V SA/Wa 2957/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-03-07

Skład orzekający: Anna Michałowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może otrzymać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku przedstawienia okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną, w tym niskie dochody i brak oszczędności, sąd powinien przyznać prawo pomocy, zapewniając tym samym prawo do sądu.
Stan faktyczny
Skarżąca B. H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w postępowaniu dotyczącym decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności. W uzasadnieniu wskazała trudną sytuację materialną, niskie dochody z gospodarstwa rolnego i renty męża, brak oszczędności oraz wysokie wydatki na leki i utrzymanie gospodarstwa.
Rozstrzygnięcie
Przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Anna Michałowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... października 2010 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. 1. zwolnić od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Skarżąca wystąpiła na urzędowym formularzu PPF z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, zamieszkują w domu wiejskim o pow. ... m². Skarżąca posiada nieruchomość rolną o pow. ... ha, nie posiada innych nieruchomości, przedmiotów wartościowych ani oszczędności pieniężnych. Miesięczne dochody w gospodarstwie domowym skarżącej wynoszą ... zł, w tym około ... zł to dochód z gospodarstwa rolnego oraz ... zł renta jej męża. Ponadto skarżąca wskazała, iż obydwoje z mężem są schorowani, stąd wydatki na lekarstwa (... zł). Wydatki na wodę wynoszą ... zł miesięcznie, energię elektryczną – ... zł miesięcznie, zakup paliwa do ciągnika i samochodu – ... zł miesięcznie, zakup opału na ogrzanie domu – ... zł rocznie (tj. ... zł miesięcznie). W dodatkowym oświadczeniu złożonym na wezwanie skarżąca wskazała, iż otrzymuje dopłaty do gruntów i upraw – rocznie ... zł, opłaca rentę w KRUS – ...zł kwartalnie. Do oświadczenia skarżąca załączyła odcinek świadczenia rentowego męża, dowód opłacania ubezpieczenia w KRUS, wyciąg z rachunku bankowego oraz fakturę za leki. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest - zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) - dalej ustawy p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. Treść i warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym określa art. 245 §2 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. W myśl art. 245 §2 ustawy p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a, zostaje przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na obecnym etapie postępowania na wysokość obciążeń finansowych, do poniesienia których wnioskująca byłaby zobowiązana w niniejszej sprawie składają się wpis od skargi - 113 zł oraz wynagrodzenie dla profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe na względzie oraz przedstawione we wniosku okoliczności należało uznać, iż sytuacja materialna skarżącej jest trudna i stanowi pozytywną przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wysokość dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej (około ... zł) - z uwzględnieniem wskazanych kosztów utrzymania - pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny składającej się z dwóch osób. Skarżąca nie posiada również żadnych oszczędności pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na koszty postępowania sądowego, co potwierdza nadesłany wyciąg z rachunku bankowego. Z tych względów oraz kierując się zapewnieniem skarżącej prawa do sądu należało uznać, iż zarówno udział adwokata w sprawie jak i zwolnienie od kosztów sądowych jest uzasadnione. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło