V SA/Wa 2952/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska-Szary, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant - Urszula Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. oddala skargę Dyrektor [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. wszczął przeciwko M. L. postępowanie egzekucyjne, na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], dokonując zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego - wynagrodzenia za pracę, u dłużnika zajętej wierzytelności. Pismem z dnia 19 maja 2007 r. skarżący wniósł o wstrzymanie czynności egzekucyjnych powołując się na upływ terminów przedawnienia zapłaty składek. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat w P., nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku strony i nie wyraził zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wierzyciel wyjaśnił, iż należności z tytułu nieopłaconych składek nie uległy przedawnieniu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., orzekając jako właściwy miejscowo organ nadzoru nad egzekucją administracyjną prowadzoną przez Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W., odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, iż z uwagi na brak zgody wierzyciela na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, jak również brak przedstawienia przez wnioskodawcę szczególnych okoliczności, które wskazywałyby na potrzebę wstrzymania postępowania, nie ma podstaw prawnych do wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych z dnia [...] kwietnia 2007 r. Rozpoznając sprawę w następstwie zażalenia Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. W uzasadnieniu Minister podniósł, iż Dyrektor Izby Skarbowej był zobligowany do odmowy wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak zgody wierzyciela. Podkreślono, iż zmiana rozstrzygnięcia przez Ministra Finansów, wobec jednoznacznego stanowiska wierzyciela, stanowiłaby naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.); zwanej dalej: "k.p.a.". Odnosząc się do zarzutów dotyczących wymagalności egzekwowanych zaległości Minister zauważył, iż zarzuty w tym przedmiocie nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu wszczętym wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te stanowią bowiem inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.); zwanej dalej: "ustawą egzekucyjną". W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. L. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzeczenie o wstrzymaniu postępowania egzekucyjnego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie postanowień statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2007 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 965), który pozbawił Zakład prawa do samodzielnego prowadzenia egzekucji. Skarżący zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7-9 oraz 77 k.p.a., wskutek nieuwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych. W uzasadnieniu podniósł, iż z dniem [...] lipca 2007 r. Inspektorat ZUS w P. utracił uprawnienie do prowadzenia egzekucji. W konsekwencji, odmowa wstrzymania czynności egzekucyjnych przez nieuprawniony organ jest prawnie nieuzasadniona. Ponadto, skarżący wskazał, iż brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego w okolicznościach, gdy Inspektorat ZUS wydał decyzję w przedmiocie wysokości zaległości z tytułu składek, od której skarżący złożył odwołanie do Sądu Okręgowego, kwestionując wysokość zaległości. Z tej przyczyny Inspektorat zawiesił rozpoznanie wniosku skarżącego o umorzenie zadłużenia. Skarżący podkreślił, iż w rozpoznawanej sprawie wstrzymanie czynności egzekucyjnych uzasadnia ważny interes wnioskodawcy, ponieważ jest osobą starszą ([...] lat), dotkniętą ciężkimi chorobami, a egzekucja zmusiłaby go do likwidacji działalności gospodarczej, stanowiącej jedyne źródło utrzymania. W pismach procesowych z dnia 4 stycznia oraz 9 marca 2008 r. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania w sprawie z uwagi na uchylenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. postanowień Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. oddalających zarzuty wniesione do postępowania egzekucyjnego i umorzenie postępowań pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę, Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Rozważając w tym kontekście zarzuty podniesione w skardze stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem, w ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia postanowień statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2007 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, który, w ocenie skarżącego, pozbawił Zakład prawa do samodzielnego prowadzenia egzekucji, wskazać należy, iż zgodnie z art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej dyrektor oddziału Zakładu jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania środków egzekucyjnych wskazanych w powołanym przepisie. Stosownie zaś do treści § 8 ust. 1 ww. statutu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który obowiązywał do dnia 5 marca 2008 r., terenowymi jednostkami organizacyjnymi Zakładu są oddziały wojewódzkie, obejmujące swoim zakresem działania obszar województwa oraz podlegające im oddziały, inspektoraty i biura terenowe. Zgodnie z § 8 ust. 2 statutu oddziałem wojewódzkim Zakładu kieruje dyrektor, a oddziałem, inspektoratem i biurem terenowym - kierownik, odpowiednio: oddziału, inspektoratu i biura terenowego. Należy zatem podzielić stanowisko Ministra Finansów wyrażone w odpowiedzi na skargę, iż wprowadzona w statucie Zakładu, nadanym rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2007 r., zmiana nomenklatury polegająca na rozszerzeniu nazwy oddziału poprzez dodanie przymiotnika wojewódzki podkreślającego zasięg jego działania - nie ma wpływu na zmianę kompetencji organu egzekucyjnego, o którym mowa w art. 19 § 4 ustawy egzekucyjnej. Należy również wyjaśnić, iż postanowienie z dnia [...] czerwca 2007 r. w przedmiocie niewyrażenia zgody na wstrzymanie czynności egzekucyjnych, zostało wydane, zgodnie z art. 23 § 7 ustawy egzekucyjnej, przez wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w W. Inspektorat w P., którego zakres rzeczowy działania obejmuje dochodzenie należnych składek i opłat. Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przepisów postępowania wskutek nieuwzglęnienia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, do czasu rozpatrzenia przez Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. stwierdzającej wysokość zadłużenia wobec Zakładu. Postanowienie z dnia [...] lipca 2007 r. o zawieszeniu postępowania dotyczy bowiem wniosku o umorzenie zadłużenia z tytułu składek, nie stanowi zatem podstawy do wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Minister Finansów zasadnie podniósł w tym kontekście, iż zarzuty dotyczące wymagalności egzekwowanych należności stanowią inny przedmiot sprawy i podlegają rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 33 ustawy egzekucyjnej. Wskazać należy, iż skarżący skorzystał z przysługującego mu prawa i wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], jednakże postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]-I Dyrektor Izby Skarbowej w W., orzekając jako organ wyższego stopnia, uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. w przedmiocie rozpatrzenia zarzutów i umorzył postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów, z uwagi na uchybienie siedmiodniowemu terminowi do ich złożenia. Organ poinformował przy tym stronę, iż może wystąpić od organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Reasumując należy podkreślić, iż organy obu instancji zastosowały prawidłową wykładnię art. 23 § 7 ustawy egzekucyjnej, w świetle którego wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego dotyczącego innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych może nastąpić wyłącznie za zgodą wierzyciela. Organy orzekające w sprawie zasadnie uznały, iż były zobligowane do odmowy wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wobec jednoznacznego stanowiska wierzyciela w tym zakresie. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.