzędu utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, nie znajdując podstaw do zastosowania wobec W. P. art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. wyżej ustawy o kombatantach. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 listopada 2005 r. W. P. stwierdziła, iż nie zgadza się z decyzją Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych. Skarżąca podniosła, iż organ administracji nie zapoznał się dokładnie z aktami sprawy, co jest powodem wydania błędnego rozstrzygnięcia. Wskazała nadto, iż nie może przedstawić świadków posiadających uprawnienia kombatanckie, ponieważ wszyscy już nie żyją, natomiast świadkowie powołani w toku postępowania administracyjnego są osobami wiarygodnymi. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2006 r., pełnomocnik Skarżącej, podtrzymując wnioski i twierdzenia zawarte w skardze, wniosła o: 1) uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia (...) października 2005 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia (...) grudnia 2004 r., 2) przekazanie sprawy do Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych celem ponownego rozpoznania i wydania orzeczenia stosownie do zebranego w sprawie materiału dowodowego, 3) zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W ocenie pełnomocnika Skarżącej, Kierownik Urzędu dopuścił się zaniedbań w zbadaniu całokształtu sprawy, ponieważ nie podjął wszystkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego. Po otrzymaniu informacji z Instytutu Pamięci Narodowej, nie wziął pod uwagę sugestii Instytutu, by zwrócić się jeszcze o ewentualne dane dotyczące W. P. do Archiwum Państwowego m. W.. Wobec powyższego pełnomocnik podjęła działania celem uzyskania niezbędnych danych do wykazania zasadności stanowiska Skarżącej. Mianowicie, pismem z dnia 24 lipca 2006 r. zwróciła się do IPN - Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w W. o przekazanie informacji czy istnieją dokumenty stwierdzające pobyt W. P. w jakimkolwiek obozie pracy, obozie karnym, ewentualnie obozie internowania lub w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji h. władz bezpieczeństwa w czasie II wojny światowej. Nadto, pismem z dnia 24 lipca 2006 r., pełnomocnik Skarżącej zwróciła się do Archiwum Państwowego m. W. o udostępnienie informacji, czy istnieją dokumenty stwierdzające pobyt W. P. w obozie karnym w D. lub w jakimkolwiek innym obozie pracy, ewentualnie w obozie internowania lub w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji h. władz bezpieczeństwa w czasie II wojny światowej. Ponadto wystąpiła o przekazanie informacji, czy istnieją dokumenty dotyczące wysiedlenia w czasie II wojny światowej miejscowości S. P. oraz czy w aktach i kartotece osobowej n. Tajnej Policji Państwowej byłej rejencji c. figurują: A. M., W. M., W. M./P.. Przybyła na rozprawę pełnomocnik Skarżącej oświadczyła, iż w dniu 23 sierpnia 2006 r. otrzymała odpowiedź z Archiwum Państwowego m. W., że Archiwum to nie posiada w swoim zasobie dokumentów administracji n. z lat 1939 - 1945. W zespole akt dotyczącym Starostwa Powiatowego w M. M. z lat 1945 - 1950, Powiatowej Rady Narodowej w M. M. z lat 1945 - 1950 oraz Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w M. Ma. z lat 1950 - 1973 nie odnaleziono dokumentów mogących potwierdzić fakt wysiedlenia w latach okupacji n. do obozu w D. W. P.. Nadto pełnomocnik Skarżącej oświadczyła, iż w piśmie z 18 sierpnia 2006 r. tegoż Archiwum wskazano, iż w przechowywanym niekompletnym zespole akt nr (...) Urzędu Tajnej Policji Państwowej C./P. w P. z lat 1940 - 1945, nie odnaleziono informacji dotyczących Skarżącej. Nie odnaleziono również dokumentów dotyczących wysiedlenia wsi S. P.. Ponadto oświadczyła, iż nie otrzymała odpowiedzi z IPN na swoje wcześniejsze zapytanie z dnia 24 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi oraz badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) oraz ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest bezzasadna, bowiem analiza zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b cyt. wyżej ustawy o kombatantach, przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji h. władz bezpieczeństwa. "Inne miejsca odosobnienia" wskazane w w/w przepisie wymienione zostały w § 5 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001 r., nr 106, poz. 1154). Należy do nich m.in. przejściowy obóz policji bezpieczeństwa (obóz internowania) D., określony przez Skarżącą jako "obóz karny w D." (§ 5 pkt 1 lit. b cyt. rozporządzenia). Kwestię sporną w sprawie niniejszej stanowi wypełnienie przez W. P. - wnioskującą o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie w D. w latach 1944 - 1945 r. - przesłanki wymienionej w cytowanym wyżej art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach. Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych zakwestionował twierdzenia Skarżącej, dotyczące wysiedlenia przez N. z miejscowości S. P., jak również osadzenia i pobytu w obozie w D. we wskazanym wyżej okresie wskazując, iż Wnioskodawczyni nie udokumentowała w sposób wystarczający faktu swojego pobytu we wskazanym miejscu odosobnienia. Powyższe zdaniem organu - wobec braku możliwości potwierdzenia w/w okoliczności przez jednostki urzędowe (Instytut Pamięci Narodowej, Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN) na podstawie dostępnych zasobów archiwalnych - czyni zasadnym wydanie decyzji odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżąca natomiast wskazała, iż zarówno Jej własne twierdzenia jak i oświadczenia świadków stanowią podstawę przyznania uprawnień kombatanckich z wnioskowanego tytułu, a negatywna decyzja Kierownika Urzędu jest konsekwencją niezapoznania się organu z aktami sprawy. Wobec tak sformułowanego zarzutu skargi, w sprawie niniejszej istotna jest kwestia czy zaskarżona decyzja, wydana przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu (...) października 2005 r., czyni zadość zasadom rzetelnej procedury administracyjnej wyrażonym w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 k.p.a. Sąd zważył, iż komentowany przepis nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten jest realizowany przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, zwłaszcza przez art. 77 § 1 k.p.a. nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80, nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Z kolei zakres materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia, wynika z treści żądania strony. Obowiązkiem organu jest ustalenie treści rzeczywistego żądania strony oraz dokonanie oceny tego żądania w świetle przepisów prawa materialnego po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego. Podkreślić nadto należy, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Z art. 77 § 1 k.p.a. wynika obowiązek podjęcia przez organ administracji stosownych działań, m.in. przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, zażądania od strony przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń lub wystąpienia do innych organów lub instytucji o zajęcie stanowiska w sprawie (v. wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., I SA 301/00 - LEX nr 53964). W świetle powyższych rozważań uznać należy, iż postępowanie administracyjne, przeprowadzone w sprawie niniejszej przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych nie narusza zasad rzetelnej procedury - zasady prawdy obiektywnej oraz zasady zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego - określonych w powołanych wyżej przepisach k.p.a. Sąd zważył, iż Skarżąca nie przedstawiła dostatecznych dowodów, na podstawie których można byłoby przyznać Jej uprawnienia kombatanckie w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o kombatantach, czego dochodziła we wniosku z 22 października 2004 r. W ocenie Sądu Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych podjął, zgodnie z art. 7 k.p.a., wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Materiał dowodowy, w myśl art. 77 § 1 k.p.a., został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego, przede wszystkim informacji pochodzących z Instytutu Pamięci Narodowej - Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN, które to instytucje jednoznacznie stwierdziły, iż brak jest w przechowywanych zasobach informacji na temat wysiedlenia W. P. (nazwisko rodowe M.) z miejscowości S. P. i przebywania w obozie w D. w latach 1944 - 1945, zasadne jest twierdzenie organu administracji, iż okoliczności te nie zostały udowodnione. Zapisane w art. 80 k.p.a. kryterium dokonywania oceny na podstawie "całokształtu materiału dowodowego" dało także podstawę do zakwestionowania przez Kierownika Urzędu wiarygodności załączonych przez Skarżącą oświadczeń świadków, nieposiadających uprawnień kombatanckich: Z. K. oraz A. S. N.. Z treści tych oświadczeń, nota bene tylko podpisanych przez świadków wynika, iż Zainteresowana wraz z całą rodziną została wysiedlona z miejscowości S. P. przez N. w 1944 r. Powróciła w 1945 r. i wraz z rodziną zamieszkała w bunkrze, ponieważ ich dom został spalony. Przez ten okres przebywała w obozie w D.. Jak słusznie zauważył Kierownik Urzędu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, świadkowie nie udokumentowali w jakikolwiek sposób swego pobytu w obozie w D. oraz nie wykazali, że przebywali w obozie razem ze Skarżącą. Z treści oświadczeń wynika jedynie, że powyższe okoliczności są im znane, ponieważ ich rodziny zostały wysiedlone w tym samym czasie co Zainteresowana. Zatem wiedzę na temat wysiedlenia i pobytu Skarżącej w przedmiotowym obozie posiadają z relacji osób trzecich, co nie daje możliwości weryfikacji rzeczywistej pamięci świadków. Jak dodatkowo zauważył Kierownik Urzędu, nie bez znaczenia dla negatywnej oceny wiarygodności zeznania A. S. N. jest okoliczność przebywania świadka na deportacji do pracy przymusowej w (...) w okresie od marca 1941 r. do lutego 1945 r. (decyzja z dnia (...) kwietnia 1998 r., nr (...) o przyznaniu uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie art. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez (...) i (...). (Dz.U. nr 87, poz. 395) - k. 27 akt admin.). Również S.N., powołana w postępowaniu odwoławczym jako świadek wnioskowanych okoliczności (oświadczenie sołtysa gminy S. z 17 grudnia 2004 r. - k. 15 akt admin.), w marcu 1941 r. została deportowana do pracy przymusowej w (...), gdzie przebywała do lutego 1945 r. (decyzja z dnia (...) kwietnia 1998 r., nr (...) - k. 30 akt admin.) Odmowa dania wiary powyższym oświadczeniom świadków przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na tle przytoczonych informacji Instytutu Pamięci Narodowej mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organ jest upoważniony. Podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji nie stanowi, podnoszona przez pełnomocnika Skarżącej w piśmie procesowym z dnia 4 sierpnia 2006 r., okoliczność niewystąpienia przez Kierownika Urzędu o ewentualne dane dotyczące W. P. do Archiwum Państwowego m. W., mimo sugestii Instytutu Pamięci Narodowej wyrażonej w piśmie z dnia 27 lipca 2005 r. Zgodnie bowiem z art. 77 § 4 k.p.a., fakty znane organowi z urzędu, a więc takie, które organ administracji poznał realizując swe ustawowe zadania i kompetencje, nie wymagają dowodu, a jak podkreślił pełnomocnik Kierownika Urzędu na rozprawie, z uwagi na znaczną liczbę prowadzonych spraw, organ posiada wiedzę z urzędu, iż zarówno w Archiwum m. W. jak i w archiwach w P. i w P. brak jest dokumentów dotyczących obozu w D.. Na marginesie zauważyć należy, iż stanowisko pełnomocnika organu potwierdzone zostało pismem Archiwum m. W. z dnia 23 sierpnia 2006 r., stanowiącym odpowiedź na wystąpienie pełnomocnika Skarżącej z dnia 24 lipca 2007 r., którego treść została przedstawiona na rozprawie w dniu 22 września 2006 r. (protokół rozprawy - k. 77 - 79 akt sądowych). Dodatkowo zaznaczyć należy, iż Sąd z urzędu posiada wiedzę, iż zgodnie ze stanowiskiem Instytutu Pamięci Narodowej - Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, wyrażonym m.in. w piśmie z 28 kwietnia 2005 r., nr (...), do tzw. "obozu karnego w D." - przejściowego obozu policji bezpieczeństwa i SD w D., placówki policji bezpieczeństwa rejencji c. zsyłały więźniów politycznych, a także zbiegłych robotników przymusowych prowincji P. w. na odbycie kary "obozu pracy wychowawczej". W obozie tym natomiast nie umieszczano osób wysiedlonych, dla których utworzono, w części oddzielonej od obozu policji bezpieczeństwa, obóz przejściowy dla osób wysiedlanych. Obóz dla wysiedlanych i osadzeni tam ludzie nie podlegali policji bezpieczeństwa. Przedmiotowe stanowisko IPN, kwestionujące co do zasady możliwość osadzania ludności wysiedlonej w obozie policji bezpieczeństwa, znane jest również z urzędu organowi, co potwierdził na rozprawie pełnomocnik Kierownika Urzędu. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Wydając zaskarżoną decyzję, Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie przepisów prawa, prawidłowo ustalił stan faktyczny w oparciu o zebrany materiał dowodowy, a wnioski które wyprowadził z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Oceny tej nie zmienia, podniesiona na rozprawie przez pełnomocnika Skarżącej kwestia nieuzyskania odpowiedzi z Instytutu Pamięci Narodowej na pismo z dnia 24 lipca 2006 r., którym zwróciła się do Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów o przekazanie informacji czy istnieją dokumenty stwierdzające pobyt W. P. w jakimkolwiek obozie pracy, obozie karnym, ewentualnie obozie internowania lub w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji h. władz bezpieczeństwa w czasie II wojny światowej. Wskazać bowiem należy, że wobec dokładnie określonej treści żądania Zainteresowanej - przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu wysiedlenia i pobytu w obozie karnym w D. w okresie 1944 - 1945, które wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania, wystąpienie pełnomocnika Skarżącej o wskazane powyżej dane, wobec zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący przez Kierownika Urzędu całego materiału dowodowego, nie znajduje uzasadnienia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło