V SA/Wa 297/10

WyrokWSA w Warszawie2010-06-09

Skład orzekający: Andrzej Kania, Irena Jakubiec – Kudiura, Małgorzata Rysz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który przekazał gospodarstwo rolne następcy w celu uzyskania renty strukturalnej i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej, jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), jeśli nie dopełnił formalności związanych z przejęciem zobowiązania przez następcy zgodnie z przepisami obowiązującymi w momencie przekazania gospodarstwa?
Ratio decidendi
Rolnik jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych płatności ONW, jeśli zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na objętych zobowiązaniem działkach w okresie jego trwania. Możliwość zwolnienia z obowiązku zwrotu w przypadku przekazania gospodarstwa następcy została wprowadzona przepisami późniejszymi, które wymagały dopełnienia określonych formalności w ściśle określonym terminie. Niespełnienie tych formalności, w tym złożenie oświadczenia na właściwym formularzu i w odpowiednim terminie, skutkuje obowiązkiem zwrotu pobranych płatności.
Stan faktyczny
Rolnik E.T. otrzymał płatność ONW na rok 2004 i zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej przez 5 lat. W 2005 r. przekazał gospodarstwo rolne następcy w celu uzyskania renty strukturalnej i zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Organ uznał pobrane płatności za nienależne i nakazał ich zwrot. Rolnik kwestionował tę decyzję, argumentując, że następca złożył oświadczenie o kontynuowaniu działalności i że powinien być zwolniony z obowiązku zwrotu. Sąd oddalił skargę, uznając, że formalności związane z przejęciem zobowiązania nie zostały dopełnione zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz (spr.), Protokolant - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi E.T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr Nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę Przedmiotem skargi wniesionej przez E.T. w dniu 5 sierpnia 2009 r. (data nadania) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] czerwca 2004 r. E.T. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] przyznał E.T. płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, do powierzchni 9,29 ha, w wysokości [...] zł. Aktem notarialnym z dnia [...] maja 2005 r. E.T. przekazał gospodarstwo rolne w celu uzyskania renty strukturalnej. Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poinformował E.T. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Ustosunkowując się do informacji organu z dnia [...] grudnia 2008 r., w piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. E.T. potwierdził, iż z chwilą przekazania gospodarstwa rolnego zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. W związku z powyższym w 2005 r. nie złożył wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ustalił kwotę nienależnie pobranych przez E.T. płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w wysokości [...] zł powiększoną o odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych naliczonych od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu [...] lutego 2005 r. przyznane płatności zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów i jednocześnie od daty tej rozpoczęte zostało pięcioletnie zobowiązanie do prowadzenia przez stronę działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW o łącznej powierzchni nie mniejszej od 9,29 ha. Organ podkreślił, iż E.T. z chwilą przekazania gospodarstwa rolnego w zamian za uzyskanie renty strukturalnej, zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Mając na uwadze powyższe wskazano, iż uzyskana przez E.T. kwota w wysokości [...] zł jest nienależna zaś beneficjent zobowiązany jest do jej zwrotu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E.T. zaznaczył, że Agencja nie poinformowała go, iż w przypadku przekazania działek położonych na terenach ONW, osoba, która przejęła od niego gospodarstwo rolne ma obowiązek złożenia w określonym terminie i formie oświadczenia o przejęciu zobowiązań ONW. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezes ARiMR decyzją z [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy decyzję własną z [...] stycznia 2008 r., podtrzymując przedstawioną w niej argumentację. Odnosząc się do podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczności Prezes ARiMR wskazał m.in., iż poza sporem pozostaje fakt, iż wnioskodawca zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW w okresie trwania tego zobowiązania. Podniósł także, iż możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu płatności ONW w sytuacji zaprzestania działalności rolnej na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych położonych na obszarze ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy, sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, została wprowadzona na mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 marca 2006 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 42, poz. 278). Dopiero po wejściu w życie nowelizacji producent rolny mógł uwolnić się od tego obowiązku, jeśli spełnił warunki wskazane w § 9 ust. 2a znowelizowanego rozporządzenia ONW, tj. dostarczył w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych, oświadczenie podmiotu, na rzecz którego zostało przeniesione posiadanie tych działek. Organ podał, iż zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 25 kwietnia 2006 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 75, poz. 522), obowiązek zwrotu płatności w związku z zaniechaniem działalności rolniczej na obszarach ONW na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, został wyłączony również w tych przypadkach, w których przeniesienie posiadania nastąpiło przed dniem wejścia w życie przepisów tejże nowelizacji, a producent rolny złożył Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR na formularzu udostępnionym przez Agencję oświadczenie przejmującego działki rolne, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie znowelizowanych przepisów, tj. od dnia 4 maja 2006 r. do dnia 3 lipca 2006 r. Ponadto Prezes ARiMR podał, że art. 71 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR) stanowi, że w przypadku zaistnienia nienależnych płatności, indywidualny beneficjent środka rozwoju obszarów wiejskich jest zobowiązany do zwrotu kwoty zgodnie z art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem rady (EWG) nr 3508/92 (Dz.Urz. WE L 327 z 12 grudnia 2001 r.). Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001 ma zastosowanie do okresów premiowych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2005 r., zgodnie zaś z art. 49 ww. rozporządzenia w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3, odsetki obliczane są za okres między powiadomieniem, a obowiązkiem rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję z [...] lipca 2009 r., E.T. wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, 9, 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. Dalej wskazał na nieprawidłową interpretację § 2 ust. 1 pkt 1, § 9 ust. 1 pkt 2, § 9 ust. 2a pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszrach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskch, oraz § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2006 r. zmieniającego ww. rozporządzenie W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż w roku 2005 w celu uzyskania renty strukturalnej przekazał gospodarstwo rolne następcy i jednocześnie zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Następnie zgodził się, iż rolnik ponosi odpowiedzialność w przypadku, gdy dojdzie do zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na działkach położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem. Podkreślił jednakże, iż w przypadku przekazania gospodarstwa następcy rolnik nie ma obowiązku osobistego prowadzenia działalności rolniczej, bowiem "podstawowym kryterium jest tu fakt prowadzenia działalności rolniczej na terenach ONW, a nie kto personalnie taką działalność prowadzi". Wyjaśnił, iż osoba, której przekazał gospodarstwo rolne złożyła w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oświadczenie, w którym zobowiązała się do prowadzenia działalności rolniczej na przejętych działkach rolnych przez okres co najmniej 5 lat. Takie samo oświadczenie zostało zawarte w akcie notarialnym, który również przedłożono Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji. Odnośnie konieczności złożenia ww. oświadczenia na stosownym formularzu wskazał, iż w przedmiotowej sprawie wymóg ten nie może znaleźć zastosowania z uwagi na zasadę lex retro non agit. Zaznaczył też, że gdyby sam fakt przeniesienia własności powodował sankcje, to już na etapie postępowania o przyznanie renty strukturalnej winien zostać poinformowany że jego działanie może przynieść mu szkodę. Ponadto w ocenie skarżącego już wtedy powinny zostać podjęte czynności zmierzające do wyegzekwowania nienależnie pobranej płatności. Zarzucił, iż wydając zaskarżoną decyzję organ nie wziął pod uwagę oświadczenia następcy przejmującego gospodarstwo o kontynuowaniu produkcji rolnej oraz treści aktu notarialnego, w którym również stosowne oświadczenie zostało zawarte. W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, odniósł się do powoływanej w skardze argumentacji skarżącego i wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe - wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa. Podstawę merytoryczną rozstrzygnięcia stanowił § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 22 kwietnia 2004 r. nr 73, poz. 657) – zwanej dalej "rozporządzeniem". Rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. nr 229, poz. 2273 oraz z 2004 r. nr 42, poz. 386). Zgodnie z § 9 rozporządzenia (stan prawny na dzień [...].05.2005 r. r. tj. na dzień przekazania gospodarstwa rolnego) – zmniejszenie albo wstrzymanie płatności ONW następuje na podstawie decyzji administracyjnej kierownika biura powiatowego Agencji. W przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem producent rolny zwraca: 1) całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło: a) na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW, b) na części działek rolnych położonych na obszarze ONW, a łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż hektar; 2) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. Płatność ONW nie podlega zwrotowi, jeżeli: 1) zaniechanie, o którym mowa w ust. 2, nastąpiło na skutek zaistnienia chociażby jednej z następujących okoliczności: a) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego, b) wystąpienie klęski żywiołowej, c) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym producenta rolnego na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, d) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie rolnym producenta rolnego, e) wywłaszczenie nieruchomości, na której są położone działki rolne objęte wnioskiem, f) rozwiązanie przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone działki rolne objęte wnioskiem, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, oraz 2) producent rolny zawiadomił kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004)2), o zaistnieniu chociażby jednej z okoliczności wymienionych w pkt 1, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej. Zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności ONW następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Sąd zważył przy tym, iż zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., płatność ONW udziela się producentowi rolnemu: 1. który zobowiąże się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia 1257/1999/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju wsi przez Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOiGR), nowelizującego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160, z 26.06.1999, ze zm.) oraz 2. jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar. W myśl § 9 ust. 2 pkt 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r., w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, producent rolny zwraca całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] czerwca 2004 r., E.T. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2004, w którym - stosownie do ww. regulacji - zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu i położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach ONW (Sekcja X wniosku). Decyzją z [...] grudnia 2004 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał producentowi rolnemu płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004 w łącznej wysokości [...] zł. W kolejnych latach skarżący nie składał wniosków o przyznanie płatności. Po wezwaniu organu producent rolny złożył oświadczenie, iż zaprzestał od czerwca 2005 r. działalności rolniczej, w związku z przejściem na rentę strukturalną. Biorąc powyższe pod uwagę Prezes ARiMR decyzją z [...] stycznia 2009 r. utrzymaną następnie decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. zasadnie ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności ONW uzyskanych na podstawie decyzji z [...] grudnia 2004 r. Prawidłowo też wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że podstawą określenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW jest ustalenie, że doszło do faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych w czasie trwania tego zobowiązania położonych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, iż jak słusznie wyjaśniono w zaskarżonej decyzji możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu płatności ONW, w sytuacji gdy beneficjent zaprzestał prowadzenia działalności rolnej na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych położonych na obszarze ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy, sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, została wprowadzona na mocy § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 marca 2006 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 42, poz. 278). Zatem dopiero po wejściu w życie tej nowelizacji (zgodnie z § 9 ust. 2a znowelizowanego rozporządzenia) producent rolny mógł uwolnić się od omawianego obowiązku zwrotu płatności ONW, jeżeli podmiot na, którego rzecz nastąpiło przeniesienie działek rolnych złożył do kierownika biura powiatowego Agencji, na formularzu udostępnionym przez agencję w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania działek rolnych, oświadczenie, w którym zobowiązuje się do kontynuowania działalności rolniczej zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1, złożonym przez poprzedniego posiadacza działek rolnych. Na mocy § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 25 kwietnia 2006 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 75, poz. 522) obowiązek zwrotu płatności w związku z zaniechaniem działalności rolniczej na obszarach ONW na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, został wyłączony również w tych przypadkach, w których przeniesienie posiadania nastąpiło przed dniem wejścia w życie przepisów tejże nowelizacji, a producent rolny złożył Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR na formularzu udostępnionym przez Agencję oświadczenie przejmującego działki rolne, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie znowelizowanych przepisów tj. od dnia 4 maja 2006 r. do dnia 3 lipca 2006 r. Niespornym jest, iż skarżący na mocy umowy zawartej w formie aktu notarialnego z [...] maja 2005 r., przeniósł na rzecz A. i I. T. gospodarstwo rolne, w tym grunty objęte płatnością ONW, zatem jeszcze przed wejściem w życie znowelizowanego rozporządzenia, które stworzyło możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu płatności ONW w sytuacji zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej przy dopełnieniu stosownych formalności. Producent rolny nie skorzystał też z możliwości jakie dawał 60-dniowy termin przejściowy od dnia 4 maja 2006 r. do dnia 3 lipca 2006 r. na poinformowanie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w określonej formie i terminie o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej na działkach, do których otrzymał płatność ONW, zgodnie § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z 25 kwietnia 2006 r. Zatem nie nastąpiło skuteczne przejęcie zobowiązania przez innego producenta rolnego. W skardze E.T. Podniósł, iż organ nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, ponieważ nie wziął pod uwagę złożonych przez skarżącego wyjaśnień i nie rozpatrzył całego zgromadzonego materiału dowodowego. Zaznaczył, że przejmujący gospodarstwo rolne złożył w Agencji oświadczenie, w którym zobowiązał się do kontynuowania działalności rolniczej na przejętych działkach. Jednak oświadczenia tego brak jest w aktach sprawy, nie zostało też złożone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego ani w postępowaniu sądowym. Ponadto raz jeszcze zauważyć należy, iż zainteresowany przekazał gospodarstwo rolne w 2005 r., tj. przed wejściem w życie znowelizowanego rozporządzenia, które stworzyło możliwość wyłączenia obowiązku zwrotu płatności ONW w sytuacji zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Zatem nawet gdyby podmiot przejmujący gospodarstwo złożył w tym czasie oświadczenie, w którym zobowiązał się do kontynuowania działalności rolniczej to i tak nie byłoby ono skuteczne i nie miałoby wpływu na obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności. Skarżący zauważył ponadto, iż wymagane oświadczenie zostało zawarte również w akcie notarialnym z [...] maja 2005 r., przedłożonym przez skarżącego Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji. Odnosząc się do powyższego oprócz ww. argumentów podkreślić ponadto należy, iż oświadczenie zawarte w akcie notarialnym nie spełnia wymogów określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 25 kwietnia 2006 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Przede wszystkim oświadczenie to winno być złożone na udostępnionym przez Agencję formularzu, a ponadto zawierać zobowiązanie osoby, która przejęła gospodarstwo: do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW do końca okresu objętego zobowiązaniem, które zaciągnął rolnik zaprzestający prowadzenia działalności; zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwot, które pobrali rolnicy zaprzestający prowadzenia działalności – gdyby osoby przejmujące gospodarstwo same zaniechały działalności rolniczej oraz oświadczenie o dotychczasowym korzystaniu z przejętych działek zgodnie z zasadami zwykłej dobrej praktyki rolniczej. Zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej, wyrażone w § 2 ust. 3 umowy sprzedaży, nie wyczerpuje zatem istotnych warunków umożliwiających uznanie, iż doszło do skutecznego przejęcia zobowiązania ONW. Wobec powyższego bez wpływu na rozstrzygnięcie Sądu postaje argumentacja skarżącego wskazująca, iż nabywcy gospodarstwa prowadzą na przejętych działkach działalność rolniczą. Odnosząc się natomiast do okoliczności nie poinformowania skarżącego przez organ o konieczności złożenia jakichkolwiek oświadczeń przez podmiot przejmujący gospodarstwo, wskazać należy, iż rolnik składając wniosek o przyznanie płatności deklaruje, że ma świadomość w jakim systemie uczestniczy i jakie zasady obowiązują w ramach postępowania. Potwierdzeniem tego faktu jest podpis w sekcji X wniosku zatytułowany "Oświadczenia i zobowiązania". Obowiązek znajomości zasad przyznawania płatności wynika również z przepisów wspólnotowych, tj. treści art. 6 ust. 1 rozporządzenia 2419/2001 z 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, który stanowi, że wniosek pomocowy zawiera deklarację rolnika, iż jest on świadomy wymogów odnoszących się do danej pomocy. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia zasady lex retro non agit Sąd wyjaśnia, że zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 25 kwietnia 2006 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, nie jest to tożsame z działaniem ustawy z mocą wsteczną. Nowo powstała regulacja prawna, dawała bowiem skarżącemu możliwość zwolnienia się od omawianego obowiązku zwrotu płatności ONW i w rezultacie czyniła sytuację skarżącego bardziej korzystną. Skoro jednak zainteresowany nie złożył w określonym terminie i formie stosownego oświadczenia, a tym samym nie skorzystał z rozwiązań przewidzianych w § 2 ww. rozporządzenia, to na podstawie § 9 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich – obowiązującego w dacie przekazania gospodarstwa – ma obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności. W świetle powyższego Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja Prezesa Agencji jest prawidłowa. Organ zasadnie bowiem ustalił, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na działkach zadeklarowanych do płatności ONW, tym samym zasadne było ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności na skutek zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na gruntach objętych pięcioletnim zobowiązaniem ONW w oparciu o § 9 ust. 2 pkt 1 a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło