V SA/Wa 2964/16

WyrokWSA w Warszawie2017-07-25

Skład orzekający: Krystyna Madalińska - Urbaniak, Irena Jakubiec - Kudiura, Jadwiga Smołucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił umorzenia należności z tytułu dofinansowania projektu, nie badając wystarczająco przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" w kontekście specyficznej działalności statutowej stowarzyszenia?
Ratio decidendi
Organ administracji, odmawiając umorzenia należności z tytułu dofinansowania projektu, nie dokonał wystarczająco wnikliwej analizy przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", co stanowi naruszenie przepisów prawa. W szczególności, organ nie uwzględnił w pełni specyfiki działalności statutowej stowarzyszenia, jego znaczenia dla społeczeństwa oraz potencjalnych negatywnych konsekwencji dla beneficjentów w przypadku jego likwidacji, co mogło prowadzić do dowolności w rozstrzygnięciu.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie D. zwróciło się o umorzenie należności z tytułu dofinansowania projektu. Organ I instancji odmówił umorzenia, podobnie uczynił organ II instancji (Minister Rozwoju), utrzymując w mocy decyzję organu I instancji. Stowarzyszenie zaskarżyło decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym pominięcie wskazań sądu z poprzedniego wyroku oraz nadmiernie zawężającą interpretację pojęć "interes podatnika" i "interes publiczny". Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie zbadał wystarczająco przesłanek do umorzenia należności.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] września 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia D. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu dofinansowania realizacji projektu uchyla zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z 4 lutego 2016r., sygn. akt V SA/Wa 4025/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia D. w K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z (...) lipca 2015r., nr (...) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu dofinansowania realizacji projektu, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził na rzecz beneficjenta zwrot kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu tego wyroku – przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy – Sąd wskazał, że Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. decyzją z (...) maja 2015 r. – działając na podstawie § 3 ust. 2a w zw. z § 3 ust 2 lit. u) porozumienia Nr (...) z (...) września 2007 r., w sprawie dofinansowania działań w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, w brzmieniu nadanym aneksem nr 11 z dnia 25 lutego 2014 r., oraz aneksem nr 12 z 22 kwietnia 2014 r. oraz art. 61 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 64 ust 1 w zw. z art. 55 , 56 i art. 60 , a także z art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013r. poz. 885 ze zm. dalej u.f.p.) w zw. z art. 67a ustawy z 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U. z 2012 r. , poz. 749 ze zm. dalej O.p.) i art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 z póź. zm. dalej k.p.a.) – odmówił umorzenia w całości lub części zobowiązania określonego ostateczną decyzją Zarządu Województwa Małopolskiego z 12 marca 2013r., zobowiązującą Stowarzyszenie D. w K. jako Beneficjenta projektu pn: "Małopolski Instytut Ekonomii Społecznej‘’ nr POKL.07.02.02-12-029/09 realizowanego w ramach Poddziałania 7.2.2 "Wsparcie ekonomii społecznej’’ Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, do zwrotu kwoty w wysokości 158 177,72 zł obejmującą wydatki uznane za niekwalifikowane oraz środki niewykorzystane wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, że należność do zwrotu została określona w wyniku stwierdzonych w trakcie czynności kontrolnych w ww. projekcie uchybień skutkujących uznaniem nie kwalifikowalności poszczególnych wydatków. W ramach ww. czynności kontrolnych uznano za niekwalifikowalne wydatki dotyczące: umowy cywilnoprawnej zawartej z pracownikiem Beneficjenta (kwota 6 115,20 zł), wykonania projektu platformy dla osób niepełnosprawnych (kwota 7 200,00 zł), dostawa platformy dla osób niepełnosprawnych (kwota 75 000,00 zł), oznakowania windy (kwota 438,50 zł) i udostępnienia przez Beneficjenta pomieszczeń na potrzeby biura projektu w K. (kwota 119 500,00 zł). Poniesione przez Beneficjenta wydatki zostały zakwestionowane ze względu na ich niezgodność z zapisami 4.1 Podrozdziału 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki z 22 listopada 2010 r. Sąd uznał - biorąc pod uwagę treść art. 134 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że ani w rozstrzygnięciu Organu I instancji, ani II instancji brak jest wykazania dlaczego odmówiono częściowego umorzenia należności. Problem w ocenie Sądu jest o tyle istotny, że w rozstrzygnięciu Organu I instancji (Dyrektor WUP w K.) "odmawia uznania wniosku o umorzenie w całości lub w części zobowiązania określonego ostateczną decyzją Zarządu Województwa Małopolskiego (...)’’ Kiedy Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżony akt administracyjny należało oczekiwać iż - po pierwsze – dostrzeże wspomniane uchybienie, a – po drugie – w uzasadnieniu wykaże dlaczego, jakże jego zdaniem, Skarżąca nie zasługuje na dobrodziejstwo częściowego umorzenia należności. Ponadto w ocenie Sądu istotnym uchyleniem, które dopuścił się Organ II instancji – w zakresie postulatu ponownego rozstrzygnięcia sprawy – jest to, że zaprezentował w uzasadnieniu motywy którymi kierował się Organ I instancji, wskazał zasadnicze argumenty odwołania lecz poprzestał na ocenie sytuacji Stowarzyszenia na koniec 2013r. Tymczasem uwzględniając treść art. 56 i 57 u.f.p. należy oczekiwać ustalenia bilansu zysków i strat na dzień orzekania, a ten – w przypadku Organu II instancji – przypadał na koniec lipca 2015r. Sąd podkreślił, że jego zdaniem nie ulega wątpliwości, że w świetle okoliczności ujawnionych w sprawie brak jest podstaw do umorzenia należności w całości. Jednak zadaniem Organu pozostaje wszechstronne ustalenie aktualnego stanu, w szczególności kondycji finansowej Skarżącej, a także bilansu zysków i strat na dzień orzekania przez Organ II instancji. Być może, co podkreślił Sąd – na tej podstawie – pojawi się możliwość częściowego umorzenia należności lub ich rozłożenia na raty (w pozostałej części), co należy uczynić przy aktywnym udziale Skarżącej, która powinna wykazać racje przemawiające za rozstrzygnięciem u którego podstaw ległby art. 57 u.f.p. W tych okolicznościach Minister Rozwoju decyzją z (...) września 2016r. nr (...), uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2016r. (sygn. akt: V SA/Wa 4025/15) utrzymał w całości w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. z (...) maja 2015r. nr (...)i odmówił uznania wniosku o umorzenie w całości lub w części zobowiązania określonego ostateczną decyzją Zarządu Województwa M. z (...)marca 2013r. nr (...) zobowiązującą Stowarzyszenie D. w K. do zwrotu kwoty 158.177,72 zł obejmującą wydatki uznane za niekwalifikowane oraz środki niewykorzystane wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Uzasadniając decyzję drugoinstancyjną organ odwoławczy powołał treść art. 207, art. 64 ust. 1, art. 55 oraz art. 67 u.f.p., w związku z art. 67 a § 1 O.p. oraz przytoczył dostępne w tym przedmiocie orzecznictwo sądów administracyjnych. Odnosząc się do wskazań dotyczących dalszego postępowania w sprawie wyrażonych w wyroku WSA z 4 lutego 2016r. Minister Rozwoju wskazał na rachunki zysków i strat oraz bilanse Stowarzyszenia za lata 2013-2015 i wyjaśnił, że ze względu na wykazaną w 2013 r. stratę Stowarzyszenie nie posiada zdolności kredytowej, a wymagalne zobowiązania pieniężne w stosunku do PFRON i Zarządu Budynków Komunalnych w K. zostały Stronie rozłożone na raty. Z danych wykazanych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, że z dniem 22 stycznia 2014r. Stowarzyszenie D. zostało wykreślone z Rejestru Przedsiębiorców. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że rok 2014r. Stowarzyszenie zakończyło zyskiem w kwocie 42.647,78 zł, podobnie jak rok 2015, w którym zanotowano zysk w kwocie 20 556,23 zł. Przy przychodach z podstawowej działalności operacyjnej na poziomie z 2015 r. 1 987 205,95 zł nie można stwierdzić, w ocenie Organu odwoławczego, aby Stowarzyszenie posiadało znaczne zaległości w spłacie zobowiązań. Analiza dokumentów finansowych Stowarzyszenia wskazuje, iż Stowarzyszenie pomimo zakończenia roku bilansowego 2013 stratą w wysokości 214 465,59 zł w dwóch kolejnych latach (2014 i 2015) osiągnęło zysk, który pokrywa 29,47 % zanotowanej w 2013 r. straty. Po zakończeniu roku bilansowego 2015 niepokryta strata wynosi 151 261,58 zł. Porównując niepokrytą stratę z roku 2013 z przychodami z podstawowej działalności operacyjnej z 2015 r. można stwierdzić, iż strata ta stanowi 7,6 % przychodów z 2015 r. W ocenie Ministra, jest to strata nieznaczna, mająca jedynie wpływ na zdolność kredytową Stowarzyszenia, co znalazło swój wyraz w negatywnym rozpatrzeniu wniosku kredytowego Stowarzyszenia przez Bank BPH S.A. Z dokumentów finansowych Stowarzyszenia nie wynika jednakże, aby nieuzyskanie przez Stowarzyszenie kredytu miało negatywny wpływ na jego działalność. Minister wskazał ponadto, że pomimo niepokrycia w pełni straty finansowej za rok 2013 oraz nieuzyskaniem wnioskowanego kredytu sytuacja finansowa Stowarzyszenia ulega stopniowej poprawie. W ocenie Organu II instancji Stowarzyszeniu nie grozi niewypłacalność godząca w prowadzoną działalność, pomimo, że obecną sytuację finansową Stowarzyszenia można określić jako niekorzystną i będącą efektem zanotowania w 2013r., jednakże nie zagrażającą bieżącej działalności Stowarzyszenia (ochrona zdrowia, walka z uzależnieniami i działania na rzecz osób niepełnosprawnych, zagrożonych marginalizacją). Nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, iż w sprawie występuje "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny" uzasadniający udzielenie ulgi w myśl art. 67a Ordynacji podatkowej. W skardze na tę decyzję beneficjent zarzucił naruszenie: 1. prawa procesowego, a to przepisu art. 153 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez pominięcie wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2016r. (sygn. akt: V SA/Wa 4025/15), a to: szczegółowego ustalenia aktualnej, całościowej sytuacji Stowarzyszenia (nie tylko finansowej), nie ustalenie czy zachodzą przesłanki do częściowego umorzenia należności i rozłożenie na raty płatności pozostałej części; 2. prawa materialnego, a to przepisu art. 67a O.p. poprzez jego niewłaściwą nadmiernie zawężającą interpretację pojęcia "interes podatnika" i "interes publiczny", jako mających li tylko wymiar finansowy i w konsekwencji jego niezastosowanie, pomimo, że po stronie skarżącej zachodzi ważny interes podatnika, jak i interes publiczny uzasadniający odroczenie terminu płatności i rozłożenie płatności należności podlegającej zwrotowi na raty; 3. art. 47 ust. 3 a ustawy o rachunkowości poprzez jej niezastosowanie i w konsekwencji ustalenie, że Stowarzyszenie w roku 2014 i 2015 osiągnęło zysk; 4. art. 7 i 77 k.p.a. i wynikających z nich zasady prawdy obiektywnej i obowiązku organu administracji zebrania pełnego materiału dowodowego na dzień orzekania i wszechstronnego jego zbadania; 5. przepisu art. 107 k.p.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonej niniejszą skarga decyzji nie zawiera obligatoryjnych elementów uzasadnienia zawartych we wskazanym przepisie; 6. sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym polegająca na przyjęciu, że Stowarzyszenie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą; 7. pominięcie faktu, iż udział dotacji pozyskiwanych przez Stowarzyszenie na działalność nieodpłatną w 2015 roku stanowił 53,06 % przychodów, jak również pominięcie faktu, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i Urząd Skarbowy rozkładając płatność należności na raty kierując się tymi samymi przesłankami ustawowymi, a to: ważnym interesem podatnika i ważnym interesem publicznym rozłożył płatność tych należności Stowarzyszeniu na raty. Autor skargi wskazał ponadto, że dalsze prowadzenie działalności przez Stowarzyszenie leży w interesie publicznym Państwa, gdyż na co dzień korzystają z jego pomocy osoby zagrożone wykluczeniem społecznym poprzez otrzymywanie z jego bogatej oferty m.in. wsparcia psychicznego i terapeutycznego. Likwidacja Stowarzyszenia, co podkreślono oznacza również utratę pracy przez 114 osób i pozbawienie ich środków utrzymania. Zatem bez wątpienia w ocenie Skarżącego zachodzi w przedmiotowej sprawie ważny interes podatnika i stanowi przesłankę do odroczenia terminu płatności lub rozłożenia płatności na raty. Skarżący zwraca też uwagę na fakt, że pomimo poniesienia wydatków uznanych później za niekwalifikowane (montaż platformy przystosowanej dla osób niepełnosprawnych, zawarcia umowy cywilno-prawnej osoby rozliczającej projekt, kosztów najmu lokalu) Stowarzyszenie utrzymało trwałość realizacji projektu. Wyjaśniono również, że Stowarzyszenie zamknęło rok 2014 stratą w wysokości 173.842,84 zł, zaś rok 2015 stratą w wysokości 151.307,61 zł. Udział dotacji pozyskiwanych przez Stowarzyszenie na działalność nieodpłatną w przychodach w roku 2015 stanowiło 53,06 % przychodów. W oparciu o powyższe Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, w ten sposób, że Stowarzyszeniu zostanie umorzona pozostała do zapłaty kwota, ewentualnie wniósł o częściowe umorzenie pozostałej do zapłaty należności i rozłożenie płatności po umorzeniu kwoty na raty. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że orzekając w analizowanej przez Sąd sprawie administracyjnej, organ działał w ramach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 lutego 2016r. sygn. akt V SA/Wa 4025/15. Stosownie do treści art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016r. poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przypomnieć trzeba, że we wskazanym powyżej wyroku WSA uchylającym decyzję organu Sąd stwierdził, że wniosek Stowarzyszenia nie został rozważony w oparciu o art. 67 a § 1 O.p., nadto uznał, że brak jest uzasadnienia dotyczącego odmowy częściowego umorzenia należności. Na podstawie art. 64 ust. 1 u. f. p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60. Powołany w tym przepisie art. 55 określa rodzaje ulg – umorzenie w całości albo w części, odroczenie spłaty lub rozłożenie jej na raty Natomiast przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają przesłanek, które warunkują dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, lecz zawierają odesłanie zawarte w art. 67 u.f.p., iż do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, ze zm.). Zgodnie z art. 67a § 1 O.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (dotyczy podatnika prowadzącego działalność gospodarczą), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może: 1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty; 2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a; 3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Realizacja ulgi, o której mowa w przywołanym powyżej przepisie ustawy, nie następuje z mocy samego prawa. W celu jej zastosowania niezbędne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz wydanie decyzji. Bez ustalenia stanu faktycznego nie można ocenić, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny będący przesłanką uprawniającą organ do udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania. Ustalając przesłanki zastosowania omawianej ulgi ustawodawca użył zwrotów niedookreślonych: "ważny interes podatnika" lub " interes publiczny", co można uznać za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Trzeba też mieć na uwadze, że decyzja w przedmiocie zastosowania ulgi ma uznaniowy charakter. Instytucja uznania administracyjnego polega na tym, że organ administracyjny rozpatrujący daną sprawę ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, w szczególności może odmówić uwzględnienia wniosku strony o przyznanie danego prawa, istotne są natomiast przyczyny z powodu których wniosek strony nie został uwzględniony. W wypadku decyzji uznaniowych nawet spełnienie przez stronę ustawowych przesłanek kwalifikujących do przyznania danego prawa, rozstrzygnięcie może być dla strony niekorzystne. Należy jednak pamiętać, że decyzja oparta na uznaniu administracyjnym obarczona jest wymogiem szczególnie wnikliwego oraz precyzyjnego jej uzasadnienia, tak aby motywy rozstrzygnięcia nie budziły żadnych wątpliwości oraz niejasności. Z uzasadnienia decyzji uznaniowej w sposób oczywisty winno wynikać jakimi przesłankami kierował się organ podejmując w sprawie rozstrzygnięcie o danej treści. Dopiero analiza motywów rozstrzygnięcia wykaże, czy decyzja jest zgodna z prawem. Motywy rozstrzygnięcia winny mieć bowiem oparcie w przepisach prawa, argumentacja organu nie może być dowolna, nie powiązana ze stanem faktycznym i prawnym danej sprawy administracyjnej. W analizowanej sprawie okoliczności sprawiają, że odmawiając przyznania stronie wnioskowanej ulgi organ winien wyjątkowo wnikliwie i precyzyjnie uzasadniać swoje stanowisko, tak aby przyczyny rozstrzygnięcia nie budziły wątpliwości oraz aby z uzasadnienia decyzji wynikało, że wszystkie istotne dla danej sprawy aspekty, w rozumieniu przepisów prawa materialnego, zostały przez organ zauważone i rozpatrzone. W zaskarżonej decyzji organ dokonał analizy sytuacji finansowo-ekonomicznej Skarżącego w latach 2013 - 2015. Wskazał, że rok 2013 Stowarzyszenie zakończyło stratą w wysokości 214.465,59 zł, natomiast w dwóch kolejnych latach (2014 i 2015) osiągnęło zysk, który pokrywa 29,47 % zanotowanej w 2013 r. straty. Organ stwierdził, że porównując niepokrytą stratę z 2013r. z przychodami z podstawowej działalności operacyjnej z 2015r. można stwierdzić, że strata ta stanowi 7,6 % przychodów z 2015r. Organ odniósł się do wpływu tej straty na zdolność kredytową Stowarzyszenia w związku z negatywnym rozpatrzeniem wniosku kredytowego przez Bank BPH S.A., która nie może stanowić uzasadnienia umorzenia należności. W zaskarżonej decyzji podniesiono również, że pomimo niepokrycia w pełni straty finansowej z 2013r. oraz nieuzyskaniem kredytu sytuacja finansowa Skarżącego ulega poprawie. Jednocześnie spłaca ono regularnie zobowiązania w systemie ratalnym na rzecz Zarządu Budynków Komunalnych, PFRON, ZUS. W ocenie Sądu, poczynionym przez organ ustaleniom stanu faktycznego sprawy nie towarzyszyła pełna jego subsumcja wobec normy prawnej wynikającej z art. 67a § 1 O.p. Wskazać trzeba, że powyższy przepis uzależnia umorzenie należności od spełniania określonych w nim przesłanek, a zatem: ważnego interesu dłużnika lub interesu publicznego. Wobec powyższego pełne rozpoznanie sprawy wymagało od organu dokonania analizy wniosku oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego sprawy pod kątem spełnienia wymienionych powyżej przesłanek, czego w zaskarżonej decyzji zabrakło. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organ nie ocenił rzetelnie i wnikliwie wszystkich okoliczności sprawy. Należy zauważyć, że organ bardzo pobieżnie odniósł się do przesłanki interesu publicznego w umorzeniu należności, a przedstawione przez wnioskodawcę fakty wymagały od organu pogłębionej refleksji w tym przedmiocie. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie został właściwie rozpatrzony i oceniony, co uzasadnia postawienie zarzutu naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ niedostatecznie bowiem wziął pod uwagę specyficzną indywidualną, obiektywnie trudną sytuację Stowarzyszenia. Należy zauważyć, że podstawowym przedmiotem działalności Stowarzyszenia od 13 lat jest m.in. praca zmierzająca do niesienia pomocy osobom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, tj. osobom niepełnosprawnym ich rodzinom, osobom starszym, samotnym, czy pozbawionym opieki, bezrobotnym, uzależnionym w okresie przezwyciężenia bardzo trudnych sytuacji życiowych, które nie są w stanie jej pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Stowarzyszenie w ramach tej działalności prowadzi jednostki organizacyjne świadczące kompleksowe usługi terapeutyczne i psychoterapeutyczne (NZOZ D., Poradnie Uzależnień i Współuzależnienia, Poradnie Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży, Ośrodek Poradnictwa i Terapii Rodzin, Szkołę dla Rodziców Małych Dzieci, Wolontariat D., Warsztat Terapii Zajęciowej, Biuro Porad Obywatelskich, Bank Żywności). Skarżący wspiera kampanie społeczne np. Postaw na Rodzinę, Program wsparcia w procesie dorastania, Przeciwdziałania przemocy w rodzinie, Programy zatrudnieniowe. Stowarzyszenie prowadzi przedmiotową działalność w oparciu o dotacje celowe, które w roku 2015 stanowiły 53,06 % przychodów. Osiąga również przychód z odpłatnej działalności statutowej (z realizacji zlecenia pozyskanego z NFZ, dotacje z Gminy, z MOPS, wpłaty rodziców), refundacje z Urzędu Pracy. Umknęło uwadze organu, że Stowarzyszenie działa w bardzo szczytnych celach, bynajmniej nie komercyjnych, wyręczając w tym względzie organy Państwa. Realizuje od lat zadania i projekty zlecane przez jednostki samorządu terytorialnego oraz kontrakty z NFZ, co z kolei implikuje kierunkowy, ściśle określony sposób wykorzystania dotacji. Zauważyć należy, że brak udzielenia ulgi, w postaci choćby częściowego umorzenia należności może spowodować, że strona będzie zmuszona z powodu braku środków zakończyć swoją działalność i najprawdopodobniej poddać się w stan likwidacji. Z kolei zakończenie działalności Stowarzyszenia wiązać się będzie z zaprzestaniem świadczenia pomocy potrzebującym, w tym osobom wykluczonym i zagrożonym wykluczeniem społecznym. Tym samym osoby korzystające z pomocy Stowarzyszenia będą zmuszone korzystać z pomocy organów Państwa. W ocenie Sądu powyższe okoliczności, winny być brane pod uwagę w kontekście oceny interesu publicznego uzasadniającego zastosowanie ulgi. Organy administracyjne oceniając powyższą przesłankę pominęły wskazane wyżej okoliczności a zatem dokonały tej oceny w sposób niewystarczający. Z tych powodów zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie mieści się w sferze swobodnego uznania administracyjnego lecz nosi cechy dowolności, a ustalenia dokonane przez organ na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego są niepełne i w konsekwencji niewyczerpująco rozpatrzone. Ponownie rozpoznając sprawę organ - mając na uwadze wskazania Sądu - winien poddać wnikliwej analizie sytuację materialną wnioskodawcy, ze szczególnym uwzględnieniem przedmiotu działalności Stowarzyszenia, a następnie rozważyć, czy w stosunku do Skarżącego zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi. W szczególności czy w interesie publicznym będzie ewentualna likwidacja Stowarzyszenia, z której na przestrzeni ostatnich dwóch lat skorzystało ok. 10.000 osób i zaprzestanie świadczenia pomocy osobom potrzebującym oraz przejęcie tego obowiązku przez organy Państwa. Analiza ta winna być dokonana w ramach zakreślonych wskazanymi przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu przepisami prawnymi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że przy wydawaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło do naruszenia przepisów prawa, co mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia i uchylił je na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło