V SA/Wa 2967/08
WyrokWSA w Warszawie2009-03-26
Skład orzekający: Beata Krajewska, Mirosława Pindelska, Joanna Zabłocka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o nadanie statusu uchodźcy może zostać uznany za oczywiście bezzasadny, jeśli cudzoziemiec przedstawia sprzeczne informacje dotyczące przyczyn wyjazdu z kraju pochodzenia i nie potrafi udowodnić obawy przed prześladowaniem z powodów określonych w Konwencji Genewskiej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy może zostać uznany za oczywiście bezzasadny, jeśli cudzoziemiec przedstawia sprzeczne informacje dotyczące przyczyn wyjazdu z kraju pochodzenia i nie potrafi udowodnić obawy przed prześladowaniem z powodów określonych w Konwencji Genewskiej. W takiej sytuacji, gdy brak jest wiarygodnych okoliczności świadczących o prześladowaniu lub uzasadnionej obawie przed nim, a także gdy nie zachodzą przesłanki do udzielenia pobytu tolerowanego, skarga na decyzję odmawiającą nadania statusu uchodźcy podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców odmawiającą nadania statusu uchodźcy. Cudzoziemiec, obywatel E., został zatrzymany na lotnisku w Polsce z powodu braku prawa wjazdu i złożył wniosek o status uchodźcy. Przedstawił sprzeczne informacje dotyczące przyczyn wyjazdu z kraju – początkowo wskazywał na trudną sytuację ekonomiczną i obawę przed zemstą rodową, a następnie zeznał o działalności politycznej w partii A. i ukrywaniu się przed policją. Organy uznały wniosek za oczywiście bezzasadny, stwierdzając brak uzasadnionej obawy prześladowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oraz stwierdzenia, że brak jest przesłanek dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata A. K. (Kancelaria Adwokacka ul. [...], [...] W.), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 292, 80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym: tytułem opłaty kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 22 % podatku od towarów i usług kwotę 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy).
Zaskarżoną decyzją z dnia ... lutego 2007 r., wydaną na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 2 oraz art. 81 ust.1 i art. 87 ust. 5 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. – o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 128, poz. 1176), art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071) Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców z dnia ... października 2006 r., w następującym stanie faktycznym:
M. K., obywatel E. został w dniu ... września 2006 r. zatrzymany w W. na Lotnisku [...] z powodu nieposiadania prawa wjazdu do Polski. W dniu zatrzymania cudzoziemiec złożył do Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców za pośrednictwem Komendanta Głównego Straży Granicznej wniosek o nadanie mu statusu uchodźcy. Przesłuchany w Placówce Straży Granicznej W. zeznał, że około ... sierpnia 2006 r. uzyskał wizę turystyczną w Ambasadzie B. w K. Na początku września 2006 r. kupił bilet lotniczy na trasę [...]. Wyjechał legalnie na podstawie swojego oryginalnego paszportu. Wyjaśnił również, że wniosek o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP składa dlatego, że w E. jest ciężka sytuacja ekonomiczna.
W uzasadnieniu wniosku statusowego wskazał natomiast, że nie był prześladowany w kraju pochodzenia, nie był też kiedykolwiek zatrzymany lub aresztowany ani skazany wyrokiem sądu. Nie należał do żadnych organizacji politycznych. Wskazując zaś na przyczyny ubiegania się o status uchodźcy w Polsce podniósł złą sytuację ekonomiczną w kraju pochodzenia oraz obawę przed zemstą rodową wrogiej rodziny z sąsiedniej miejscowości.
Podczas przeprowadzonego w dniu ... września 2006 r. szczegółowego przesłuchania na temat przyczyn i okoliczności wyjazdu z kraju pochodzenia wnioskodawca zeznał, że powodem jego wyjazdu z E. były problemy spowodowane przynależnością do partii A. Właśnie przez tą działalność polityczną był poszukiwany przez policję i musiał się ukrywać. Wyjazd z E. umożliwili mu zwolennicy lidera partii A.
Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców decyzją z dnia ... października 2006 r. odmówił M. K. nadania statusu uchodźcy w rozumieniu Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. (Dz.U. z 1991 r. Nr 119 poz. 515 i 516) oraz Protokołu dotyczącego statusu uchodźców, sporządzonego w Nowym Jorku w dniu 31 stycznia 1967 r. (Dz.U. z 1991 r. Nr 119 poz. 517 i 518) oraz nakazał mu opuszczenie terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.
W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców stwierdził, iż dane przedstawione przez M. K. we wniosku o nadanie statusu uchodźcy są oczywiście sprzeczne z zeznaniami zapisanymi w protokole przesłuchania. W związku z tym uznał, iż cudzoziemiec traktuje procedurę uchodźczą w sposób instrumentalny, a jego wniosek nie daje jakichkolwiek podstaw do uznania, że istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem o którym mowa w art. 1A Konwencji Genewskiej.
Organ I instancji stwierdził też, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Cudzoziemiec nigdy nie był bowiem aresztowany ani zatrzymany w kraju pochodzenia.
Orzekająca w wyniku odwołania skarżącej Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia ... lutego 2007 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie tej treści stwierdziła, że zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak i w trakcie przesłuchania wnioskodawca nie przytoczył żadnych wiarygodnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu go, lub uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Podane przez niego we wniosku przyczyny wyjazdu z E. to: trudna sytuacja finansowa - nie ma pracy; wrogość między rodziną wnioskodawcy, a rodziną z sąsiedniej miejscowości. W ocenie Rady organ I instancji trafnie orzekł, że przytoczone przez wnioskodawcę okoliczności nie dają jakichkolwiek podstaw uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, o których mówi art. l A Konwencji Genewskiej i w związku z tym wniosek o nadanie statusu uchodźcy słusznie uznano za oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W dniu ... marca 2007 r. skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wnosząc o oddalenie skargi podtrzymała swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, to znaczy zgodności z przepisami postępowania administracyjnego oraz z przepisami prawa materialnego, na podstawie których została wydana, Sąd nie stwierdził, aby wydana została ona z naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. – o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 128, poz. 1176) status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim. Zgodnie z art. 1 lit. A pkt. 2 powołanej Konwencji i art. I Protokołu Nowojorskiego z dnia 31 stycznia 1967 r. termin "uchodźca" stosuje się do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa, albo która nie ma żadnego obywatelstwa i znajdując się na skutek podobnych zdarzeń poza państwem swojego dawnego stałego zamieszkania nie może lub nie chce z powodu tych obaw powrócić do tego państwa. Użyte w Konwencji Genewskiej sformułowanie "uzasadniona" obawa przed prześladowaniem oznacza, że stan obawy musi mieć postać kwalifikowaną, obiektywną i być spowodowany przyczynami podanymi w Konwencji Genewskiej. Osoba ubiegająca się o status uchodźcy powinna przedstawić fakty i ewentualnie dowody potwierdzające, że była prześladowana lub że obawia się prześladowania po powrocie do kraju pochodzenia z powodów podanych w cytowanej Konwencji. Oznacza to, że inne przyczyny opuszczenia przez cudzoziemca kraju pochodzenia lub powodujące obawę przed powrotem do kraju nie mają znaczenia dla uznania cudzoziemca za uchodźcę.
W świetle powyższego uchodźcą jest osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniami jest uzasadniona, musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku osoby wnioskującej. Ponadto obawy skarżącego dotyczące prześladowań muszą być obiektywnie uzasadnione, a nie poddane tylko subiektywnej ocenie osoby starającej się o status uchodźcy.
W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo ustaliły, iż zarówno w złożonym wniosku o nadanie statusu uchodźcy jak i podczas przeprowadzonych przesłuchań skarżący nie przytoczył żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o prześladowaniu lub uzasadniałyby obawę przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Skarżący zeznał w dniu ... września 2006 r. do protokołu, że przez ... miesięcy był członkiem partii A., nie potrafił jednak wymienić nazwiska żadnego działacza tej partii poza jej liderem, wskazać adresu jej siedziby, bardzo lakonicznie scharakteryzował też cele partii. Zeznał, że nigdy nie był zatrzymany lub aresztowany z powodu prowadzonej działalności. Z kraju pochodzenia wyjechał legalnie posługując się swoim paszportem. We wniosku statusowym wskazał natomiast, że nie należał do żadnej partii politycznej, a przyczyną wyjazdu z E. była trudna sytuacja ekonomiczna i wrogość rodziny z sąsiedniej miejscowości.
W świetle powyższych oświadczeń skarżącego organy orzekające w przedmiotowej sprawie słusznie uznały, że złożony przez niego wniosek o nadanie statusu uchodźcy jest oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek ten nie daje bowiem jakichkolwiek podstaw do uznania, że istnieje uzasadniona obawa cudzoziemca przed prześladowaniem, o którym mowa w art. 1A Konwencji Genewskiej.
Stosownie do treści art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy udziela się zgody na pobyt tolerowany, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 97. Wydając decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy organy obowiązane więc były rozważyć czy nie zachodzi przesłanka udzielenia stronie zgody na pobyt tolerowany.
W ocenie Sądu skarżona decyzja również w części dotyczącej pobytu tolerowanego jest prawidłowa i nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Trafnie ustalono, iż w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek uzasadniających udzielenie pobytu tolerowanego. Brak jest przede wszystkim jakichkolwiek okoliczności, które świadczyć by mogły, iż w wyniku powrotu skarżącego do E. zagrożone były by jego prawa, o których mowa w pkt 1 art. 97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną. O przyznaniu wynagrodzenia dla adwokata, orzeczono na podstawie art. 250 i 254 § 1 p.p.s.a. w związku z § 18 ust.1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późniejszymi zmianami).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło