V SA/Wa 2954/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jolanta Bożek (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Asesor WSA - Piotr Kraczowski, Protokolant - Izabela Zdzieszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi V. B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2007 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2007 r. o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium RP, obywatelowi [...], Panu V. B.. Jako podstawę rozstrzygnięcia powołano treść art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.) w zw. z art. 20 ust. 1 i art. 21 ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r., Nr 120, poz. 818) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W toku postępowania administracyjnego ustalono, iż w dniu [...] października 2006 r. V. B. złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uzasadniając go prowadzeniem w Polsce działalności gospodarczej w formie spółki z o.o. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r. Wojewoda [...] zawiesił postępowanie na wniosek Cudzoziemca. Pismem z dnia [...] marca 2007 r. zainteresowany wniósł o wznowienie postępowania z uwagi na zawarcie małżeństwa z obywatelką polską – D. S.. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. organ I instancji podjął zawieszone postępowanie. Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Wojewoda [...] odmówił udzielenia V. B. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu swego stanowiska organ administracyjny I instancji stwierdził, że zawarty przez Cudzoziemca związek małżeński z obywatelką polską D. S. został zawarty wyłącznie w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. W wyniku przeprowadzenia dodatkowego postępowania w trybie art. 55 ustawy o cudzoziemcach organ I instancji ustalił, że małżeństwo Cudzoziemca z D. S. zostało zawarte w dniu [...] lutego 2007 r. w B.. Małżonka Cudzoziemca pozostała przy nazwisku rodowym. Jednocześnie stwierdzono, że jest ona zatrudniona w firmie brata V. B. od 2 stycznia 2007 r. Zgodnie z pismem Komendanta Powiatowego Policji w T. z 16 kwietnia 2007 r. małżonkowie zamieszkują pod wskazanym przez Cudzoziemca adresem, aczkolwiek informacja o pobycie żony została wydana tylko na podstawie rozmowy z wnioskodawcą. Przeprowadzone postępowanie wykazało, iż małżonkowie posiadają znikome wiadomości na swój temat. Analiza protokołów przesłuchań małżonków wskazuje, że nie są oni zgodni co do wielu istotnych kwestii, dotyczących ich życia. Cudzoziemiec nie zna numeru telefonu swojej żony i kontaktuje się z nią poprzez swojego brata, u którego jest ona zatrudniona. Rodzice żony nie utrzymują z nim bliskich stosunków, nie byli obecni na ślubie córki. D. S. nie posiada kluczy do mieszkania, w którym rzekomo zamieszkuje wraz z mężem. Podczas dokonania oględzin w dniu 21 czerwca 2007 r. przez pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego ustalono, że w mieszkaniu nie było jej rzeczy osobistych, pomimo, że spędziła tam ostatnią noc. Nie potrafiła również właściwie wskazać umiejscowienia w mieszkaniu określonych przedmiotów codziennego użytku. Zeznania D. S. dotyczące okolicy miejsca wspólnego zamieszkania z Cudzoziemcem są również sprzeczne z ustaleniami poczynionymi w trakcie oględzin z dnia 21 czerwca 2007 r. Ponadto małżonkowie złożyli sprzeczne oświadczenia co do numeru budynku, numeru mieszkania oraz okresu zamieszkiwania w tym mieszkaniu. W ocenie Wojewody Śląskiego materiał zgromadzony w sprawie wskazuje, iż małżonkowie nie mieszkają razem i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie są też zgodni co do okoliczności, które ich dotyczą. W związku z powyższym organ uznał, iż związek małżeński został zawarty celem obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach. W złożonym od powyższej decyzji odwołaniu Cudzoziemiec podniósł, iż organ administracyjny błędnie ustalił stan faktyczny sprawy. Odwołujący się zauważył także, iż organ nie wskazał, który z punktów art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach został uznany za udowodniony i że Cudzoziemiec zawierając związek małżeński działał z zamiarem obejścia przepisów prawa. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] września 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko Wojewody, iż odwołujący się nie spełnia warunków określonych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, uzasadniających udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu swej decyzji organ II instancji podniósł, iż z analizy protokołów przesłuchań małżonków wynika, iż nie są oni zgodni w istotnych kwestiach dotyczących ich życia. Podczas przesłuchania przeprowadzonego w dniu 15 marca 2007 r. Cudzoziemiec oświadczył m.in., że w mieszkaniu przy ul. Ł. w T. zamieszkuje od ok. 12 miesięcy, podczas, gdy D. S. stwierdziła, że jej mąż przebywa pod tym adresem od ok. 5-6 lat. Podczas ponownego przesłuchania do protokołu w dniu 29 marca 2007 r. żona V. B. stwierdziła, że pod w/w adresem zamieszkuje z mężem od stycznia 2007 r., Sylwestra spędzili wspólnie z innymi obywatelami [...] w dyskotece, do której dojechali samochodem prowadzonym przez znajomego męża oraz, że mąż ostatnio nie był chory. Żona Cudzoziemca stwierdziła także, że śpią wspólnie z mężem w sypialni, gdzie mają jedno 2-osobowe łóżko. Pan V. B. stwierdził natomiast, że żona zamieszkała u niego przed Sylwestrem 2006 r., na dyskotekę sylwestrową, gdzie spotkali znajomych obywateli polskich, dojechali sami zamówioną taksówką oraz, że tydzień temu był chory na grypę i zażywał lekarstwa, a mieszkał wtedy z żoną w T. przy ul. Ł.. Dalej Cudzoziemiec zeznał, że z żoną śpią w jednym pokoju, gdzie mają 2 osobne łóżka. Podczas tego przesłuchania zarówno Cudzoziemiec jak i jego żona zgodnie oświadczyli, że rodzice D. S. o ich ślubie dowiedzieli się już po nim. W dniu 4 czerwca 2007 r. G. S., ojciec D. S., stwierdził natomiast, że dowiedział się o tym od córki na ok. półtora miesiąca przed ślubem, na który jego córka zaprosiła rodzinę. W dniu 25 czerwca 2007 r. w trakcie kolejnego przesłuchania D. S. stwierdziła, że do pracy jeździ z przystanków za budynkiem, w którym mieszka wraz z mężem autobusami linii 620 lub 114. Jak ustalili pracownicy organu I instancji, z dwóch linii autobusowych, wymienionych przez żonę Cudzoziemca, jedna nie istnieje, a druga nie przejeżdża przez T. Jak wynika natomiast z protokołu oględzin mieszkania z dnia 21 czerwca 2007 r. żona Cudzoziemca stwierdziła, że w mieszkaniu nie ma jej szczoteczki do zębów, ani ręcznika. Cudzoziemiec stwierdził tymczasem, że jedna z dwóch szczoteczek do zębów należy do żony, a ręcznik jest wspólny. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że małżonkowie nie są zgodni co do dotyczących ich danych osobowych i innych, istotnych okoliczności, które ich dotyczą oraz nie zamieszkują wspólnie. Małżeństwo V. B. i D. S.j zostało zawarte w celu obejścia przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, co wyczerpuje przesłanki określone w art. 57 ust. 1 pkt 4, skutkujące odmową udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. V. B. – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – pismem z dnia 25 października 2007 r. (data nadania pocztowego) złożył skargę na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucił jej: - naruszenie art. 7, 77, 80, 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, - naruszenie art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach polegające na: • błędnym uznaniu w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, że zachodzą sytuacje wskazane w art. 55 ust. 1 pkt 3 i 6, • błędnej interpretacji i niewłaściwym zastosowaniu wspomnianego przepisu, poprzez przyjęcie jego nieprawidłowej wykładni wedle której, zaistnienie sytuacji o których mowa w pkt 1-6, implikuje odmowę udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, podczas gdy zaistnienie powyższych sytuacji powoduje jedynie skutek taki, iż organ prowadzący postępowanie powinien ustalić czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. - naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach polegające na jego wadliwym i przedwczesnym zastosowaniu bez udowodnienia, iż związek małżeński skarżącego został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Skarżący rozwijając powyższe zarzuty w uzasadnieniu skargi stwierdził, że w ocenie zarówno organu I jak i II instancji, przepis art. 55 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi katalog przesłanek, których wystąpienie implikuje wniosek o zawarciu małżeństwa w celu obejścia przepisów prawa i skutkuje zgodnie z art. 57 ust. 1 pkt 4 odmową udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Interpretacja taka nie jest jednak prawidłowa. Na poparcie swego stanowiska powołał się m.in. na wyrok NSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II OSK 1142/05), w którym Sąd wskazał, iż "Stwierdzenie, że małżonkowie nie są zgodni co do danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą (art. 55 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach - Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.) nie jest tożsame z ustaleniem, że związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów o udzieleniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, lecz jedynie uzasadnia przeprowadzenie postępowania umożliwiającego ustalenie, czy małżeństwo zostało zawarte w tym celu. " Następnie – polemizując z argumentacją organu administracji – Strona skarżąca podkreśliła, że wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji różnice zdań Cudzoziemca i jego żony nie są istotne. Niczym nadzwyczajnym nie jest bowiem fakt, iż Skarżący nie pamięta numeru telefonu komórkowego żony, albowiem w dobie powszechnego korzystania z telefonów z pamięcią numerów powyższe nie jest niczym niezwykłym. Podobnie nie świadczy o pozorności zawartego związku małżeńskiego to, iż małżonka Cudzoziemca nie pamiętała, aby mąż był ostatnio chory oraz jakie pojemniki na śmieci stoją przed budynkiem, w którym zamieszkują bądź czy nieopodal znajduje się jakaś przychodnia. O fikcyjnym charakterze związku małżeńskiego w żadnym wypadku nie może również świadczyć okoliczność, iż małżonkowie nie potrafią precyzyjnie wskazać gdzie w ich mieszkaniu znajdują się niektóre przedmioty. Nie może to dziwić, szczególnie mając na uwadze fakt, że małżonkowie dopiero od kilku miesięcy organizują swoje wspólne życie rodzinne, a mieszkanie które zajmują zostało wyposażone i urządzone przez poprzedniego najemcę lokalu, brata Skarżącego Pana S. B.. Według Strony skarżącej drobne rozbieżności w zeznaniach małżonków są spowodowanie również tym, iż Skarżącemu nie zapewniono w toku postępowania tłumacza oraz brakiem precyzji pytań. Ponadto łączącą małżonków więź uczuciową potwierdza staranie się o zgodę Kurii w [...] na ślub kościelny, planowane przyjęcie weselne i starania o powiększenie rodziny. Dodatkowo – w celu potwierdzenia okoliczności wskazanych w skardze – Strona skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka S. B. oraz o przesłuchanie V. B. w charakterze strony. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że jest ona bezzasadna. Przesłanki udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, zawarte zostały w art. 53 ustawy o cudzoziemcach. Z brzmienia ust. 1 i 2 tego przepisu wynika, że spełnienie którejkolwiek z wymienionych w tym artykule okoliczności obliguje organ do udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jedną z nich jest małżeństwo z obywatelem polskim (art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy). Prowadzący postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, z wniosku cudzoziemca, będącego małżonkiem obywatela polskiego, organ administracji stosownie do zapisu art. 55 ust 1 ustawy o cudzoziemcach ustala czy związek małżeński nie został zawarty w celu obejścia przez cudzoziemca przepisów o udzielaniu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jednocześnie ustawodawca wymienia w tym przepisie okoliczności, które jeżeli występują, mogą wskazywać na zawarcie małżeństwa w celu obejścia przepisów ustawy. Należą do nich m.in: brak wspólnego zamieszkiwania (art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach), czy niezgodność co do dotyczących ich danych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą (art. 55 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach). Jak słusznie zauważono w skardze powołując się na orzeczenie NSA stwierdzenie np., że małżonkowie nie są zgodni co do danych osobowych i innych istotnych okoliczności, które ich dotyczą nie jest tożsame z ustaleniem, że związek małżeński został zawarty w celu obejścia przepisów prawa, lecz jedynie uzasadnia przeprowadzenie postępowania umożliwiającego ustalenie, czy małżeństwo zostało zawarte w tym celu. Takie dodatkowe postępowanie zostało jednak przez organ I instancji przeprowadzone, a z zebranego w jego toku materiału dowodowego wynika, że małżeństwo Cudzoziemca z obywatelką polską nie uzasadnia udzielenia Mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ujawnione zaś w wyjaśnieniach małżonków rozbieżności dotyczą wielu istotnych, by nie powiedzieć podstawowych kwestii, dotyczących ich życia. Wbrew twierdzeniom skargi wykazane w toku postępowania dowodowego niezgodności w zeznaniach małżonków są znaczne i bardzo liczne. Skarga zawiera polemikę zaledwie z niektórymi okolicznościami, które w ocenie organu potwierdzają, iż małżeństwo Skarżącego zostało zawarte w celu obejścia przepisów prawa. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że małżonków cechuje niski stopień wzajemnej znajomości, nie spędzają wspólnie czasu oraz nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Wniosek taki należy wywodzić przede wszystkim z zeznań Skarżącego i jego żony. Podkreślić należy znaczne rozbieżności odnośnie Ich wspólnego mieszkania oraz najbliższej okolicy tego mieszkania, wspólnego spędzania czasu wolnego, wspólnych posiłków, dojazdów do pracy, a także dojazdu na przesłuchanie do urzędu wojewódzkiego. Zauważyć należy także sprzeczność co do tego jak wygląda sypialnia w Ich mieszkaniu, kto i jak często gotuje obiad, a także całkowitą nieznajomość żony Skarżącego okolicy mieszkania, w którym jakoby zamieszkuje z mężem oraz wyglądu tego mieszkania i umiejscowienia w nim podstawowych przedmiotów. W rzekomo wspólnie zajmowanym mieszkaniu brak również podstawowych przyborów toaletowych żony Skarżącego. Wyżej wymienione okoliczności uprawniały orzekające w przedmiotowej sprawie organy do przyjętej w ich decyzjach oceny, że małżeństwo Cudzoziemca zostało zawarte w celu obejścia przepisów ustawy o cudzoziemcach w zakresie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo w oparciu o wyczerpująco zebrany materiał dowodowy. Małżonkowie byli kilkukrotnie przesłuchiwani, dokonano oględzin ich mieszkania oraz jego okolicy. Przesłuchano również ojca żony Skarżącego. Jej matka kilka miesięcy po ślubie oświadczyła, że nie zna męża swojej córki i nie ma w sprawie nic do powiedzenia. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skargi jakoby rozbieżności w zeznaniach małżonków wynikały z nieprecyzyjności zadawanych im pytań, a także z nie zapewnienia Skarżącemu tłumacza podczas przesłuchania. Pytania były bowiem sformułowane w jasny sposób, Skarżący natomiast na początku każdego z przesłuchań oświadczał, że zna język polski i wyraża zgodę na przesłuchanie w tym języku. Na marginesie – odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka S. B. oraz o przesłuchanie V. B. w charakterze strony – wyjaśnić należy, że co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Sąd ten bowiem kontrolę legalności zaskarżonej decyzji opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem, który tą decyzję wydał. Od tej zasady ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zawiera tylko jeden wyjątek przewidziany w art. 106 §6 (sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów), jednakże nie dotyczy on prowadzenia postępowania dowodowego w postulowanym przez Stronę skarżącą zakresie. Stanowisko takie nie budzi wątpliwości w orzecznictwie (vide: wyrok NSA z dnia 25.02.2005 r., I SA 428/99, LEX nr 55767, zgodnie z którym przed sądami administracyjnymi nie może być prowadzone postępowanie dowodowe z zeznań świadków). Dodatkowo należy zauważyć, że Skarżący miał możliwość przedstawienia swojego stanowiska w sprawie, został bowiem powiadomiony o terminie rozprawy. Konkludując uznać należy, że decyzje w niniejszej sprawie wydane zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów administracyjnych. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.